سریع ترین راه برای افزایش شیرمادر

تغذیه با شیر مادر یکی از موثرترین راه ها برای تضمین سلامت و بقای کودک است. شیر مادر  ایمن ،تمیز و حاوی آنتی بادی هایی هست که به محافظت در برابر بسیاری از از بیماری های شایع دوران کودکی کمک می کند. بسیاری از زنان در مورد توانایی خود در تولید شیر کافی  برای نوزاد خود نگران هستند و کمبود شیر اغلب به عنوان دلیل استفاده از مکمل و قطع زودهنگام شیردهی مطرح می‌شود.
دراین مقاله عوامل موثر بر افزایش شیر مادر، تشخیص کافی بودن شیر برای نوزاد و خوراکی های ممنوع در شیردهی را مطالعه می کنید.

تشخیص مقدار کافی بودن شیر مادر 

شما با توجه به علائمی در نوزادتان می توانید از میزان  کافی بودن شیر خود اطمینان حاصل کنید این علائم شامل :

نشانه های ظاهری نوزاد :

1-نوزاد شما با چند مک سریع شروع می‌کند و سپس مک‌های   طولانی و ریتمیک همراه با بلع‌های همراه با توقف‌های گاه به گاه دارد.
2-می‌توانید صدای بلعیدن و حرکت بلع نوزاد خود را بشنوید و ببینید.
3-گونه‌های نوزاد شما هنگام مکیدن گرد باقی می‌مانند و توخالی نمی‌شوند.
4-به نظر می‌رسد نوزاد در حین شیر خوردن آرام و راضی است.
5-نوزاد در پایان شیر خوردن به ‌طور خودکار از سینه جدا می‌شود.
6-دهان او بعد از شیر خوردن مرطوب به نظر می رسد. 
7-نوزاد پس از اکثر دفعات شیرخوردن، راضی و خشنود به نظر می‌رسد. 
8-سینه های شما پس از خوردن نرم تر به نظر می رسند.
9-نوک سینه شما بعد از شیر خوردن تقریباً همانطور که بود باقی می‌ماند.
10-ممکن است بعد از شیر خوردن احساس خواب‌آلودگی و آرامش کنید.

وزن گیری

نشانه‌های دیگر این که نوزادتان خوب تغذیه می‌کند این است که نوزاد شما پس از ۲ هفته اول به طور مداوم وزن می‌گیرد. در نظر داشته باشید که طبیعی است که نوزادان در ۲ هفته اول مقداری از وزن زمان تولد خود را از دست بدهند.

دفع ادرار و مدفوع نوزاد

پوشک نوزاد نشان خوبی است که آیا به اندازه کافی غذا دریافت می‌کند یا نه. در چند روز اول پس از تولد، نوزاد باید هر روز ۲ تا ۳ پوشک خیس داشته باشد. پس از ۴ تا ۵ روز اول، نوزاد باید حداقل ۵ تا ۶ پوشک خیس در روز داشته باشد. دفعات دفع مدفوع متغیر است. با این حال، تا روز چهارم نوزاد شما باید حداقل ۴ نوبت دفع مدفوع در روز داشته باشد.

نشانه های گرسنگی نوزاد

لیسیدن لب ها و بیرون آوردن زبان

جست‌وجو برای سینه (حرکت فک، دهان یا سر به دنبال سینه) 

باز کردن دهان 

بی‌قراری 

مکیدن هر چیزی که اطرافشان است

با این حال، مهم است که درک کنید هر بار که نوزاد شما گریه می‌کند یا مکیدن می‌کند، لزوماً به خاطر گرسنگی نیست.  در ابتدا ممکن است برای والدین سخت باشد که تفاوت را تشخیص دهند. گاهی اوقات، نوزاد شما فقط نیاز به در آغوش گرفتن یا تعویض پوشک دارد.

حتما بخوانید: نحوه شیر دادن به نوزاد بعد از سزارین

سریع ترین راه برای افزایش شیر مادر

راه های زیادی برای افزایش شیر مادر وجود دارد اما سریع ترین و موثر ترین راه ها عبارت اند از :

کاهش استرس و استراحت : 

در دوران شیر دادن به بچه نداشتن استرس و خواب کافی برای تولید شیرکافی از واجبات است.

افزایش دفعات شیردهی :

هرچه نوزاد بیشتر از سینه های مادر تغذیه کند اکسی توسین بیشتری تولید شده و تولید شیر بیشتر می شود. نوزاد از هر سینه باید حداقل ده دقیقه به طور میانگین شیر بخورد.

مصرف آب کافی :

مصرف آب کافی به افزایش تولید شیر کمک می کند.

کمک به تخلیه سینه :

خارج کردن شیر باقی مانده به وسیله شیردوش یا به کمک دستان باعث افزایش تولید شیر می شود.

