فریز جنین

فریز جنین یکی از روش‌های کمک‌باروری و به‌منظور حاملگی می‌باشد که شامل مراحل فریز جنین و نگهداری از جنین است و به کمک روش آی‌وی‌اف (IVF) یا میکرواینجکشن (ICSI) انجام می‌گیرد تا امکان بارداری را در آینده فراهم نماید. اولین فریز جنین در دهه ۸۰ میلادی انجام شد. در این روش می‌توان یک یا تعداد بیشتری جنین را فریز کرده و در صورت نیاز، جنین‌های فریز شده را از حالت منجمد خارج نمود و از آن‌ها استفاده کرد. البته لازم به ذکر است که همه جنین‌های فریز شده سالم نیستند و رشد نخواهند کرد.

علل فریز جنین

بنابر دلایل متعددی، زوجین ممکن است جنین‌های خود را فریز و ذخیره نمایند. یکی از علل فریز جنین، کاهش میزان هورمون AMH و به‌عبارتی دیگر کاهش ذخیره تخمدان در خانم‌ها می‌باشد. همچنین زوجینی که فرزند دارند و تصمیم به بارداری در آینده دارند و یا افرادی که IVF آن‌ها با شکست مواجه گردیده و دیگر تصمیم به انجام IVF ندارند، می‌توانند از روش فریز جنین استفاده کنند. یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از فریز جنین، ابتلا به سرطان می‌باشد، زیرا احتمال باروری با داروها و درمان‌های ضدسرطان کاهش می‌یابد. همچنین گاهی خانم‌ها فریز جنین انجام می‌دهند تا جنین‌های فریز شده خود را اهدا کنند.

مراحل فریز جنین

فریز جنین نیز مانند دیگر روش‌های کمک باروری شامل مراحل مختلفی است. در ادامه به بررسی مراحل فریز جنین می‌پردازیم:

1. تحریک تخمدان برای تخمک‌گذاری: در این مرحله از فریز جنین، از داروهای تحریک تخمدان و داروهای هورمونی آگونیست و آنتاگونیست گونادوتروپین‌ها جهت افزایش رشد فولیکول‌ها و بالغ شدن تخمک‌ها استفاده می‌شود. داروهای تحریک تخمدان می‌توانند به شکل تزریقی یا خوراکی باشند. در ادامه، به‌وسیله سونوگرافی واژینال میزان رشد فولیکول‌ها بررسی می‌گردد و در صورت رشد کافی تخمک‌ها، با تزریق آمپول HCG فولیکول‌های بالغ آزاد می‌گردند.
2. عمل تخمک‌گیری (پانکچر): عمل تخمک‌گیری یکی از مراحل فریز جنین می‌باشد. طی این عمل، تخمک و یا تخمک‌های بالغ با کمک سونوگرافی واژینال و تحت بیهوشی مشاهده می‌گردند، سپس با کمک سوزن نازکی تخمک‌گیری یا پانکچر انجام می‌شود.
3. باروری تخمک: در این مرحله از فریز جنین، تخمک و اسپرم به مدت ۱۶ تا ۲۰ ساعت در محیط آزمایشگاه کشت داده می‌شوند تا لقاح صورت گیرد و برای مدت ۲ تا ۶ روز در انکوباتور نگهداری می‌شوند. سپس کیفیت جنین‌ها توسط جنین‌شناس بررسی می‌شود.
4. فریز جنین: بخش اعظم سلول از آب تشکیل شده است، بنابراین مهم‌ترین نگرانی از فریز جنین یخ‌زدگی آن می‌باشد. کریستال‌های یخی می‌توانند به دیواره سلول جنین آسیب برسانند. برای جلوگیری از یخ‌زدگی سلول، از ماده خاصی که به آن Cryoprotective Agents (CPAs) می‌گویند، استفاده می‌شود. این مرحله که از مهم‌ترین مراحل فریز جنین می‌باشد، به دو صورت فریز آرام و فریز سریع (شیشه‌سازی) انجام می‌گیرد.

در روش فریز آرام، CPAs به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به جنین تزریق می‌شوند و دما به مدت ۲ ساعت و به‌آرامی کاهش می‌یابد. سپس جنین‌ها در نیتروژن مایع و در دمای ۱۹۶- درجه ذخیره می‌شوند. در روش سریع فریز جنین، مقادیر زیادی CPAs استفاده می‌شود. در تکنیک سریع فریز جنین، جنین‌ها را در مجاورت CPAs قرار می‌دهند و سپس جنین‌ها با سرعت در نیتروژن مایع قرار می‌گیرند. اگر مقدار CPAs زیاد باشد، می‌تواند به جنین فریز شده آسیب وارد نماید.

