تغییرات جنین و مادر در هفته سی و هفتم بارداری

آنچه برای فرزند شما در هفته سی و هفتم بارداری اتفاق می افتد:

در هفته 37 بارداری قد فرزندتان حدوداً 49 سانتی‌متر و وزنش تقریباً 2900 گرم است و همچنان به ذخیره‌ی چربی ادامه می‌دهد. جنین شما کاملا رسیده است و در صورت به دنیا آمدن به راحتی می‌تواند در محیط خارج از رحم یک زندگی عادی داشته باشد. او همچنان پس از گذشت هفته به هفته بارداری در حال تمرین حرکات خود می‌باشد، زیرا پس از تولد به این حرکات که شامل بلعیدن، تنفس، مکیدن و غیره است نیاز خواهد داشت. 

هنوز وضعیت جنین در هفته 37 بارداری به صورتی است که برخی از استخوان‌های او نرم هستند و این بدان معنی است که پس از تولد نیازمند مراقبت بسیار زیادی می‌باشد تا به مرور زمان استخوان‌هایش سخت شوند. احتمال دارد فرزندتان پس از تولد بر روی سرش موهایی به طول 1 تا 3 سانتی‌متر داشته باشد، اما احتمال هم دارد که کچل باشد! ریه‌های جنینتان در این زمان قادر به تطابق با شرایط خارج رحمی هستند. سیستم ایمنی فرزندتان همچنان در حال تکامل بوده و پس از تولد و با خوردن شیر شما آنتی‌بادی‌های لازم برای سلامتی خود را به دست می‌آورد.

در بدن شما در طول این هفته چه تغییراتی اتفاق می افتد؟

ارتفاع رحم شما در هفته سی و هفتم بارداری پس از گذشت هفته به هفته بارداری 16 سانتی‌متر بالاتر از ناف قابل لمس است و به علت وجود دنده و دیافراگم بالاتر از این نمی‌رود. اگر شما باید عمل سزارین شوید، پزشکتان حتما به شما می‌گوید که تا هفته 39 بارداری صبر کنید، مگر اینکه اوضاع جنین در هفته 37 بارداری به صورتی باشد که یک دلیل پزشکی برای ختم بارداری در این هفته داشته باشید. احساس گرسنگی شما نسبت به هفته‌های قبل بیشتر می‌شود، زیرا فرزندتان مقدار کالری بیشتری برای ذخیره‌ی چربی نیاز دارد. شما هر هفته توسط مراقب سلامت خود کنترل می‌شوید و در صورت لزوم تغییر در برنامه‌ی زایمان صورت خواهد گرفت. پس حتما راجع به انواع زایمان اطلاعات کافی داشته باشید. احتمالا در نهمین ماه بارداری که هفته‌های پایانی است انقباضات براکستون‌هیکس را بیشتر حس می کنید. پس جهت جلوگیری از اضطراب بهتر است راجع به ویژگی‌های این نوع انقباض و نحوه‌ی تشخیص آن از انقباضات واقعی زایمان از پزشک خود سؤال کنید.

در طول دوران بارداری مخاط متراکم و ضخیمی دهانه‌ی رحم شما را می‌بندند و در واقع در طول 40 هفته بارداری نقش محافظتی ایفا می‌کند و پس از گذشت بارداری هفته به هفته شما، در هنگام نزدیک شدن به موعد زایمان این مخاط بر اثر انقباضات رحمی و باز شدن دهانه‌ی رحم به همراه کمی خون خارج می‌شود که نمایش خونی نام دارد. بنابراین به علائم دقت کنید تا در صورت مشاهده‌ی چنین وضعیتی بدانید که چه اقداماتی باید انجام دهید. البته که اولین اقدام تماس یا مراجعه به پزشکتان می‌باشد.

احتمالا در این هفته کمی استرس دیدار فرزندتان را دارید و کمی هم از حرکات او در درون شکمتان خسته شده‌اید. دیگر زمان زیادی برای پایان این دوران نمانده و بهتر است آرام باشید و برای شروع دردهای زایمانی خود را آماده کنید. همان‌طور که در هفته‌های قبل بیان شد علائم شروع زایمان و حتی زایمان زودرس شامل این موارد است:

•    پاره شدن کیسه‌ی آب؛

•    شروع انقباضات رحمی؛

•    مشاهده‌ی نمایش خونی.

