تاثیر یائسگی بر پوست؛ چگونه از پیری زودرس جلوگیری کنیم؟

ﺟﻮان ﻣﺎﻧﺪن پوست ﺑﻌﺪ از یائسگی؛ ﺧﯿﺎل ﯾﺎ واﻗﻌﯿﺖ؟ یائسگی دوره از زندگی است که ۱۲ ماه پس از آخرین قاعدگی یک زن شروع می‌شود و باعث ایجاد تغییراتی در سراسر بدن می‌شود. ممکن است برخی زنان از این تغییرات استقبال کنند، چرا که دیگر خبری از PMS نیست! اما برای بعضی چندان لذت بخش نیست.

مانند بسیاری از چیزهای زندگی، یائسگی به طور متفاوتی بر پوست هر فرد تأثیر می‎گذارد. بسیاری افراد تاثیر یائسگی بر پوست را با خشکی و چین و چروک مرتبط می‌دانند، در حالی که در واقع عوامل بی‌شماری وجود دارد که نه تنها بر نحوه تأثیر یائسگی بر پوست و مو هر فرد، بلکه بر زمان شروع یائسگی نیز تأثیر می‌گذارد. زمانی که یائسه می‌شوید و تأثیر آن بر بدن شما تا حد زیادی ژنتیکی است. در ادامه این مقاله از مجله اینترنتی مام به بررسی تاثیر یائسگی بر پوست و راه‌های مراقبت از پوست در دوره یائسگی خواهیم پرداخت.

تاثیر یائسگی بر پست و مو 

یائسگی تغییرات فیزیکی و عاطفی بی‌شماری را به همراه دارد. علاوه بر علائم شناخته شده یائسگی مانند گرگرفتگی و نوسانات خلقی، پوست نیز در این دوره دچار تغییرات قابل توجهی می‎شود. شروع خشکی و دیگر مشکلات پوستی در دوران یائسگی می‎تواند بسیاری از زنان را غافلگیر کند. مقصر اصلی تمام این مشکلات، کاهش هورمون‌ها به ویژه استروژن است. 

مشکلات پوستی شایع در دوران یائسگی

همان‌طور که گفته شد دوران یائسگی با تغییرات هورمونی گسترده‌ای همراه است که می‌تواند بر سلامت پوست تأثیر قابل توجهی بگذارد. کاهش سطح استروژن در این دوره منجر به کاهش رطوبت، الاستیسیته و ضخامت پوست می‌شود. این تغییرات زمینه‌ساز بروز مشکلاتی مانند خشکی پوست، چین‌وچروک، خارش و افزایش حساسیت پوستی هستند. شناخت این مشکلات و راهکارهای مدیریت آن‌ها نقش مهمی در حفظ سلامت و زیبایی پوست در دوران یائسگی دارد. تغییراتی که ادامه به آن‎ها می‌پردازیم، شایع‌ترین تغییراتی هستند که می‎توانید در پوست و موی خود پس از یائسگی انتظار داشته باشید.

خشکی پوست

یکی از اولین علائم تغییرات پوستی در یائسگی، خشکی پوست است. استروژن باعث حفظ آب و شادابی پوست می‎شود. استروژن نه تنها با تولید مثل و باروری مرتبط است، بلکه یک قهرمان آبرسانی برای پوست نیز می‌باشد. استروژن به تنظیم تولید چربی پوست کمک می‌کند و از دست دادن بیش از حد آب جلوگیری می‌کند. با رسیدن به یائسگی، سطح استروژن کاهش می‌یابد. در نتیجه با شروع یائسگی برخی از مولکول‌هایی را که به مرطوب نگه داشتن پوست کمک می‌کند، از دست می‌دهید. گاهی اوقات ممکن است این خشکی را در دوران پیش از یائسگی تجربه کنید، که اغلب از اواسط تا اواخر دهه ۴۰ شروع می‎شود. بنابراین حتی اگر هنوز به یائسگی نرسیده‌‎اید، تغییرات در تعادل هورمونی همچنان می‌تواند بر سطح رطوبت پوست شما تأثیر بگذارد و عوارض یائسگی روی پوست را تجربه کنید. 

