مرکز مام

نوبت‌دهی مرکز مام

نوبت‌دهی

مجله مام - به روزترین مقالات در حوزه باروری و درمان ناباروری

مشاهده فهرست مطالب

IUD هورمونی

مدت زمان مطالعه : 3 دقیقه

 IUD هورمونی

ای یو دی هورمونی چیست؟

ای یو دی هورمونی یکی از انواع ای یو دی هایی است که برای پیشگیری از بارداری استفاده می شود. این ای یو دی هورمونی مقدار کمی از هورمون پروژسترون را در رحم آزاد می کند تا از بارداری جلوگیری کند. 

انواع ای یو دی هورمونی

از معروف ترین انواع ای یو دی هورمونی می توان به iud میرنا اشاره کرد که نسبت به سایر IUD های هورمونی مدت زمان طولانی تری پیشگیری می کند. (حداقل تا پنج سال).

نوع دیگر ای یو دی هورمونی Liletta نام دارد که بسیار شبیه میرنا است. هر دوی این ها با یک نوع و یک دوز پروژسترون ساخته می شوند پس بنابراین به یک شکل نیز عمل می کنند. البته باید توجه داشت که Liletta برای حداکثر چهار سال میتواند از بارداری جلوگیری کند.  

مکانیسم عملکرد آی یو دی میرنا

میرنا با استفاده از مکانیسم های زیر مانع از بارداری می شود:

1_مخاط دهانه رحم را غلیظ می کند تا اسپرم به تخمک نرسد یا نتواند بارور شود.

2_پوشش داخلی رحم را نازک می کند و تا حدی تخمک گذاری را سرکوب می کند این نازک کردن پوشش داخلی رحم به محافظت در برابر سرطان رحم نیز ممکن است کمک کند. 

مزایای استفاده از آی یو دی هورمونی

از جمله فواید استفاده از میرنا می‎توان به موارد زیر اشاره کرد: 

آی یو دی میرنا میتواند تا هفت سال پس از جایگذاری از بارداری جلوگیری کند و تا 99 درصد نیز میتواند باعث پیشگیری از بارداری شود و کمتر از 1 درصد از زنانی که از میرنا استفاده کرده‌اند، به علت شکست این روش باردار شده‌اند.

  • از مزایای آی یو دی هورمونی میرنا، پیشگیری از بارداری موثرتر و طولانی مدت تر می باشد و همچنین می توان از آن در تمامی سنین حتی برای زنان یائسه و نوجوانان نیز استفاده کرد.  
  • نیاز به قطع روش رابطه جنسی برای پیشگیری از بارداری را از بین می برد.
  • نیازی به مشارکت شریک جنسی برای پیشگیری از بارداری ندارد.
  • حداقل تا 5 سال باعث پیشگیری از بارداری می شود. 
  • در هر زمان می توان آن را خارج کرد و بعد از برداشت ان قدرت باروری سریع برمیگردد. 
  • از ای یو دی میرنا در شیردهی نیز می توان استفاده کرد (اگرچه ممکن است لازم باشد شش تا هشت هفته بعد از زایمان برای استفاده از صبر کرد که آسیبی به رحم نرسد).
  • ای یو دی هورمونی دارای هورمون پروژسترون است و بنابراین خطرات و عوارض جانبی مواد هورمونی حاوی استروژن را ندارد. 
  • Iud میرنا می تواند خونریزی قاعدگی را پس از سه ماه از استفاده کاهش دهد و در حدود 20 درصد از زنانی که از این ای یو دی هورمونی استفاده می کنند پس از یک سال استفاده از Mirena، پریود نمی شوند.

کاربردهای IUD هورمونی

به دلیل مزایای ضد بارداری و نوع هورمون مورد استفاده در آی یو دی هورمونی میرنا، میتوان از آن برای زنان مبتلا به علائم و بیماری های زیر نیز استفاده کرد: 

کسانی که خونریزی شدید قاعدگی دارند برای کاهش خونریزی قاعدگی، اندومتریوز، رشد غیرمعمول بافت پوششی رحم در دیواره عضلانی رحم (آدنومیوز)، رشد غیرمعمول پوشش داخلی رحم (هیپرپلازی آندومتر)، فیبروم ها و افرادی که گرفتگی یا درد همراه با پریود دارند. 

اگر از میرنا استفاده می کنید در صورت وجود و یا مشاهده هر یک از شرایط زیر باید حتما با پزشک خود تماش بگیرید: 

  • احساس بارداری
  • وجود خونریزی غیرعادی شدید و مداوم واژینال 
  • درد و یا درد شکم در حین رابطه جنسی 
  • تب بی دلیل 
  • وجود ترشحات، ضایعات یا زخم های واژن غیر معمول یا بدبو 
  • ر سردردهای بسیار شدید یا میگرن 
  • زرد شدن پوست یا چشم
  • در معرض STI بودن 

عوارض ای یو دی هورمونی میرنا

شایع ترین عوارض ای یو دی هورمونی پس از مدت کوتاهی به صورت خود به خودی از بین می روند. 

درد و ناراحتی، لکه بینی بین پریودها یا خونریزی بعد از گذاشتن آیودی میرنا ممکن است از عوارض ای یو دی هورمونی  باشد که نهایتا پس از 6 ماه بهبود می یابد.

سردرد، آکنه، حساسیت سینه، تغییرات خلق و خوی از جمله عوارض ای یو دی هورمونی هستند که ممکن است نهایت تا 2 هفته بعد از گذاشتن آیودی میرنا رخ دهند. 

