خواص رازیانه برای رحم و تخمدان

رازیانه گیاهی چند ساله، خوشبو و با گل‌های زرد است. این گیاه بومی مدیترانه است، اما اکنون در سراسر جهان یافت می‌شود. 

دانه‌های خشک شده رازیانه اغلب در آشپزی به عنوان ادویه‌ استفاده می‌شوند و حتی از آن برای تهیه دارو کمک گرفته می‌شود. رازیانه به عنوان یک جزء معطر در صابون‌ها و لوازم آرایشی هم استفاده می‌شود. رازیانه خواص زیادی برای زنان دارد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

خواص رازیانه به طور کلی

یک فنجان رازیانه خام دارای مشخصات تغذیه‌ای زیر است:

کالری: ۲۷ کیلوکالری

چربی: ۱۷/۰ گرم 

سدیم: ۴۵میلی‌گرم 

کربوهیدرات: ۵/۶ گرم

فیبر: ۷/۲ گرم

پروتئین: ۱ گرم

ویتامین : C ۱۰میلی‌گرم.

یک فنجان رازیانه خام تقریباً ۳ گرم فیبر دارد که برای سلامت گوارش ضروری است. این مقدار تقریباً ۱۲٪ از نیاز روزانه به ویتامین C که از سیستم ایمنی پشتیبانی می‌کند را تأمین می‌کند. رازیانه همچنین حاوی پتاسیم، منگنز، کلسیم، آهن و ویتامین‌های گروه B است. 

خواص رازیانه برای زنان

همانطور که اشاره کردیم، رازیانه خواص زیادی برای زنان دارد. از جمله خواص رازیانه برای زنان، می‎توان به موارد زیر اشاره کرد: 

بهبود تورم روده بزرگ (کولیت): تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف ترکیبی از رازیانه، قاصدک، گل راعی، بادرنجبویه و گل همیشه بهار می‌تواند درد در امتداد روده بزرگ را در افراد مبتلا به تورم روده بزرگ کاهش دهد.

بهبود یبوست: تحقیقات نشان می‌دهد که نوشیدن یک چای گیاهی حاوی ترکیبی از رازیانه، انیسون، آقطی سیاه و سنا روزانه به مدت پنج روز می‌تواند یبوست را کاهش دهد. 

کاهش درد مفاصل: یک مطالعه در سال ۲۰۲۰ به بررسی تأثیر رازیانه بر افراد مبتلا به آرتروز زانو پرداخت. بیمارانی که به مدت دو هفته روزانه یک کپسول حاوی عصاره پودر رازیانه دریافت کرده بودند، درد‌شان کاهش پیدا کرده بود. 

بهبود سلامت استخوان: رازیانه منبع عالی کلسیم است که استخوان‌های شما را سالم نگه می‌دارد. کمبود کلسیم می‌تواند خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی استخوان را افزایش دهد.

مدیریت وزن : یکی از ترکیبات آلی موجود در رازیانه، آنتول ممکن است به طور طبیعی اشتها را سرکوب کند، که می‌تواند برای مدیریت وزن مفید باشد. در یک مطالعه، محققان دریافتند که پس از نوشیدن چای رازیانه، شرکت‌کنندگان در مقایسه با افرادی که چای بدون رازیانه نوشیدند، گرسنگی کمتر و احساس سیری بیش‌تری را گزارش کردند.

هضم غذا : از نظر دارویی، دانه‌های رازیانه برای درمان نفخ و گاز معده کمک کننده است. زیرا رازیانه و دانه‌های آن فیبر دارند که به هضم غذا کمک می‌کند.

تقویت پوست : رازیانه حاوی ویتامین C است، آنتی‌اکسیدانی که آسیب سلولی ناشی از رادیکال‌های آزاد را که در سرطان پوست و پیری زودرس نقش دارند، کاهش می‌دهد.

ارتقا سلامت مغز : برخی تحقیقات به نقش رازیانه در پیش‎گیری از بیماری‌های دژنراتیو مانند بیماری آلزایمر اشاره کرده‌اند.

خواص رازیانه برای رحم و تخمدان

رازیانه یک داروی گیاهی سنتی است که به دلیل محتوای بالای فیتواستروژن‌ها (ترکیباتی که استروژن را در بدن تقلید می‌کنند) به دلیل حمایت از سلامت باروری زنان شناخته شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که رازیانه به عنوان یک عامل ضد التهابی، ضد اسپاسم و آنتی‌اکسیدان قوی عمل می‌کند و برای درد رحم، سلامت تخمدان و تعادل هورمونی مفید است. 