با داشتن هر کدام از موارد بالا سریعا با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید. هورمون «ریلکسین» باعث شلی تمام ماهیچه‌های صاف بدنتان می‌شود و شما احساس می‌کنید مانند یک عروسک پارچه‌ای شده‌اید. هیچ‌کس نمی‌تواند حدس بزند که جنین شما دقیقا کی به دنیا خواهد آمد، اما مراقب سلامت شما احتمالا حدس صحیح‌تری نسبت به بقیه خواهد داشت. پزشک یا ماما برای تخمین روز زایمان احتمالا شما را در هفته سی و هفت معاینه خواهد کرد. معاینه‌ی ایشان شامل بررسی این موارد است:

•    دیلاتاسیون، نشان‌دهنده‌ی مقدار باز شدن دهانه‌ی رحم (سرویکس) شما می‌باشد. (باید این اندازه به 10 سانتی‌متر برسد تا فرزندتان بتواند وارد کانال زایمان شود)؛

•    افاسمان، که نشان‌دهنده‌ی مقدار نازکی دهانه‌ی رحم شما می‌باشد. (این اندازه باید به 100 درصد برسد تا جنین بتواند از رحم خارج شود)؛

•    موقعیت قرارگیری سرویکس (با شروع انقباضات، سرویکس از عقب به سمت جلو کشیده می‌شود)؛

•    بررسی وضعیت قرارگیری جنینتان درون رحم، یعنی بررسی اینکه کدام عضو از فرزندتان الآن درون رحم پایین‌ترین نقطه را به خود اختصاص داده است.

اگر چه تمامی این نشانه‌ها علمی هستند، اما به طور کل نمی‌توان با این علائم به درستی زمان زایمان را پیش‌بینی کرد. زیرا پروسه‌ی زایمان امکان دارد به تدریج و به آرامی پیشرفت کند. (در طول هفته‌ها یا حتی در طول یک ماه یا حتی در طول یک شب) بنابراین در حالی که این علائم پیشرفت می‌کنند، شما با هر تغییر کوچکی متوجه شروع انقباضات خواهید شد.

فعالیت‌های هفته سی و هفتم بارداری:

رعایت بیشتر بهداشت در اواخر بارداری و خصوصا هفته 37 بارداری از اهمیت بسزایی برخوردار است، زیرا داشتن عفونت در هنگام زایمان چه در صورت زایمان طبیعی و چه سزارین مشکل‌آفرین خواهد شد. بنابراین اگر نشانه‌هایی از عفونت مشاهده کردید سریعاً برای مداوا اقدام کنید.

در این روزها که شما انتظار تولد فرزندتان را می‌کشید بهتر است کارهایی که گمان می‌کنید پس از تولد او نمی‌توانید انجام دهید را همین حالا عملی کنید تا پس از زایمان کمی از مشغولیت‌های خود کاسته باشید. توصیه می‌شود مسیر منزل به بیمارستان محل زایمان را یک بار بروید تا کمی با خیابان‌های آن اطراف آشنایی داشته باشید و مدت‌زمان رسیدن به آن‌جا را نیز تخمین بزنید. همچنین از نحوه‌ی پذیرش در بیمارستان و کارهای اداری و مدارک مورد نیاز برای بستری شدن را سؤال کرده و خود را برای آن‌ها آماده کنید. شما در این هفته دیگر باید تمامی کلاس‌های مربوط به زایمان را تمام کرده باشید و تمام و کمال انتظار تولد فرزندتان را بکشید.

اضطراب برای رسیدن روز موعد بیشتر می‌شود. بهتر است به جای بیکار نشستن و استراحت به ماساژ پرینه (بین واژن و مقعد) بپردازید. ماساژ پرینه به شما در هنگام زایمان کمک شایانی خواهد کرد، زیرا ماساژ باعث می‌شود هنگامی که سر جنین به این ناحیه فشار می‌آورد احتمال پارگی را کاهش دهد. همچنین ماساژ باعث کاهش اپیزیاتومی که در هفته‌های قبل به طور مفصل شرح داده شد می‌شود.

نکته‌هایی که باید در هنگام ماساژ پرینه رعایت کنید:

•    ابتدا از تمیزی دست‌هایتان مطمئن شوید؛

•    ناخن‌های انگشتان دست را کوتاه کنید؛

•    ژل لوبریکنت را بر روی انگشتان بمالید و آن را درون واژن خود قرار دهید؛

•    به پایین فشار دهید (از درون واژن به سمت مقعد) و همین‌طور این محل را به صورت رفت و برگشت ماساژ دهید.

این کار باعث می‌شود پوست همان ناحیه که در هنگام زایمان به سر جنین فشار می‌آورد کمی کشش بیشتری داشته باشد و سریع دچار پارگی نشود. شما می‌توانید این کار را تا روز زایمان انجام دهید و حتی در هنگام لیبر (شروع دردهای زایمان) نیز ادامه دهید.

