تاثیر رحم دوشاخ بر بارداری

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر فرناز منتظری فلوشیپ ناباروری و IVF، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

آیا رحم دوشاخ تأثیری بر بارداری دارد؟!

رحم دوشاخ نوعی اختلال مادرزادی و ناهنجاری رحمی در مجاری مولر است که در آن رحم به شکل قلب می باشد. رحم دو شاخ دارای دو حفره است، این در حالی است که رحم معمولی فقط یک حفره دارد. به طور کلی شکل رحم در هنگام بارداری مهم است، زیرا این امر بر نحوه قرار گرفتن جنین در رحم تاثیر می گذارد. حدود 3 درصد زنان با نقص در اندازه، شکل یا ساختار رحم متولد می شوند. رحم دوشاخ یک ناهنجاری رحمی شایع است.

با مشاهده چه علائمی می توان به وجود رحم تک دوشاخ شک کرد؟

ناهنجاری رحمی رحم دوشاخ ممکن است تا زمانی که خانم دارای این ناهنجاری، به دلیل مشکل دیگری تحت سونوگرافی یا تصویربرداری قرار نگیرد، تشخیص داده نشود زیرا این ناهنجاری معمولا فاقد علامت خاصی می باشد. اما ممکن است برخی از زنانی که دارای رحم دوشاخ هستند دارای علائم زیر باشند:

• خونریزی نامنظم واژینال؛

• سقط مکرر جنین؛

• سیکل های قاعدگی دردناک؛

• درد شکمی.

البته لازم به ذکر است برخی از زنانی که با ناهنجاری رحمی رحم دوشاخ متولد می شوند، ممکن است تصور کنند که علائم ذکر شده طبیعی می باشند. 

تاثیر رحم دوشاخ بر بارداری:

مطالعات اخیر نشان می دهند که رحم دوشاخ تاثیری بر روی بارداری ندارد و در واقع شانس بارداری با رحم دوشاخ کاهش نمی یابد؛ اما مطالعات قدیمی تر موید آن است که رحم دو شاخ سبب ناباروری می شود. رحم دوشاخ خطر سقط جنین و زایمان زودرس را افزایش می دهد.

 برخی از محققین معتقدند که انقباضات نامنظم رحمی و کاهش ظرفیت رحم است که باعث سقط جنین و زایمان زودرس می شود.

مطالعه ای بر روی زنان نشان داد که آمار سقط مکرر در زنانی که دارای ناهنجاری رحمی هستند بین 8/1 تا 6/37 درصد است. بعلاوه میزان نقایص هنگام تولد در نوزادانی که مادران آنها دارای رحم دوشاخ هستند، 4 برابر نوزادانی است که مادران آنها دارای رحم طبیعی می باشند. در صورت وقوع بارداری با رحم دوشاخ، این بارداری جز بارداری های پرخطر است، بنابراین مراقبت های دوران بارداری باید به دقت انجام گیرند. پزشک ممکن است برای بررسی وضعیت جنین چندین بار سونوگرافی انجام دهد.

گاهی ممکن است در هنگام بارداری با رحم دوشاخ، جنین در وضعیت بریچ قرار بگیرد که در این صورت ممکن است مادر به بررسی های تکمیلی نیاز داشته باشد و احتمالا زایمان به صورت سزارین انجام شود. 

علت ایجاد رحم دوشاخ:

رحم دوشاخ یک نوع ناهنجاری رحمی مادرزادی است که نوزاد دختر با آن به دنیا می آید. رحم دوشاخ در صورت عدم رشد طبیعی رحم در لگن ایجاد می شود. در این ناهنجاری به دلیل اتصال ناقص مجراهای رحم، قسمت بالایی رحم به دو قسمت تقسیم می شود و رحم، شکل قلب به خود می گیرد. 

تشخیص رحم دوشاخ:

پزشکان از روش های زیر برای تشخیص رحم دوشاخ استفاده می کنند:

• سونوگرافی؛

• MRI؛

• هیستروسالپنگوگرافی؛

• انجام معاینه لگنی.

در اکثر مواقع، رحم دوشاخ هنگام انجام سونوگرافی در دوران بارداری، سقط مکرر و یا بررسی علائم مربوط به بیماری های دیگر تشخیص داده می شود. پس از بررسی، معمولا زنان از داشتن رحم دوشاخ متعجب می شوند زیرا بسیاری از زنان دارای این ناهنجاری، بدون اینکه بدانند تمام زندگی خود را سپری می کنند.

درمان رحم دوشاخ:

گاهی می توان از عمل جراحی متروپلاستی (metroplasty) برای درمان زنانی که رحم دوشاخ و سابقه سقط جنین دارند، استفاده نمود. در یک مطالعه نشان داده شد که 88 درصد از زنانی که عمل جراحی متروپلاستی انجام داده اند، توانسته اند بارداری خود را به صورت موفقیت آمیز به پایان برسانند. اگرچه، اکثر زنان برای بارداری با رحم دوشاخ نیاز به انجام عمل جراحی ندارند.

انجام عمل جراحی در خانم هایی که رحم دوشاخ دارند و ناباروری را تجربه می کنند در جامعه پزشکی بحث برانگیز است. دلیل این امر آن است که اکثر تحقیقات نشان می دهند که این عارضه بر شانس بارداری زنان و ایجاد ناباروری تاثیری ندارد.

خلاصه تاثیر رحم دوشاخ بر بارداری:

مطالعات بر روی" تاثیر رحم دوشاخ بر بارداری" می توان گفت که موردی یافت نشده که باعث ناباروری زنان باشد اما رحم دوشاخ می تواند سبب بروز مشکلاتی از قبیل سقط جنین یا زایمان زودرس شود، اگرچه زنان دارای رحم دوشاخ می توانند بارداری و زایمان موفق داشته باشند. نکته حائز اهمیت این است که زنانی که رحم دوشاخ دارند، برای مراقبت های دوران بارداری خود به پزشک مجرب و متخصص مراجعه کرده و در صورت داشتن هرگونه نگرانی با پزشک خود مشورت نمایند.