از جمله خطرات آیودی میرنا که بسیار نادر هستند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: 

بیماری التهابی لگن (PID): این بیماری التهابی باعث عفونت رحم یا بافت های مجاور ناحیه تناسلی می شود که نیاز به مراقبت پزشکی دارد. مهم است بدانید که خطر ابتلا بیماری التهابی لگن تنها تا 4 هفته بعد از گذاشتن ای یو دی وجود دارد و بعد از سپری شدن این مدت دیگر خطری از جهت این بیماری فرد را تهدید نمیکند.

استفاده از کاندوم یک راه مهم برای کمک به کاهش ابتلا به این بیماری در طی 4 هفته اول استفاده است. 

آی یو دی میرنا برای چه کسانی ممنوع می باشد؟

-اگر فردی در حین استفاده از میرنا باردار شود، بیشتر در معرض خطر حاملگی خارج از رحم هست. با این حال، از آنجایی که Mirena از اکثر بارداری‌ها جلوگیری می‌کند، زنانی که از آن استفاده می‌کنند در مقایسه با سایر زنان فعال جنسی که از روش‌های پیشگیری از بارداری استفاده نمی‌کنند، در معرض خطر کمتری برای داشتن حاملگی خارج از رحم هستند.

میرنا به طور کلی ایمن است. اما مهم است که به یاد داشته باشید که شرایط گذاشتن ای یو دی ممکن است به شرح زیر باشد:

-به ندرت، گذاشتن آیودی میرنا ممکن است باعث سوراخ شدن رحم می شود. البته هنگامی که فرد بخواهد بلافاصله بعد از زایمان، از آیودی میرنا استفاده نماید باید بداند که بیشتر در معرض خطر سوراخ شدن رحم قرار دارد. 

-برخی از زنانی که از میرنا استفاده می کنند حدود 6 ماه پس از قرار دادن آن، پریودشان متوقف می شود.

 -برای زنانی که ترجیح می دهند هر ماه پریود شوند، بهتر است این روش استفاده نشود. 

-آی یو دی هورمونی در پیشگیری از بارداری موثر است اما باید توجه داشته باشید از بیماری های مقاربتی یا HIV/AIDS جلوگیری نمی کنند. 

-گذاشتن آیودی میرنا برای افرادی که مبتلا به خونریزی واژینال بی دلیل، عفونت لگن یا بیماری التهابی فعلی لگن، سرطان سینه، سرطان رحم یا دهانه رحم، بیماری های کبد و شرایط رحمی مانند فیبرومی که با قرار دادن میرنا تداخل دارد ممنوع است. 

همچنین گذاشتن میرنا برای افرادی که کمتر از 20 سال، دارای سابقه خروج IUD، کسانیکه تا به حال باردار نبوده اند توصیه نمی شود. 

گذاشتن آی یو دی هورمونی میرنا بلافاصله بعد از زایمان توصیه نمی شود.

تاثیر آیودی هورمونی بر خونریزی شدید قاعدگی

تحقیقات نشان داده است که ای یو دی هورمونی برای کاهش قاعدگی شدید نیز مفید است به این دلیل که آنها نه تنها مخاط دهانه رحم را غلیظ می کنند تا از رسیدن اسپرم به تخمک یا لقاح آن جلوگیری کنند، بلکه پوشش داخلی رحم را نیز نازک می کنند و این نازک شدن اندومتر باعث کاهش جریان خون قاعدگی و یا کاهش کرامپ هنگام قاعدگی می شود. 

استفاده از IUD میرنا برای رابطه جنسی مشکلی ایجاد نمی کند؟

به طور کلی، استفاده از هر یک از انواع IUD تاثیری بر میل جنسی ندارند و مشکلی برای رابطه جنسی ایجاد نمی کنند. میرنا میل جنسی را مختل نمی کند، زیرا مانند قرص ها به طور مستقیم بر هورمون ها تاثیری نمی گذارد. 

آی یو دی میرنا و چاقی

از آنجایی که در iud میرنا از لوونورژسترل که یک هورمون پروژسترون است استفاده می شود، درصد کمی از زنانی که از این روش استفاده میکنند، ممکن است افزایش وزن را نیز تجربه کنند. اگرچه این افزایش وزن نسبت به سایر داروهای ضد بارداری معمولاً بسیار کمتر است.

تفاوت ای یو دی هورمونی با ای یو دی مسی

IUD مسی اصلاً حاوی هیچ هورمونی نیست و با استفاده از خواص مس بر تحرک اسپرم و بقای تخمک تأثیر می گذارد و باعث پیشگیری از بارداری می شود اما IUD هورمونی حاوی مقدار کمی هورمون از نوع پروژسترون است که مستقیماً در رحم آزاد شده و از بارداری جلوگیری می کند. 

ای یو دی میرنا ساخت کدام کشور است؟

همانطور که گفتیم میرنا یک IUD هورمونی است که توسط شرکت داروسازی Bayer ساخته شده است و با ترشح آهسته دوز مداوم و کم لوونورژسترول در رحم، از بارداری جلوگیری می کند.

از ای یو دی هورمونی در شیردهی نیز می توان استفاده کرد؟

بله، از ای یو دی میرنا در شیردهی میتوان استفاده کرد. اگر فردی در دوران شیردهی باشد نیز  می تواند با خیال راحت از انواع ای یو دی استفاده کند. باید توجه کنید که استفاده از ای یو دی میرنا در شیردهی

تاثیری بر نوزاد و مقدار و مواد داخل شیر فرد ندارد. 

مراقبت های ای یو دی هورمونی میرنا

حدود یک ماه پس از قرار دادن Mirena، پزشک یا ماما ممکن است مجدداً فرد را معاینه کند و برایش سونوگرافی درخواست کند تا مطمئن شود که میرنا حرکت نکرده است و در جای مخصوص به خود قرار گرفته است.  همچنین علائم و نشانه‌های عفونت را نیز بررسی میکند.

نویسنده مقاله : سمیرا خیرداری یار

منابع: