دیسک کمر و زایمان طبیعی

رابطه‌ی دیسک کمر و زایمان طبیعی چگونه است؟ آیا کسی که دیسک کمر دارد می‌تواند زایمان طبیعی داشته باشد؟ آیا مارد بارداری که دیسک کمر دارد، می‌تواند عمل جراحی دیسک انجام دهد؟

دیسک کمر دردناک است، دیسک کمر در دوران بارداری می تواند دردناک تر باشد. این وضعیت می تواند در زنان باردار به دلیل افزایش وزن و افزایش فشار روی ستون فقرات شایع باشد. در برخی موارد، زنان علائم دیسک کمر را در دوران بارداری خود تجربه نمی‌کنند و نمی دانند که این دیسک وجود دارد.

از سوی دیگر، فتق دیسک ممکن است باعث درد شدید در زنان باردار شود که ممکن است با رشد جنین بدتر شود. سوال بعدی این است آیا با دیسک کمر میتوان زایمان طبیعی کرد یا خیر که در ادامه مقاله درمورد آن صحبت خواهیم کرد.

علت دیسک کمر

بیماری دیسک کمر به دلیل تغییر در ساختار دیسک نرمال ایجاد می شود. بیشتر اوقات، بیماری دیسک در نتیجه افزایش سن و آسیب طبیعی که در داخل دیسک ایجاد می‌شود رخ می دهد. گاهی اوقات، آسیب شدید می تواند باعث فتق دیسک طبیعی شود. همچنین آسیب و ضربه و فشار ممکن است باعث بدتر شدن فتق دیسک شود.

آیا بارداری باعث دیسک کمر می شود؟

بارداری به ندرت باعث دیسک کمر می‌شود. مگر اینکه بیمار از پوکی استخوان شدید رنج برد یا اخیراً دچار آسیب در ناحیه کمر شده باشد. با این وجود، بسیاری از زنان باردار کمردرد در بارداری را تجربه می کنند که ناشی از تغییراتی است که در بدن و اطراف ستون فقرات رخ می‌دهد.

کمردرد و درد لگن در دوران بارداری به خصوص در سه ماهه سوم شایع است. به گفته برخی از محققان، تغییرات هورمونی که مفاصل لگن را تحت تاثیر قرار می دهد می تواند باعث ایجاد تغییراتی در دیسک های بین مهره ای یا رباط طولی خلفی نیز شود. با توجه به افزایش میانگین سنی زنان باردار در سال های اخیر، افزایش بروز فتق دیسک کمر در زنان باردار قابل انتظار است.

تاثیر بارداری بر دیسک کمر

کمردرد در دوران بارداری یک مشکل بسیار شایع است که تقریباً نیمی از زنان باردار را تحت تأثیر قرار می دهد. عوامل هورمونی  به ویژه افزایش ریلکسین سرم، در مفاصل لگن می‌تواند بر دیسک‌های بین مهره‌ای و رباط طولی خلفی تأثیر بگذارد و برجستگی دیسک کمر را افزایش داده و منجر به کمردرد در بارداری شود.

با این حال، تخمین زده شده است که فتق دیسک ناشی از باردار شدن در زنان باردار در 1 از 10000 بیمار مبتلا به کمردرد رخ می دهد. یعنی در بارداری به دلیل ترشح هورمون هایی که سبب نرم شدن مفاصل و رباط ها می‌شود، می‌تواند سبب بدتر شدن کمر درد شود.

علائم دیسک کمر در بارداری

علائم بیماری دیسک کمر بسته به اینکه دیسک در کجا فتق کرده و به چه ریشه عصبی فشار می آورد متفاوت است. اینها شایع ترین علائم بیماری دیسک کمر هستند:

• کمر درد متناوب یا مداوم

این درد ممکن است با حرکت، سرفه، عطسه یا ایستادن طولانی مدت بدتر شود.

• اسپاسم عضلات پشت

 انقباض عضلات پشت پا در طول روز، به صوت مضمن.

• درد عصب سیاتیک

این دردی است که از نزدیک کمر یا باسن شروع می شود و از پائین پا به ساق پا یا داخل پا می رسد.

• ضعف عضلانی در پاها

احساس می‌کنید پاها نمی‌تواند وزنتان را تحمل کند

• بی حسی در پا

بی حسی و گز گز پا

• کاهش رفلکس در زانو یا مچ پا

رفلکس زانو دچار مشکل میشود

• تغییرات در عملکرد مثانه یا روده

مانند یبوست یا عدم تخلیه کامل، بی اختیاری ادرار و…

همانطور که میبینید علائم دیسک کمر ممکن است کاملا با علائم رایج در بارداری یکی باشد. پس همیشه برای تشخیص به پزشک مراجعه کنید.

آیا در بارداری می توان دیسک کمر را جراحی کرد؟

از آنجایی که ثابت شده است که مدیریت محافظه کارانه دیسک کمر در بارداری بسیار موثر است و اگر بیمار نقص عصبی نداشته باشد، تعداد جراحی ها برای فتق دیسک کمر در دوران بارداری بسیار کم است. اکثر این بیماران به بارداری طبیعی ادامه می دهند که منجر به زایمان می شود.