تماس پوست به پوست مادر و نوزاد :

تماس مستقیم پوست مادر با پوست نوزاد و نگه داشتن او روی سینه ، باعث افزایش تولید شیر می شود.

حتما بخوانید: علت درد سينه در شيردهي

شروع بلافاصله شیردهی پس از زایمان :

هرچه زودتر شیردهی پس از زایمان  آغاز شود ، تولید شیر افزایش می یابد.

تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی:

تغذیه مداوم نوزاد با شیر مادر و عدم دادن آب یا مواد دیگر  تا 6 ماهگی به نوزاد باعث تقاضای بیشتر نوزاد برای شیر مادر و در نتیجه افزایش تولید شیر می شود.

ماساژ سینه ها :

ماساژ آرام سینه ها ، باعث تحریک مجاری شیر مادر شده و به دنبال جریان شیر افزایش میابد.

حتما بخوانید: پروتز سینه و شیردهی

نحوه قرارگیری نوزاد هنگام شیر خوردن:

دقت کنید که هنگام شیردهی نوزاد را به درستی در آغوش بگیرید تا راحت شیر بخورد. این موضوع باعث افزایش شیردهی به نوزاد و تولید شیر بیشتر می شود.

پرهیز از مصرف الکل و سیگار : 

الکل و سیگار می توانند تاثیر به سزایی در کاهش تولید شیر داشته باشند.

عدم استفاده از پستانک: 

اگر می‌خواهید به نوزادتان پستانک بدهید، سعی کنید تا زمانی که از میزان کافی بودن شیر خود اطمینان حاصل کرده اید، صبر کنید.

برای افزایش شیر مادر چی بخوریم ؟

خوراکی هایی که با تحقیقات ثابت شده است می توانند باعث افزایش شیردهی شوند عبارت اند از :

لبنیات 
هویج
زیره
سیر
رازیانه (مصرف زیاد و طولانی مدت رازیانه در دوران شیردهی برای مادرانی که نوزاد پسر دارند توصیه نمی شود.)برگ ریحان
دانه کنجد
مغزهای خام
اب میوه های طبیعی
ماهی قزل آلا
سبزیجات برگ سبز
مواد غذایی سرشار از پروتئین مانند تخم مرغ و مرغ

میوه های افزایش دهنده شیر مادر :

به طور کلی مصرف میوه های تازه در شیردهی بسیار مفید است .میوه هایی که در افزایش شیردهی بسیار موثر اند ، عبارت اند از :
انبه
آووکادو
موز
توت فرنگی
هندوانه

نوشیدنی برای افزایش شیر مادر :

نوشیدنی هایی که می توانند به شما در افزایش شیردهی کمک کنند عبارت اند از :
آب
اسموتی میوه
شیرنارگیل
دمنوش زیره 
دمنوش بابونه
دمنوش میخک
دمنوش ریحان
پنیرک
توجه : استفاده سر خود از دمنوش های گیاهی در شیردهی ممنوع است.چون هر دمنوشی عوارض و تداخل هایی دارد.قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
در مصرف هیچ کدام زیاده روی نکنید.

معجون افزایش شیر مادر :

ترکیباتی وجود دارند که می توانند به شما در افزایش شیردهی کمک کنند این معجون ها عبارت اند از :

معجون شیر و مغزها
معجون شیر و خرما
معجون کنجد و عسل
افزایش شیر مادر برای نوزاد پسر:
روش های افزایش شیر مادر در نوزاد پسر و دختر تفاوتی ندارد.
فقط باید دقت شود مصرف رازیانه برای افزایش شیردهی در نوزادان پسر محدود باشد.

حتما بخوانید: خواص رازیانه

دلایل کم شدن شیر مادر

زمانی که میزان شیر مادر برای نوزاد کافی نباشد ، به آن کمبود شیر گفته می شود.کمبود شیر در 15-20% مادران شیرده دیده می شود. عواملی که بر کاهش شیر مادر اثر می گذارند، عبارت اند از :

1-عوامل جسمی :

الف) شرایط هورمونی :
چاقی و دیابت می توانند بر روی ساختمان پستان ها اثر گذاشته و باعث کاهش هورمون های شیردهی و در نتیجه تولید شیر را کاهش دهند.
ب) کمبود بافت شیری :
عدم رشد کافی غده های شیری در دوران بارداری باعث کمبود شیر می شوند.

2-عوامل خارجی :

الف )  نیکوتین و دود سیگار
ب ) استفاده از شیر خشک
ج ) عدم مک زدن خوب نوزاد یا نوزاد نارس باعث عدم تخلیه کامل پستان و کاهش تحریک تولید شیر می شود.
د) کم بودن دفعات شیردهی به نوزاد
ه ) شیر دادن نامنظم به کودک
پ ) قرص ها و امپول های هورمونی (بعضی  ضدبارداری ها )
ت) مصرف بعضی از داروها
ح ) استفاده از پستانک
چ ) دور بودن از نوزاد

چه خوراکی هایی شیر مادر را کم می کند ؟

مصرف زیاد کافئین
نعنا و آبنبات های نعنایی
جعفری
مریم گلی
بادرنجویه
دمنوش هایی که شامل جینسینگ هستند.

