ایمپلنت ضد بارداری چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟

آیا به‌دنبال یک روش مطمئن و طولانی‌مدت برای پیشگیری از بارداری هستید؟ ایمپلنت ضد بارداری یکی از مدرن‌ترین روش‌های پیشگیری از بارداری است که به صورت یک میله کوچک و انعطاف‌پذیر حاوی هورمون پروژستین، در زیر پوست بازو کاشته می‌شود. این روش با آزادسازی تدریجی هورمون، می‌تواند تا ۳ سال از بارداری ناخواسته جلوگیری کند و برای افرادی که به دنبال گزینه‌ای کم‌زحمت و مؤثر هستند، انتخاب مناسبی محسوب می‌شود. البته مانند هر روش دیگری، ایمپلنت ضد بارداری مزایا و معایب خاص خود را دارد که در این مقاله از مجله اینترنتی مام به بررسی دقیق‌تر آنها خواهیم پرداخت.

ایمپلنت ضد بارداری چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ایمپلنت ضد بارداری یک روش پیشگیری طولانی‌مدت و قابل برگشت است که به صورت یک میله کوچک و انعطاف‌پذیر به اندازه چوب کبریت زیر پوست بازو کاشته می‌شود. این میله حاوی هورمون پروژستین است که به طور مداوم و تدریجی وارد جریان خون شده و با سه مکانیسم اصلی از بارداری جلوگیری می‌کند: اولاً با جلوگیری از تخمک گذاری، ثانیاً با غلیظ کردن مخاط دهانه رحم که مانع از عبور اسپرم می‌شود، و ثالثا با نازک کردن پوشش داخلی رحم که امکان لانه‌گزینی تخمک را کاهش می‌دهد.

در مورد ایمپلنت ضد بارداری در ایران باید اشاره کرد که این روش تحت نظارت وزارت بهداشت و با مشاوره پزشکی در مراکز بهداشتی ارائه می‌شود. پروسه کاشت تنها چند دقیقه طول کشیده و با بی‌حسی موضعی انجام می‌گیرد. پس از کاشت، اثر آن تا ۳ سال باقی می‌ماند و در صورت تمایل به بارداری، با خارج کردن میله، امکان باروری مجدد وجود دارد.

مدت اثرگذاری ایمپلنت ضد بارداری

مدت اثر ایمپلنت ضد بارداری معمولاً تا ۳ سال است و در این بازه زمانی، به طور پیوسته هورمون آزاد می‌کند تا از بارداری پیشگیری نماید. پس از این دوره، اثربخشی آن کاهش یافته و نیاز به تعویض یا خارج کردن دارد. البته برخی مطالعات نشان می‌دهند که در افراد با وزن طبیعی، ممکن است اثرگذاری تا ۴ سال نیز ادامه یابد، اما برای اطمینان، توصیه می‌شود طبق دستورالعمل پزشک عمل شود. پس از خارج کردن ایمپلنت، باروری به سرعت (اغلب در عرض چند هفته) بازمی‌گردد.

مزایای استفاده از ایمپلنت ضد بارداری

مزیای ایمپلنت ضد بارداری شامل موارد زیر است:

• اثر طولانی‌مدت: پس از یک بار کاشت، تا سه سال از بارداری ناخواسته جلوگیری می‌کند بدون نیاز به اقدام روزانه.
• قابل برگشت بودن: بلافاصله پس از خارج کردن ایمپلنت، امکان باروری مجدد وجود دارد.
• عدم تداخل با رابطه جنسی: استفاده از این روش هیچ اختلالی در روابط جنسی ایجاد نمی‌کند.
• فاقد استروژن: روش‌های پیشگیری حاوی استروژن می‌توانند خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهند. بنابراین، اگر گزینه کم‌خطرتری می‌خواهید، ایمپلنت انتخاب بهتری برای شما باشد.
• اثربخشی بسیار بالا: این روش با بیش از ۹۹ درصد اثربخشی، یکی از مطمئن‌ترین روش‌های پیشگیری از بارداری محسوب می‌شود.
• کاهش دردهای قاعدگی: بسیاری از بیماری ها گزارش کاهش درد و خونریزی قاعدگی داشته‌اند.
• امنیت برای شیردهی: این روش برای زنان شیرده بی‌خطر است و بر کیفیت شیر تأثیر نمی‌گذارد.
• عدم نیاز به یادآوری روزانه: برخلاف قرص‌های ضدبارداری، نیاز به مصرف روزانه ندارد.

معایب و عوارض جانبی ایمپلنت ضد بارداری

• تغییرات در خونریزی قاعدگی: بسیاری از زنان دچار بی نظمی در قاعدگی، لکه‌بینی یا توقف کامل خونریزی می‌شوند که از شایع‌ترین عوارض ایمپلنت ضد بارداری است.
• خطر بروز کیست تخمدان: در موارد نادر ممکن است باعث تشکیل کیست‌های تخمدانی شود.
• کاهش میل جنسی: برخی زنان کاهش میل جنسی را گزارش کرده‌اند.
• سردرد و سرگیجه: برخی استفاده‌کنندگان در ماه‌های اول سردردهای مکرر را تجربه می‌کنند.
• مقاومت خفیف به انسولین.
• نوسانات خلقی و افسردگی.
• حالت تهوع یا ناراحتی معده.
• مشکلات احتمالی با سایر داروها.
• درد سینه‌ها. 
• درد یا خشکی واژن.
• افزایش وزن: افزایش وزن جزئی در برخی زنان گزارش شده است.
• آکنه و تغییرات پوستی: ممکن است باعث ایجاد آکنه یا تغییر در بافت پوست شود.
• درد و کبودی در محل کاشت: پس از قرارگیری ایمپلنت، درد موقت و کبودی در ناحیه بازو طبیعی است.
• هزینه نسبتاً بالا: هزینه اولیه کاشت ممکن است برای برخی قابل توجه باشد.

این معایب ایمپلنت ضد بارداری برای زنان معمولاً موقت بوده و پس از چند ماه بهبود می‌یابند، اما در صورت تداوم عوارض، مراجعه به پزشک ضروری است.

چه کسانی می‌توانند از ایمپلنت استفاده کنند؟

ایمپلنت ضد بارداری برای بسیاری از زنان گزینه مناسبی است، به ویژه برای آن دسته از افرادی که به دنبال یک روش پیشگیری طولانی‌مدت و قابل اطمینان هستند. این روش معمولاً برای زنان در سنین باروری که نمی‌خواهند در آینده نزدیک باردار شوند، توصیه می‌شود. همچنین برای مادرانی که به نوزاد خود شیر می‌دهند نیز مناسب است، زیرا بر کیفیت یا مقدار شیر تأثیر نمی‌گذارد. افرادی که به دلایل مختلف نمی‌توانند از روش‌های روزانه مانند قرص استفاده کنند یا به دنبال روشی بدون نیاز به یادآوری مداوم هستند، اغلب کاندیدای خوبی برای این روش محسوب می‌شوند. زنانی که به استروژن حساسیت دارند نیز می‌توانند از این روش استفاده کنند، زیرا ایمپلنت فقط حاوی پروژستین است.

چه کسانی نباید ایمپلنت ضد بارداری بگذارند؟

اگرچه کپسول کاشتنی ضد بارداری بازو برای بسیاری از افراد بی‌خطر است، اما برخی زنان باید از استفاده از آن خودداری کنند. این شامل افرادی می‌شود که:

• احتمال بارداری دارند یا ممکن است در حال حاضر باردار باشند نمی‌توانند از این روش استفاده کنند. 
• بیماری‌های کبدی شدید یا برخی انواع سرطان‌ها را دارند، معمولاً کاندیدای مناسبی برای این روش نیستند.
• کسانی که به مواد تشکیل‌دهنده ایمپلنت حساسیت دارند 
• سابقه لخته شدن خون جدی، حمله قلبی یا سکته مغزی دارند.
• سابقه سرطان سینه دارند.
• خونریزی خارج از دوره معمول قاعدگی که توسط پزشک بررسی نشده است.
• افرادی که داروهای خاصی مانند برخی داروهای ضدتشنج یا ضدافسردگی مصرف می‌کنند، ممکن است با کاهش اثرگذاری ایمپلنت مواجه شوند.

مقایسه ایمپلنت با سایر روش‌های پیشگیری از بارداری

هنگام انتخاب روش پیشگیری، هزینه ایمپلنت ضد بارداری یکی از عوامل مهم در مقایسه با سایر روش‌هاست. اگرچه هزینه اولیه ایمپلنت ممکن است بالاتر از روش‌هایی مانند قرص یا کاندوم باشد، اما با توجه به اثر طولانی‌مدت (تا ۳ سال) در بلندمدت مقرون‌به‌صرفه‌تر است. برخلاف IUD که نیاز به قراردادن در رحم دارد، ایمپلنت در بازو کاشته می‌شود و برای افرادی که نمی‌خواهند وسیله‌ای در رحم داشته باشند گزینه بهتری است. همچنین برخلاف قرص‌های روزانه که ممکن است فراموش شوند، ایمپلنت نیاز به یادآوری روزانه ندارد. البته روش‌های دائمی مانند بستن لوله‌ها اثر دائمی دارند، اما برگشت‌پذیر نیستند در حالی که ایمپلنت قابل برگشت است. هر روش مزایا و معایب خود را دارد و انتخاب نهایی باید با مشورت پزشک و بر اساس شرایط فردی انجام شود.

مراحل کاشت و خارج کردن ایمپلنت

نحوه گذاشتن ایمپلنت ضد بارداری بسیار ساده است و با یک مشاوره پزشکی آغاز می‌شود. پزشک سلامت کلی شما را بررسی کرده و بهترین زمان را برای کاشت تعیین می‌کند. این زمان معمولاً بر اساس چرخه قاعدگی و روش پیشگیری فعلی شما انتخاب می‌شود. قبل از کاشت، آزمایش بارداری انجام می‌شود تا از عدم بارداری اطمینان حاصل شود.