حتما بخوانید: فواید سنجد برای رحم

تسکین درد‌های قاعدگی با رازیانه

رازیانه برای درمان قاعدگی‌های دردناک بسیار مورد توجه است. ترکیبات ضد اسپاسم آن (به ویژه آنتول) به شل شدن عضلات صاف رحم کمک می‌کند و گرفتگی‌ها و درد را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، رازیانه دارای نیتریت است که به جریان خون کمک می‌کند و باعث می‎شود ریزش آندومتر راحت‌تر و سریع‌تر نسبت به حالت عادی شود. برخی مطالعات نشان می‌دهند که به اندازه داروهای مسکن رایج مانند مفنامیک اسید مؤثر است.

بهبود سلامت آندومتر

 مطالعات نشان داده‌اند که رازیانه می‌تواند ضخامت آندومتر (پوشش داخلی رحم) را در زنانی که تحت درمان ناباروری هستند، بهبود بخشد.

کاهش علائم  PMS

نشان داده شده است که رازیانه علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS)، از جمله نوسانات خلقی، افسردگی و اضطراب را کاهش می‌دهد. 

تقویت تخمدان‌ها

تحقیقات نشان می‌دهد که رازیانه می‌تواند رشد فولیکول‌های تخمدان را تحریک کند و فولیکول‌زایی را که برای باروری بسیار مهم است، بهبود بخشد. حتما بخوانید: فولیکول چیست

کاهش کیست‌های تخمدان و علائم  PCOS

 مطالعات روی بیماران PCOS (سندرم تخمدان پلی‌کیستیک) نشان داده است که رازیانه می‌تواند تعداد و اندازه کیست تخمدان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

متعادل کردن هورمون‌ها

 رازیانه با افزایش سطح استروژن و پروژسترون و کاهش FSH (هورمون تحریک‌کننده فولیکول) در موارد عدم تعادل هورمونی، به بازگرداندن تعادل هورمونی کمک می‌کند.

محافظت از بافت تخمدان

 خواص آنتی‌اکسیدانی آن، تخمدان‌ ها را از آسیب اکسیداتیو و اثرات سمی عواملی مانند نیکوتین یا داروها (به عنوان مثال، سیکلوفسفامید) محافظت می‌کند.

افزایش باروری

 با بهبود تخمک‌ گذاری و فولیکولوژنز، به عنوان یک کمک بالقوه و کم‌هزینه برای افزایش باروری در نظر گرفته می‌شود.

کاهش موهای زائد در زنان (هیرسوتیسم) 

 تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از کرم رازیانه به مدت ۱۲ هفته می‌تواند موهای زائد بدن زنان با الگوی مردانه را کاهش دهد.

حتما بخوانید: خواص پوست انار برای رحم

خواص رازیانه برای زنان یائسه

مطالعاتی که در مورد خواص رازیانه برای زنان یائسه و اثرات روغن رازیانه بر کاهش علائم یائسگی انجام شده است نشان داده است که زنان یائسه‌ای که ۱۰۰ میلی‌گرم روغن رازیانه را دو بار در روز به مدت هشت هفته مصرف کردند، در مقایسه با زنانی که دارونما با روغن آفتابگردان مصرف کردند، کاهش علائمی مانند گرگرفتگی، بی‌خوابی و تعریق شبانه را تجربه کردند. 

طریقه مصرف رازیانه 

رازیانه عطری شبیه به شیرین بیان دارد با طعم کمی شیرین. هنگام خرید رازیانه تازه، به دنبال پیاز سفید سالم کوچک تا متوسط ​​باشید که بدون کبودی، با ساقه‌های سبز روشن، سفت و برگ‌های پر مانند باشد. می‌توانید رازیانه را خام یا پخته میل کنید.

بهترین زمان مصرف رازیانه

بر پایه مطالعات معتبر گیاه‌دارویی و زنان‌پزشکی، بهترین زمان مصرف رازیانه بسته به هدف متفاوت است. برای بهبود هضم و کاهش نفخ، معمولاً بعد از غذا توصیه می‌شود زیرا ترکیبات آنتی‌اسپاسمدیک آن (مانند آنتول) در این زمان اثر بیشتری دارند؛ 

برای تنظیم هورمونی، مصرف صبح و عصر می‌تواند سطح پایدار مواد مؤثره ایجاد کند و اگر برای کمک به آرام‌سازی بدن به سراغ رازیانه رفته‏اید، استفاده از دمنوش آن پیش از خواب پیشنهاد شده است. 