نگران نباشید:

برای کاهش نگرانی و ترس خود از زایمان و بزرگ کردن فرزندتان بهترین کار این است که اطلاعات خود را بالا ببرید و خود را برای این کار آماده کنید. در این صورت به راحتی می‌توانید پیش‌بینی کنید که چه چیزهایی را باید انتظار بکشید و با اتفاقات مختلف مواجهه‌ی ناگهانی نخواهید داشت. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که مغز مادران باردار در سه ماهه‌ سوم بارداری کوچک می‌شود، البته برای دلیل ایجاد این حالت، کم‌خوابی‌های مادر باردار را ذکر نموده‌اند.

علت فراموشکاری در این دوره نیز به همین دلیل است. البته چند ماه پس از زایمان به حالت نرمال خود باز می‌گردد. برای کاهش نگرانی و استرس خود کارهایی که باید انجام شود را جایی یادداشت کنید تا از سردرگمی بیرون آیید. احتمالا ناف شما بیرون زده است، اما جای نگرانی نیست. زیرا بلافاصله و یا حداکثر چند روز پس از تولد فرزندتان به حالت عادی برمی‌گردد.

بایدها در هفته 37 بارداری:

در صورت داشتن ترس و دلهره برای روز زایمان باید به روانشناس مراجعه کنید تا آرامش خاطر داشته باشید، به این نکته توجه کنید که در صورت پیش‌آمد هر مشکلی بالاخره روند زایمان تمام می‌شود و شما می‌توانید فرزندتان را در آغوش بگیرید. اگر فکر می‌کنید نیاز به مامای همراه دارید حتما اقدامات لازم را انجام دهید. داشتن فردی باتجربه و بامهارت در روز زایمان کمک بسیار بزرگی به شما خواهد کرد.

معمولا در روزهای آخر بارداری یا همان نهمین ماه حاملگی برخی از مادران باردار دچار اسهال می‌شوند و روده‌ها از مواد زاید پاک شده و به سهولت در زایمان کمک می‌کند. اما اگر اسهال شما بیشتر از یک روز طول کشید حتماً با پزشک خود مطرح کنید تا اقدامات لازم را انجام دهند.

به طور معمول شما منتظر پایان این بازی هستید. اگر چه نمی‌دانید آن روز بزرگ کی فرا می‌رسد، اما این بدان معنا نیست که شما نتوانید خود را برای آن آماده کنید. باید هر کاری که توانش را دارید انجام دهید تا با اطمینان خاطر، خود را برای هر مورد غیرطبیعی و همچنین درد زایمان آماده کنید.

نبایدها در هفته 37 بارداری:

همانطور که قبلا گفته شد تنها 5 درصد از جنین‌ها دقیقا در روز پیش‌بینی شده برای تولد به دنیا می‌آیند، بنابراین تصور نکنید که هنوز 3 هفته زمان باقی است. شما باید خود را برای تولد زودهنگام یا دیرتر از موعد آماده کنید.

اگر افزایش وزن هفتگی ندارید نباید نگران باشید، زیرا بسیاری از زنان در ماه آخر وزن اضافه نمی‌کنند. نباید مصرف آب را دراین روزها کاهش دهید، توصیه می‌شود روزانه 8 لیوان آب برای نگهداری آب بدنتان در وضعیت نرمال استفاده کنید.

پیشنهاد ما به شما برای بهبود شرایط، در این دوران:

گرفتن عکس و فیلم در دوران بارداری بسیار خاطره‌انگیز بوده و بعدها با تماشای آن‌ها لحظات بسیار خوشی برایتان رقم می‌خورد. توصیه می‌شود یک کوسن شبیه پیراشکی تهیه کنید (در فروشگاه‌هایی که لوازم پزشکی عرضه می‌کنند در دسترس است). این کوسن پس از زایمان، نشستن را برای شما راحت‌تر می‌کند و باعث صدمه‌ی کمتری به ناحیه‌ی واژن می‌شود. کمی برای خودتان وقت بگذارید، با دوستانتان برنامه‌ای برای سینما و یا پارک و غیره تدارک ببینید. الآن بهترین فرصت برای این دورهمی‌های دوستانه است، زیرا پس از زایمان به ندرت پیش می‌آید بتوانید این کارها را انجام دهید و خوش بگذارنید. زمانی که فرزندتان به دنیا بیاید، به طور معمول همه برای دیدن او به منزل شما خواهند آمد، اما رفت‌وآمدهای سرزده کمی باعث آشفتگی شما می‌شود. توصیه می‌شود تدارک لازم را ببینید تا در مواجهه با مهمان‌ها احساس ناراحتی نکنید. زیرنظر پزشک خود مراقب وزن گیری جنین در هفته 37 بارداری باشید.