انتقال جنین

در صورتی که زوجین تمایل به حاملگی داشته باشند، انتقال جنین برای خانم‌های زیر 40 سال، به تعداد 1 تا 2 جنین و برای خانم‌های بالای 40 سال باشد حداکثر تا 3 جنین، انجام می‌گیرد. برای انتقال جنین، ابتدا باید جنین‌ها از حالت منجمد خارج گردند که به این منظور جنین‌ها را در مایع مخصوصی قرار می‌دهند تا CPAs حذف شود. سپس انتقال جنین‌های یخ‌زدایی‌شده به کمک ابزاری به نام کاتتر (لوله‌ای نازک) با استفاده از سونوگرافی به رحم مادر انجام می‌گیرد. مرحله انتقال جنین بدون درد بوده و به آرام‌بخش نیازی ندارد. پس از انتقال جنین، خانم می‌تواند مرکز درمانی را ترک نماید و پس از ۳۶ ساعت، فعالیت روزانه خود را مجددا آغاز نماید.

عوارض فریز جنین

از جمله عوارض فریز جنین می‌توان به دردهای شکمی که در اثر عمل تخمک‌گیری ایجاد می‌گردد، احساس سیری و خونریزی اشاره نمود. تغییرات در ترشحات واژن، عفونت و تحریک بیش از حد تخمدان‌ها در اثر مصرف داروهای تحریک تخمک‌گذاری، از دیگر عوارض فریز جنین می‌باشند. همچنین به دلیل انتقال چندین جنین فریز شده، احتمال بارداری چندقلویی و در نتیجه خطرات آن در مادر و جنین افزایش می‌یابد که مثال دیگری از عوارض فریز جنین می‌باشد.

میزان موفقیت انتقال جنین های فریز شده

به‌طور کلی، درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده ۳۲ درصد می‌باشد و میزان موفقیت انتقال جنین فریز شده با میزان موفقیت آی‌وی‌اف تا حدودی برابر است. لازم به ذکر است که درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده و درصد موفقیت آی‌وی‌اف به عوامل متعددی از جمله علل ناباروری، سن مادر و غیره بستگی دارد؛ به‌صورتی که با افزایش سن مادر، درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده و همچنین میزان موفقیت آی وی اف کاهش می‌یابد.

مدت زمان نگهداری جنین فریز شده

جنین‌های فریز شده حاصل از آی‌وی‌اف را می‌توان سال‌ها در شرایط آزمایشگاهی نگهداری کرد، بدون آنکه کیفیت آن‌ها کاهش یابد. هر زمان که تصمیم به بارداری داشته باشید، می‌توانید از این جنین‌ها استفاده کنید.

مراقبت های پس از انتقال جنین فریز شده

• بهتر است فرد پس از انجام انتقال جنین فریز شده، به مدت ۱۰ دقیقه دراز بکشد. سپس با نظر پزشک می‌تواند مرکز ناباروری را ترک نماید؛
• داشتن رژیم غذایی سرشار از پروتئین و مقدار کمتری قند و کربوهیدرات توصیه می‌گردد؛
• بیش از ۸۰ درصد افراد پس از انجام آی‌وی‌اف یا ICSI ممکن است لکه‌بینی داشته باشند و لکه‌بینی آن‌ها تا سه ماه اول بارداری ادامه داشته باشد، بنابراین با مصرف صحیح داروها می‌توان احتمال لکه‌بینی را کاهش داد؛
• حمام گرم و ورزش سنگین احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد، همچنین باعث بالا رفتن میزان نقایص لوله عصبی جنین می‌شود؛
• داشتن استراحت کافی و پرهیز از خستگی بیش از حد از اقدامات مهم بعد از انتقال جنین می‌باشد، زیرا می‌تواند مانع از لانه‌گزینی جنین شود؛
• همچنین تحقیقات نشان داده است که شاد بودن، میزان موفقیت آی‌وی‌اف را افزایش می‌دهد.

مزایای فریز جنین

1. افزایش شانس بارداری: استفاده از روش فریز جنین، شانس حاملگی را در افرادی که روش‌های کمک‌باروری آن‌ها از جمله آی‌وی‌اف یا میکرواینجکشن ناموفق بوده و یا امکان تحریک تخمک‌گذاری در آن‌ها وجود ندارد، افزایش می‌دهد؛
2. هزینه کمتر: پس از انجام روش‌های کمک‌باروری از جمله آی‌وی‌اف، سیکل‌های بعدی انتقال جنین از نظر هزینه بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌باشد زیرا مرحله تخمک‌گیری و لقاح آزمایشگاهی وجود ندارد و همچنین نیاز به بررسی‌های کمتری است؛
3. سهولت در انتقال جنین فریز شده: از آن‌جا که انتقال جنین فریز شده نیاز به جراحی یا بیهوشی ندارد، انتقال جنین راحت‌تر خواهد بود.

هزینه فریز جنین

هزینه فریز جنین در مراکز مختلف دولتی و خصوصی متفاوت است. اما لازم است بدانید که بخش اعظم هزینه فریز جنین مربوط به داروهای تحریک تخمدان برای تخمک‌گذاری می‌باشد. همچنین مراکز ناباروری سالانه مبلغی را جهت نگهداری از جنین دریافت می‌کنند.

کلیه خدمات مربوط به ناباروری و درمان آن، اعم از فریز جنین، در مرکز درمان ناباروری مام با پیشرفته‌ترین تجهیزات روز دنیا ارائه می‌گردد و شما عزیزان می‌توانید جهت بهره‌مندی از این خدمات با تعیین وقت قبلی به این مرکز مراجعه کرده و یا برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۴۲۵۰۰-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.