حتما بخوایند: خواص جینسینگ برای زنان

از چه خوراکی هایی باید در دوران شیردهی اجتناب کرد ؟

الکل
مصرف زیاد کافئین
غذاهای با بوی تند مانند پیاز ، کلم وگل کلم
غذاهای فرآوری شده که شامل نمک ، شکر و مواد نگهدارنده اضافی هستد.
شیرین کننده های مصنوعی

روش قطعی برای درمان کمبود شیر مادر :

روش قطعی برای افزایش شیر مادر وجود ندارد. کلیه روش هایی که برای افزایش شیر در این مقاله ذکر شد بسیار مفید هستند و به شما به درمان مشکل کمبود شیر کمک می کنند.

سوالات متداول درباره افزایش شیر مادر

آیا مقدار شیر شما واقعا کم است ؟

از روی نشانه های نوزاد هنگام شیر خوردن و نشان دادن علائم گرسنگی، وزن گیری و میزان دفع ادرار و مدفوع می توان به کافی بودن میزان شیر پی برد.

تولید شیر مادر تا چه اندازه کافی و طبیعی است ؟

از روی نشانه های نوزاد هنگام شیر خوردن و نشان دادن علائم گرسنگی ، وزن گیری و میزان دفع ادرار و مدفوع می توان به کافی بودن میزان شیر پی برد.

از کجا بفهمیم چه میزان شیر برای نوزاد کافی است ؟

از روی نشانه های نوزاد هنگام شیر خوردن و نشان دادن علائم گرسنگی ، وزن گیری و میزان دفع ادرار و مدفوع می توان به کافی بودن میزان شیر پی برد.

ترشح شیر مادر نشانه زیاد یا کم بودن شیر مادر است ؟

خیر ترشح شیر مادر نشانه ای از زیاد یا کم بودن شیر مادر نمی باشد. اگر ترشح شیر مادر زیاد باشد ، می تواند نشانه دهنده سرعت جریان شیر باشد.

در طب سنتی برای افزایش شیر مادر چه روش هایی وجود دارد؟

در طب سنتی از گیاهان دارویی و معجون های افزایش شیر که بالاتر در این مقاله ذکر شد استفاده می شود.

علت قطع شدن شیر مادر چیست ؟

فاصله های طولانی بین شیردهی
حذف شیردهی شبانه
قطع ناگهانی شیردهی به نوزاد
اختلالات هورمونی اعم از اختلالات مربوط به پرولاکتین و تیروئید
استرس و شوک شدید
مصرف بعضی از داروها به خصوص داروهای جلوگیری از بارداری
جراحی یا آسیب به پستان

شیر مادر تا چندسالگی باید به کودک داده شود؟

سازمان جهانی بهداشت، تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی و شیردهی همراه با غذای کمکی را تا 2 سالگی توصیه می کند

آیا دلستر برای افزایش شیر مادر مفید است ؟

نوشیدنی های دلستر ممکن است ضرری نداشته باشند و شاید آنتی اکسیدان ها را در شیر مادر افزایش دهند اما هیچ گاه ثابت نشده است که باعث افزایش تولید شیر در مادر می 
شوند.

آیا رازیانه برای افزایش شیر مادر مفید است ؟

بله بسیار مفید است اما مصرف زیاد و طولانی مدت رازیانه در دوران شیردهی برای مادرانی که نوزاد پسر دارند توصیه نمی شود.

میزان طبیعی مصرف شیر در نوزادان چقدر است ؟

نوزادان تغذیه شده با شیر مادر معمولاً هر ۲ ساعت از شروع یک وعده تا وعده بعدی شیر می‌خورند، بنابراین ۱۰ تا ۱۲ وعده در ۲۴ ساعت طبیعی است. با گذشت زمان فواصل بین وعده‌ها بیشتر می‌شود، اما این یک فرآیند آهسته است
اگر شیردهی با شیشه شیر باشد، اکثر نوزادان هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار غذا می‌خورند.

جمع بندی

دوران شیردهی مهم ترین مرحله زندگی هر کودکی است و توجه به دریافت کافی شیر توسط نوزاد تاثیر به سزایی در رشد و سلامتی فرزند دلبندتان دارد. توجه به نشانه های سیری در نوزاد و استفاده از خوراکی های افزایش دهنده شیر و پرهیز از مواردی که باعث کاهش شیر   شما می شوند ، می توانند به شما در شیردهی موفق کمک کنند.