زمان مصرف رازیانه برای پاکسازی رحم 

در مورد پاکسازی رحم، اگرچه چنین اصطلاحی در پزشکی رسمی وجود ندارد، اما مطالعات نشان می‌دهند که رازیانه با کاهش اسپاسم و بهبود انقباضات طبیعی رحم می‌تواند به خروج بهتر خون قاعدگی و کاهش درد کمک کند، بنابراین ۲ تا ۳ روز پیش از شروع قاعدگی تا پایان آن بهترین زمان مصرف رازیانه برای پاکسازی رحم محسوب می‌شود.

مقدار مجاز مصرف رازیانه در زنان 

رازیانه و روغن دانه رازیانه در دوزهای 5 تا 7 گرم مجاز است. کپسول‌های خوراکی روغن رازیانه و کرم واژینال عصاره رازیانه برای بهبود علائم در زنان یائسه به ترتیب با دوز 200 میلی‌گرم در روز و 5 گرم در روز در دسترس هستند.

خواص عرق رازیانه 

عرق رازیانه می‌تواند به دلیل وجود ترکیباتی مثل آنتول و فنکون خاصیت ضداسپاسم و ضدنفخ داشته باشد و به بهبود دل‌درد و نفخ گوارشی کمک کند، همچنین به‌دلیل اثرات فیتواستروژنیِ رازیانه، ممکن است تا حدی در کاهش درد قاعدگی یا بهبود برخی علائم هورمونی مؤثر باشد، هرچند شواهد علمی قوی عمدتاً مربوط به عصاره یا دانه رازیانه است نه عرق رقیق‌شده.

عوارض مصرف رازیانه 

مصرف خوراکی رازیانه در مقادیری که معمولاً در غذا یافت می‌شود، احتمالاً بی‌خطر است. اما مانند هر ماده غذایی دیگر، باید از رازیانه هم در حد اعتدال لذت ببرید.

برخی افراد ممکن است واکنش‌های آلرژیک پوستی به رازیانه داشته باشند. افرادی که به گیاهانی مانند کرفس و هویج حساسیت دارند، بیش‎تر احتمال دارد که به رازیانه نیز حساسیت داشته باشند. رازیانه همچنین می‌تواند پوست را نسبت به نور خورشید حساس‌تر کند و آفتاب‌سوختگی را آسان‌تر کند. اگر پوست روشنی دارید، بعد از استفاده از رازیانه حتما از کرم ضد آفتاب استفاده کنید.

تداخلات مصرف رازیانه و موارد منع مصرف

مصرف رازیانه ممکن است با برخی شرایط پزشکی و بالینی تداخل داشته باشد، از جمله:

بارداری و شیردهی

 اطلاعات کافی در مورد ایمنی استفاده از رازیانه در دوران بارداری وجود ندارد. بهتر است از مصرف آن خودداری شود. در یک مطالعه، محققان دریافتند که استفاده روزانه از رازیانه در دوران بارداری با محدودیت رشد داخل رحمی مرتبط است.

اختلالات خونریزی دهنده

 رازیانه ممکن است باعث کند شدن لخته شدن خون شود و خطر خونریزی یا کبودی را در افراد مبتلا به اختلالات خونریزی افزایش دهد. به همین دلیل مصرف رازیانه در زنان با اختلالات خونریزی دهنده باید محدود شود.

تشدید بیماری‌های حساس به هورمون

رازیانه مانند استروژن عمل می‎کند. اگر بیماری دارید که ممکن است با قرار گرفتن در معرض استروژن بدتر شود، از رازیانه استفاده نکنید.

مصرف قرص‌های ضدبارداری

قرص‌های ضدبارداری حاوی استروژن هستند. رازیانه هم ممکن است برخی از اثرات مشابه استروژن را داشته باشد. به همین دلیل مصرف رازیانه همراه با قرص‌های ضدبارداری ممکن است اثربخشی قرص‌های ضدبارداری را کاهش دهد. اگر قرص‌های ضدبارداری را همراه با رازیانه مصرف می‌کنید، از یک روش کمکی برای جلوگیری از بارداری مانند کاندوم استفاده کنید.

داروهایی که توسط کبد تجزیه می‌شوند 

رازیانه ممکن است سرعت تجزیه برخی داروها توسط کبد را کاهش دهد. مصرف رازیانه همراه با برخی از داروهایی که توسط کبد تجزیه می‌شوند، می‌تواند اثربخشی برخی از داروها را افزایش دهد. داروهایی که ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند شامل:

داروهای قلبی به نام مسدودکننده‌های کانال کلسیم (دیلتیازم، نیکاردیپین، وراپامیل)

 داروهای شیمی‌درمانی (اتوپوزید، پاکلیتاکسل، وینبلاستین، وینکریستین، ویندسین)

 داروهای ضد قارچ (کتوکونازول، ایتراکونازول)

 گلوکوکورتیکوئیدها.

به همین دلیل قبل از استفاده از رازیانه به عنوان روغن یا مکمل، به خصوص اگر بیماری زمینه‌ای دارید، باید با پزشک مشورت کنید.

سوالات متداول درباره رازیانه

 آیا رازیانه برای زنان شیرده مفید است؟

رازیانه به عنوان یک افزایش‌دهنده شیر شناخته می‌شود و در چند مطالعه کوچک افزایش حجم شیر، چربی شیر و وزن نوزاد را نشان داده است. 

طبع رازیانه سرد است یا گرم؟

در طب سنتی، رازیانه طبع گرم و خشک معرفی می‌شود.

آیا بلافاصله بعد از مصرف رازیانه پریود می‎شویم؟

شواهد علمی کافی برای اینکه رازیانه بلافاصله باعث قاعدگی شود وجود ندارد. رازیانه ممکن است به طور کلی بر تنظیم هورمون‌ها مؤثر باشد، اما شروع فوری قاعدگی را نمی‌توان قطعی دانست. 

خوردن رازیانه بهتر است یا دمنوش آن؟

هیچ ‌مطالعه‌ای نشان نداده که یک شکل نسبت به دیگری به طور علمی‌اثبات‌شده بهتر باشد. دمنوش مرسوم‌ترین شکل مصرف خوراکی است.

آیا اثر عرق رازیانه با رازیانه مشابه است؟

منابع معتبر علمی اثرات عصاره یا دمنوش رازیانه را بررسی می‌کنند و درباره خواص عرق رازیانه مطالعه کنترل‌شده‌ای موجود نیست، بنابراین نمی‌توانند با هم مقایسه مستقیم شوند.

زنان باردار مجاز به مصرف رازیانه هستند؟

معمولاً در دوران بارداری توصیه به خودداری از مصرف رازیانه می‌شود چون رازیانه دارای ترکیبات استروژنی است و ممکن است انقباضات رحم را افزایش دهد یا خطراتی برای جنین داشته باشد.

آیا رازیانه موجب کاهش علائم یائسگی می‌شود؟

بله، چندین مطالعه نشان داده‌اند که رازیانه می‌تواند علائم یائسگی مانند گرگرفتگی، خشکی واژن و خواب نامنظم را کاهش دهد.

آیا مصرف رازیانه موجب درمان نازایی می‌شود؟

شواهد علمی انسانی قطعی وجود ندارد. یک مطالعه حیوانی نشان داد عصاره رازیانه ممکن است سطح هورمون‌ها و فاکتورهای باروری را افزایش دهد، اما در انسان تأیید نشده است.

آیا رازیانه برای تمامی زنان مفید است؟

خیر. رازیانه ممکن است برای برخی زنان مفید باشد، ولی ممکن است با شرایط پزشکی، داروها یا بارداری تداخل داشته باشد و فقط با مشورت با پزشک باید مصرف شود. 

برای تقویت رحم و تخمدان جهت بارداری رازیانه مفید است؟

مطالعات انسانی کافی برای اثبات خواص رازیانه برای زنان وجود ندارد. بعضی تحقیقات حیوانی یا طب سنتی به تنظیم هورمون یا بهبود عملکرد تخمدان اشاره می‌کند.

آیا رازیانه برای کودکان نیز مفید است؟

تاثیر رازیانه بر مشکلات گوارشی نوزادان (کولیک) بررسی شده است اما شواهد قطعی برای مفید یا ایمن‌بودن مصرف رازیانه در کودکان وجود ندارد.

مصرف رازیانه بر میزان استروژن چه تاثیری دارد؟

رازیانه حاوی فیتواستروژن‌ها است که می‌توانند به طور ضعیف مانند استروژن اثر کنند یا با گیرنده‌های آن تعامل داشته باشند، اما اثراتش بسیار ضعیف‌تر از هورمون واقعی است. 

نتیجه گیری

رازیانه برای زنان به‌عنوان یک گیاه با اثر آرام‌کننده اسپاسم و تا حدی اثر شبه‌هورمونی (فیتواستروژنی) شناخته می‌شود؛ به همین دلیل بعضی افراد از آن برای کمک به کرامپ و ناراحتی‌های قاعدگی و نیز نفخ و دل‌پیچه‌های گوارشی استفاده می‌کنند. با این حال، ادعاهایی مثل پاکسازی رحم پشتوانه علمی محکمی ندارند و چون درباره ایمنی مصرف منظم (به‌خصوص در بارداری و شیردهی) قطعیت کافی وجود ندارد، بهتر است مصرف طولانی یا درمانی آن با احتیاط و ترجیحاً با نظر پزشک انجام شود.