با این حال جراحی دیسک کمر در بارداری در صورت لزوم، به نظر نمی رسد که میزان عوارض بارداری را افزایش دهد و نسبتاً بی خطر است. با توجه تحقیقات، جراحی باید بسیار محتاطانه به صورت موردی (نه برای همه) با در نظر گرفتن سلامت مادر و جنین انجام شود. جراحی با همکاری بین متخصص زنان و زایمان و جراح مغز و اعصاب، بر اساس داده های MRI انجام خواهد شد.

دیسک کمر و زایمان طبیعی

سوالی که پرسیده می‌شود این است که بهترین روش زایمان برای کسانی که دیسک کمر دارند چیست؟

در جواب باید گفت مناسب ترین روش زایمان برای زنان باردار مبتلا به فتق دیسک کمر به وضوح مشخص نشده است! کم بودن موارد مشابه و تجربه محدود، سبب شده پزشکان به یک روش واحد برای انتخاب نوع زایمان نرسند.

همکاری بین متخصصان زنان و زایمان و جراحان مغز و اعصاب با کمک گرفتن از داده های MRI میتواند در مورد نتخاب نوع زایمان کمک کننده باشد. بر اساس داده‌های محدود، به نظر می‌رسد که سزارین در مقایسه با زایمان واژینال از نظر جلوگیری از بدتر شدن علائم ارجحیت دارد، اما تحقیقات بیشتری لازم است.

در رابطه با دیسک کمر و زایمان طبیعی می‌توان گفت روی هم رفته بنظر میرسد زایمان طبیعی برای کسانی که دیسک کمر دارند مناسب نیست.

مراقبت های خانگی برای دیسک کمر در بارداری

با تغییر یا جلوگیری از برخی اقدامات در دوران بارداری می توان از کمر محافظت کرد. این امر به ویژه با پیشرفت بارداری شما مهم است.

اجسام بزرگ را بلند نکنید. اجسام سنگین را بلند نکنید. در عوض، زانوهای خود را از زانو خم کنید و پشت خود را صاف کنید. جسمی را که بلند می کنید نزدیک بدن خود نگه دارید. 

وضعیت بدنی خوب بسیار مهم است. لگن خود را در یک راستا نگه دارید. وزن شما باید به طور مساوی بین پاهای شما تقسیم شود. پشت خود را صاف، لگن خود را صاف و ستون فقرات خود را صاف نگه دارید.

از فعالیت هایی که ممکن است باعث آسیب به کمر شود خودداری کنید. از خم شدن های شدید یا فعالیت های خطرناک مثل بالا رفتن از نردبان خودداری کنید.

هنگام خوابیدن در رختخواب باید مراقب باشید. برای چرخیدن در خواب یک بالش بین زانوهای خود قرار دهید و به پشت خود استراحت دهید. حالا روی پشت خود بغلتید و زانوهایتان را به هم نزدیک کنید. سپس در حالی که کف پاهای خود را از روی زمین بلند می کنید، پهلو به پهلو شوید.

کفش های پاشنه کوتاه بهترین کفش ها هستند (نه تخت). این کفش ها پشتیبانی عالی از قوس دارند. از پوشیدن کفش پاشنه بلند خودداری کنید.

تقویت عضلات کمر

شما می توانید در طول بارداری برای تقویت عضلات کمر و سلامت خود فعالیت بدنی داشته باشید. اگر پزشک اجازه دهد، می توانید پیاده روی کنید یا ورزش های آبی انجام دهید. با یک فیزیوتراپ صحبت کنید تا در مورد تمریناتی که ستون فقرات شما را تقویت می کنند بیشتر بدانید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر احساس کردید درد مداوم یا شدید است، با پزشک خود صحبت کنید. گاهی اوقات، کمردرد می تواند نشانه ای از زایمان زودرس یا عفونت باکتریایی در دستگاه ادراری باشد. اگر خونریزی از واژن، درد در ادرار یا هر نشانه دیگری از زایمان زودرس داشتید، باید فوراً با پزشک خود مشورت کنید.

سخن آخر

کمردرد یک شکایت رایج در دوران بارداری است که تقریباً نیمی از زنان باردار را تحت تأثیر قرار می دهد. با این حال، دیسک کمر ناشی از بارداری بسیار نادر است و اکثر بیماران بدون جراحی با انجام فیزیوتراپی و ورزش های آبی و ... بهبود می یابند. در مورد دیسک کمر و زایمان طبیعی یا سزارین، به نظر می‌رسد که سزارین در مقایسه با زایمان واژینال از نظر جلوگیری از بدتر شدن علائم ارجحیت دارد، اما تحقیقات بیشتری لازم است.

شما می‌توانید برای خواندن مقالات بیشتر به مجله اینترنتی مام مراجعه کنید، همچنین برای رزرو نوبت و مشاوره حضوری با متخصصین ما، به مرکز مام مراجعه کنید.