علاوه بر خشکی پوست، خاصیت ارتجاعی پوست نیز بعد یائسگی از بین می‎رود. استروژن برای تولید کلاژن مورد نیاز است. کلاژن کمک می‎کند تا پوست شاداب بماند. در پنج سال اول یائسگی، ۳۰ درصد از کلاژن پوست از دست می‎رود. از علائم و نشانه‌های خشکی پوست در دوران یائسگی می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سفتی روی پوست و احساس ناراحتی 
• خارش و سوزش
• کدر و بی‌رنگ شدن پوست
• افزایش حساسیت به محصولات مراقبت از پوست
• پوسته پوسته شدن.

لکه‌های تیره پوستی

لکه‌های تیره پوستی، که گاهی لکه‌های پیری نامیده می‌شوند، اغلب پس از یائسگی ظاهر می‌شوند. لکه‌های تیره پوستی معمولا به دلیل کاهش سطح استروژن و افزایش تولید ملانین (رنگدانه‌های پوست) به وجود می‌آیند. همچنین قرار گرفتن در معرض نور خورشید می‌تواند باعث افزایش لکه‌های تیره پوستی شود، زیرا پوست در این دوران حساس‌تر است.

رشد موهای ناخواسته صورت

با تغییر هورمون‌ها، ممکن است متوجه رشد موهای زائد روی لب بالایی یا چانه خود شوید. مهم‌ترین علت این تغییر، کاهش سطح استروژن و افزایش تاثیر آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه) مثل تستوسترون است. با شروع دوران یائسگی، تخمدان‌ها استروژن کمتری تولید می‌کنند. این هورمون در حفظ تعادل با هورمون‌های مردانه نقش دارد. در نتیجه اگرچه سطح آندروژن‌ها یا همان هورمون‎‌های مردانه بعد از یائسگی تغییری نمی‌کند، اما چون استروژن کمتر شده، تأثیر آن‌ها بیش‌تر احساس می‌شود و ما شاهد رشد مو‌هایی زائد هستیم. سلول‌های چربی می‌توانند آندروژن بیش‌تری تولید کنند، بنابراین افزایش وزن بعد از یائسگی نیز ممکن است این وضعیت را تشدید کند.

آکنه

متأسفانه، یائسگی به معنای پایان جوش زدن پوست نیست! برخی از زنان زمانی که سطح استروژن پس از یائسگی کاهش می‌یابد بیش‎تر دچار آکنه می‎شوند.

ریزش و نازک شدن مو

استروژن باعث رشد، تراکم و پر شدن مو می‎شود. در دوران یائسگی، ممکن است متوجه شوید که موهایتان نازک شده، کم پشت شده یا بیش‌تر می‌ریزند. افراد مسن بیش‎تر احتمال دارد که آلوپسی یا کچلی آندروژنیک را تجربه کنند، که اغلب طاسی با الگوی مردانه نامیده می‌شود. اگر متوجه هر یک از این علائم شدید، به متخصص پوست خود مراجعه کنید:

• نقاط طاسی دایره‎ای شکل روی پوست سر
• ریزش مو که با خارش، سوزش یا درد همراه است
• برآمدگی های جوش مانند روی خط مو
• موهایی که به صورت توده بیرون آمده‎اند 
• کهیر.