فرآیند کاشت تنها ۱۰-۱۵ دقیقه طول می‌کشد. پزشک پس از بی‌حسی موضعی بازو، ایمپلنت را با استفاده از یک سوزن مخصوص زیر پوست قرار می‌دهد. نیازی به بخیه نیست و تنها یک چسب زخم کوچک روی محل کاشت قرار می‌گیرد.

برداشتن ایمپلنت ضد بارداری نیز مشابه کاشت آن است. پزشک پس از بی‌حسی موضعی، برش کوچکی ایجاد کرده و ایمپلنت را خارج می‌کند. این فرآیند حدود ۵ دقیقه طول کشیده و پس از آن باروری به سرعت بازمی‌گردد.

توجه داشته باشید در هفته اول پس از کاشت، بهتر است از روش پیشگیری کمکی مانند کاندوم استفاده شود، مگر اینکه کاشت در پنج روز اول قاعدگی انجام شده باشد.

سوالات متداول

ایمپلنت ضد بارداری چند سال اثر دارد؟

ایمپلنت ضدبارداری در حال حاضر برای سه سال تأیید شده است، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ایمپلنت ضدبارداری تا پنج سال نیز کار می‌کند.

بعد از برداشتن ایمپلنت، باروری چه زمانی برمی‌گردد؟

بسیاری از افراد در عرض یک ماه پس از برداشتن ایمپلنت، تخمک‌گذاری خواهند داشت. امکان باردار شدن از همان چرخه اول پس از برداشت نیز وجود دارد. اگر پس از چند ماه قاعدگی منظمی نداشتید، مشورت با پزشک توصیه می‌شود.

آیا ایمپلنت باعث افزایش وزن می‌شود؟

خیر، ایمپلنت ضد بارداری به‌طور مستقیم باعث افزایش وزن نمی‌شود. اما ممکن است با تأثیر بر اشتها یا احتباس مایعات باعث تغییر جزئی در وزن شود که این مورد در افراد مختلف، متفاوت است و معمولاً موقتی است.

ایمپلنت برای زنان شیرده مناسب است؟

بله، ایمپلنت ضد بارداری معمولاً برای زنان شیرده بی‌خطر و یک گزینه مناسب محسوب می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که این ایمپلنت بر مقدار یا کیفیت شیردهی تأثیر منفی نمی‌گذارد و بر رشد نوزاد نیز اثر ندارد.

عوارض شایع ایمپلنت ضد بارداری چیست؟

از شایع‌ترین عوارض ایمپلنت ضد بارداری می‌توان به بی‌نظمی در قاعدگی مانند لکه‌بینی یا قطع پریود، سردرد، افزایش وزن جزئی و آکنه اشاره کرد. این عوارض معمولاً در ماه‌های اول بیشتر دیده می‌شوند و اغلب با گذشت زمان برطرف می‌گردند.

بعد از برداشتن ایمپلنت ضد بارداری چه اتفاقی می‌افتد؟

پس از برداشتن ایمپلنت ضد بارداری، سطح هورمون‌ها به سرعت در بدن کاهش یافته و چرخه قاعدگی معمولاً در عرض چند هفته تا چند ماه به حالت عادی بازمی‌گردد.

در مورد خونریزی بعد از ایمپلنت ضد بارداری، پس از برداشتن آن، ممکن است الگوی قاعدگی نامنظم از جمله لکه بینی یا خونریزی سنگین برای مدتی وجود داشته باشد تا بدن با شرایط جدید تنظیم شود. بارداری نیز بلافاصله پس از برداشتن ایمپلنت امکان‌پذیر می‌گردد، بنابراین اگر قصد بارداری ندارید، باید از یک روش جلوگیری جایگزین استفاده کنید.

و در پایان…

ایمپلنت ضد بارداری یک روش پیشگیری طولانی‌مدت و بسیار مؤثر است که به صورت یک میله کوچک انعطاف‌پذیر حاوی هورمون پروژستین در زیر پوست بازو کاشته می‌شود. این روش با جلوگیری از تخمک‌گذاری و تغییر در مخاط دهانه رحم تا سه سال از بارداری پیشگیری می‌کند. از مهمترین مزایای آن می‌توان به اثرگذاری طولانی بدون نیاز به یادآوری روزانه، برگشت‌پذیری سریع باروری پس از خارج کردن و ایمنی برای دوران شیردهی اشاره کرد. با این حال، ممکن است عوارضی مانند تغییر در الگو قاعدگی، سردرد یا آکنه ایجاد کند. این روش برای افرادی که به دنبال پیشگیری مطمئن و کم‌زحمت هستند مناسب است، اما قبل از تصمیم‌گیری، مشورت با پزشک برای بررسی شرایط فردی و انتخاب بهترین روش پیشگیری ضروری می‌باشد.

اگر این مطلب برایتان مفید بود، پیشنهاد می‌کنیم برای دسترسی به مقالات بیشتر و مطالب آموزشی متنوع، به مجله اینترنتی مام سر بزنید؛ همچنین در صورتی که به مشاوره تخصصی یا خدمات حضوری نیاز دارید، می‌توانید از طریق مرکز مام نوبت خود را ثبت کنید.