ﻋﻠﺖ افتادگی و پیری زودرس پوست بعد از یائسگی

ممکن است متوجه شوید که با شروع یائسگی، خطوط اخم و لبخند شما دائمی شده‌اند، زیرچشم‌تان گود شده و منافذ پوستی بزرگ‌تر از قبل شده است. گاهی یائسگی و زیبایی در تضاد با هم قرار می‌گیرند. کلاژن پروتئینی است که بافت‌های بدن را در کنار هم نگه می‌دارد. هنگامی که استروژن کاهش می‌یابد، تولید کلاژن پوست نیز کاهش می‌یابد. از دست دادن کلاژن به این معنی است که پوست حجم و سفتی خود را از دست می‌دهد. در واقع افتادگی پوست در دوران یائسگی به دلیل از دست دادن سریع کلاژن در این دوره ایجاد می‌شود. در دوران پیش از یائسگی و یائسگی پوست شما شروع به از دست دادن خاصیت ارتجاعی خود می‌کند و می‎تواند کمی خشک‌تر و نازک‌تر به نظر برسد. در نتیجه، ممکن است چهره شما متفاوت به نظر برسد و اعتماد به نفس شما را تغییر دهد.

چطور از افتادگی پوست در یائسگی جلوگیری کنیم؟

افتادگی پوست بعد از یائسگی تغییر ناخوشایندی است اما خبر خوب این است که هنوز کارهای زیادی وجود دارد که می‌توانید برای جلوگیری از آن انجام دهید. برای مبارزه با این مشکل، بسیاری از افراد مکمل‌های کلاژن مصرف می‌کنند یا غذاهای پرکلاژن مانند عصاره استخوان می‌خورند. اما مطالعات کنترل شده کافی برای اثبات اینکه مصرف کلاژن به پوست پس از یائسگی کمک می‎کند، در دسترس نیست. شما می‌توانید با یک ماساژ ساده صورت به مبارزه با کاهش کلاژن پوست خود کمک کنید. حرکت ماساژ باعث تحریک تولید کلاژن پوست می‌شود. از دیگر اقدامات لازم برای جلوگیری از افتادگی پوست در یائسگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

• ترک سیگار و کاهش مصرف الکل
• انتخاب یک مراقبت روزانه مناسب برای پوست 
• محافظت منظم از پوست در برابر آفتاب با SPF بالا 
• داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل
• انجام تمرینات منظم ورزشی.

ﻣﺮاﻗﺒﺖﻫﺎی پوستی اختصاصی ﺑﺮای دوران یائسگی

تغییرات پوستی مرتبط با یائسگی می‌تواند باعث ایجاد احساس عدم اطمینان یا ناامیدی در زنان شود، اما بدانید شما در این تجربه تنها نیستید. بسیاری از زنان بعد از یائسگی متوجه می‎شوند که روتین مراقبت از پوست فعلی آن‌ها نتایج مطلوب ندارد. خوشبختانه راه‌های مراقبت از پوست زیادی وجود دارد که می‎تواند به رفع مشکلات پوستی یائسگی شما کمک کند. در ادامه به این راه حل‌ها خواهیم پرداخت: 

مراقبت از پوست در مقابل آفتاب

اشعه‌‎های خورشید پوست را پیر می‌کند و خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‎دهد؛ کرم ضد آفتاب دوست شماست، به خصوص بعد از یائسگی. آن را هر روز و در تمام طول سال مصرف کنید. محافظت در برابر آفتاب می‌تواند علائم پیری را از بین ببرد و از سرطان پوست جلوگیری کند. به یاد داشته باشید از کرم ضد آفتاب با SPF 30  یا بالاتر استفاده کنید و اگر بیرون از منزل هستید، هر دو ساعت یک‌بار یا بعد از شنا یا عرق کردن دوباره استفاده کنید.

حفظ روتین مراقبت از پوستی روزانه

معمولا می‌توانید خشکی پوست پس از یائسگی را با یک روال مراقبت خانگی خوب کنترل کنید. هر روز پوست خود را تمیز کنید تا آرایش و آلودگی روزانه پاک شود. اما از پاک کننده‌های کف کننده استفاده نکنید مگر اینکه صورتتان چرب باشد. مرطوب‌کننده‌های حاوی هیالورونیک اسید به حفظ آب در پوست کمک می‌کنند و پوست را انعطاف‌پذیر نگه می‌دارند. سرم ها و کرم‌های حاوی آنتی‌اکسیدان نیز کمک کننده هستند. آنتی اکسیدان‌هایی مانند ویتامین C با رادیکال‌های آزاد که به پیری کمک می‎کنند مبارزه می‎کند. همچنین از مواد تحریک کننده مثل محصولات دارای عطر، رنگ و الکل اجتناب کنید و برای مراقبت از پوست در یائسگی به سراغ محصولات ملایم و بی‌رنگ و بدون رایحه بروید.

حفظ روتین مراقبت شبانه

اگر قبلا از رتینول استفاده نکرده‌اید، زمان خوبی است که آن را در روتین مراقبت از پوست شبانه خود بگنجانید تا به مدیریت مشکلات پوستی یائسگی خود کمک کنید. رتینول یکی از مواد ضد پیری است که فواید پوستی چشمگیری دارد. نه تنها خطوط ریز و چین و چروک را از بین می برد، بلکه به رفع خشکی پوست ناشی از یائسگی هم کمک می‌‌کند.

استفاده از مرطوب کننده مناسب

استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌هایی که حاوی اسید هیالورونیک، گلیسیرین یا سرامیدها هستند به حفظ رطوبت پوست و جلوگیری از پیری بعد از یائسگی کمک می‌کنند. 

آبرسانی و تغذیه مناسب

سعی کنید روزانه مقدار کافی آب بنوشید. همچنین به یاد داشته باشید رژیم غذایی سرشار از امگا-۳، میوه‌ها، سبزیجات، و پروتئین برای حفظ سلامت پوست اهمیت زیادی دارد.

دوش آب ولرم

دوش آب گرم چربی طبیعی پوست شما را از بین می‌برد و آن را خشک می‎‌کند. حتما برای دوش گرفتن از آب ولرم استفاده کنید و بلافاصله پس از آن پوست خود را مرطوب کنید. وقتی پوست هنوز مرطوب است بهتر می‌تواند مواد را جذب کند. در صورت مشاهده قرمزی یا بثورات پوستی به پزشک مراجعه کنید. متخصص پوست می‌تواند مسائلی مانند اگزما، روزاسه یا واکنش‌های آلرژیک را رد کند و به شما در یافتن راه حل کمک کند.

ارﺗﺒﺎط بین یائسگی و مشکلات پوستی ﺧﺎص ﻣﺎﻧﻨﺪ اگزما و ﺧﺎرش

با پایان دوره قاعدگی ممکن است اگزما یائسگی ایجاد شود. دوران پیش از یائسگی زمانی است که تخمدان‌ها شروع به غیرفعال شدن می‎کنند و در نهایت منجر به پایان دوره‎های قاعدگی و تغییر در هورمون‎‌های بدن می‎شود. در طول این مرحله از زندگی، سطح هورمون استروژن به شدت کاهش می‎یابد که می‎تواند برای پوست شما مشکل ایجاد کند و به اگزما کمک کند. به طور مشابه، سایر زمان‌های زندگی که هورمون‌ها دچار تغییرات چشمگیر می‌شوند مانند بارداری  نیز می‌تواند اگزما تشدید شود.

صرف نظر از سن، درمان اگزما با مراقبت از پوست در خانه شروع می‌‎شود. اما در برخی موارد، درمان دارویی ممکن است ضروری باشد.

ﻧﻘﺶ ﺗﻐﺬﯾﻪ و مکملﻫﺎ در ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺖ پوست ﺑﻌﺪ از یائسگی

رژیم غذایی سرشار از آنتی اکسیدان‌‎ها، ویتامین‎‌ها و مواد معدنی برای سلامت پوست در یائسگی مفید است. ویتامین‌های A، B2، B3، B6، C، D، E، روی و سلنیوم ویتامین‌ها و مواد معدنی اصلی هستند که به عنوان تقویت کننده پوست شناخته شده‌اند.

سوالات متداول

در ادامه به بررسی پرسش‌‌هایی خواهیم پرداخت که ممکن است در ارتباط با یائسگی و پیری پوست برای شما مطرح گردد. 

چرا ﺑﻌﺪ از یائسگی پوست خشک‌تر میﺷﻮد؟

تغییرات پوست بعد از یائسگی، به علت کاهش سطح هورمون استروژن است. استروژن نقش زیادی در ساخت کلاژن و حفظ رطوبت و جوانی پوست دارد. بنابراین کاهش این هورمون می‌تواند منجر به خشکی، نازک شدن و کاهش انعطاف‌پذیری پوست شود.

آﯾﺎ افتادگی پوست ﺑﻌﺪ از یائسگی ﻗﺎﺑﻞ درﻣﺎن اﺳﺖ؟

تاثیر یائسگی ﺑﺮ روی پوست ﺻﻮرت معمولا خود را به صورت افتادگی نشان می‎‌دهد. افتادگی پوست بعد از یائسگی را می‌توان با روش‌های مختلفی مانند کرم‌ها و درمان‌های موضعی (با ترکیباتی مانند رتینوئیدها)، ماساژ، درمان‌های لیزری، تزریق فیلرها و جراحی‌های زیبایی قابل درمان  است. درمان‌های هورمونی نیز ممکن است اثرات مثبتی داشته باشند.

ﺟﻮان ﻣﺎﻧﺪن ﺑﻌﺪ از یائسگی امکان‌پذیر اﺳﺖ؟

اگرچه تغییرات طبیعی پوست در دوران یائسگی اجتناب ناپذیر است، اما با مراقبت‌های مناسب، تغذیه سالم و درمان‌های پزشکی می‌توان به ﺟﻮان ﻣﺎﻧﺪن ﺑﻌﺪ از یائسگی و شادابی پوست کمک کرد و روند پیری پوست را به تعویق انداخت. 

ﻋﻠﺖ ورم ﺑﺪن در یائسگی چیست؟

ﻋﻠﺖ ورم ﺑﺪن در یائسگی هم به تغییرات هورمونی، به‌ویژه کاهش استروژن، برمی‌گردد. این تغییرات می‌تواند منجر به احتباس آب و به دنبال آن ورم در بدن شود. 

آﯾﺎ ﺧﺎرش پوست در دوران یائسگی نگران کننده اﺳﺖ؟

یائسگی و ﺧﺎرش پوست مسئله شایعی است. خارش پوست در دوران یائسگی می‌تواند ناشی از خشکی پوست، تغییرات هورمونی یا حتی شرایط پوستی مانند اگزما باشد. در صورت شدید بودن یا ادامه‌دار بودن خارش، مشاوره پزشکی توصیه می‌شود تا علت دقیق آن مشخص شود.

آﯾﺎ تغییرات پوستی ﺑﻌﺪ از یائسگی ﻓﻘﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﺖ؟

پوست صورت به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب و واکنش سریع‌تر به هورمون‌ها بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرد، اما پوست سایر قسمت‌های بدن نیز ممکن است خشک‌تر، نازک‌تر و دچار افتادگی شود.

ﯾﺎ درﻣﺎن هورمونی میﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﯿت پوست کمک کند؟

هورمون درمانی می‌تواند به بهبود کیفیت پوست کمک کنند، زیرا استروژن در حفظ رطوبت و استحکام پوست نقش مهمی دارد. با این حال، استفاده از درمان‌های هورمونی باید تحت نظر پزشک و با توجه به شرایط فرد انجام شود.

و در پایان... 

یائسگی یک روند فیزیولوژیک در زندگی هر زنی است که با تغییراتی در سطح هورمون‌ها همراه است. این تغییرات ممکن است بر پوست و ظاهر تأثیر بگذارند، اما خوشبختانه امروزه با روش‌های علمی و مراقبت‌های مناسب، می‌توان سلامت و شادابی پوست را تا حد زیادی حفظ کرد. بهتر است به تمام مراحل زندگی‌مان احترام بگذاریم و خود را از نگرش منفی و شکست‌خواهانه نسبت به پیری خلاص می‌کنیم و بر درمان خود و پوست خود از درون تمرکز ‌کنیم.