چرا درمان ناباروری می‎تواند رابطه زناشویی را تحت فشار قرار دهد؟

بیش‌تر زوج‌ها با این انتظار وارد مسیر فرزندآوری می‌شوند که بدون دردسر و به زودی باردار خواهند شد. با گذشت ماه‌ها یا حتی سال‌ها بدون بچه و امتحان راه‌های مختلف برای بارداری از آزمایش‌ها گرفته تا درمان‌های پیشرفته، این مسیر به ترن هوایی عاطفی ناباروری تبدیل می‌شود.

ناباروری می‌تواند یک آزمون واقعی برای رابطه یک زوج باشد و پایه و اساس یک ازدواج را متزلزل کند. این مسئله می‌تواند یک رابطه محکم را قوی‌تر و یا هسته یک رابطه مشکل‌دار را تضعیف کند. یادگیری کنار آمدن با ناامیدی، استرس، ترس و مسائل مالی، در عین حال حمایت از یکدیگر، فشار زیادی بر زوج‌ها ایجاد می‌کند. این فشار می‌تواند روابط را از بین ببرد و باعث تنش و سوءتفاهم شود. در این مقاله برخی از تجربیاتی که زوج‌ها اغلب حین درمان ناباروری گزارش می‌دهند و راهکار‌هایی برای بهبود روابط زناشویی حین درمان‌های کمک باروری، آورده شده است.

رایج‌ترین آسیب‌هایی که زوج‌ها در این مسیر تجربه می‌کنند

نحوه کنار آمدن زوجین با استرس ناباروری و IVF می‌تواند بسیار متفاوت از یکدیگر باشد. برخی افراد به طور طبیعی برای کمک به خود در گذر از وقایع استرس‌زا، به دنبال حمایت اجتماعی هستند و ترجیح می‌دهند در مورد احساسات خود صحبت کنند. برعکس، برخی دیگر از احساسات ناراحت‌کننده خود فاصله می‌گیرند و ترجیح می‌دهند به جای صحبت در مورد احساسات خود، به دنبال راه‌هایی برای حل مشکل باشند. سبک‌های مختلف کنار آمدن ممکن است به این صورت تفسیر شود که یک شریک به اندازه کافی اهمیت نمی‌دهد و شریک دیگر بیش از حد صحبت می‌کند. زوج‌هایی که سعی در بارداری دارند، می‌توانند طیف وسیعی از احساسات و استرس را تجربه کنند، زمانی که:

یکی از زوجین تمام انرژی و تلاش خود را برای بارداری متمرکز می‌کند و درک می‌کند که همسرش به اندازه کافی روی آن تمرکز ندارد.
یکی از زوجین احساس آسیب می‌کند یا انگار رابطه‌شان "کافی نیست" زیرا همسرش می‌خواهد بچه‌دار شود.
یکی یا هر دو شریک احساس می‌کنند که شخصاً مسئول عدم توانایی در بارداری یا داشتن یک بارداری موفق هستند.

ممکن است یکی از زوجین بخواهد از طریق روش‌هایی مانند تلقیح داخل رحمی (IUI) یا لقاح آزمایشگاهی (IVF) به طور جدی به دنبال باروری باشد، در حالی که دیگری در مورد این گزینه‌های درمانی تردید دارد.
بسیاری از افراد گزارش می‌دهند که فشار برای داشتن رابطه جنسی در زمان مناسب ماه، باعث می‌شود که رابطه جنسی به جای لذت، به عنوان یک تقاضا احساس شود. برخی متوجه می‌شوند که گاهی اوقات، رابطه جنسی به وسیله‌ای برای رسیدن به هدف تبدیل می‌شود و لذت و صمیمیت از بین می‌رود. پیچیدگی‌های درمان IVF تأثیر خاص خود را بر صمیمیت دارد؛ تزریق هورمون و اضطراب می‌تواند میل جنسی را کاهش دهد. علاوه بر این، ناراحتی و درد ناشی از این روش‌ها می‌تواند به مانعی برای صمیمیت تبدیل شود. بسیاری از زنان نیز گزارش می‌دهند که پس از بارداری، ترس از سقط جنین مانع دیگری را ایجاد می‌کند.

چگونه در دوران درمان ناباروری از رابطه‌مان مراقبت کنیم

روابط، مانند هر چیزی که می‌خواهید رشد و شکوفایی داشته باشد، برای شکوفایی نیاز به مراقبت دارند. روابط زناشویی مانند باغی هستند که باید با دقت کاشته شوند و سپس مقادیر کافی از مواد مغذی مانند آفتاب، آب، کود و کشت را برای شکوفایی دریافت کنند. اگر باغ بیش از حد مورد غفلت قرار گیرد یا بیش از حد از این مواد مغذی دریافت کند، گیاهان پژمرده می‌شوند و می‌میرند. روابط همچنین مانند یک حساب بانکی هستند؛ شما نمی‌توانید بدون واریز چیزی به آن، به برداشت ادامه دهید، در غیر این صورت بیش از حد برداشت خواهید کرد. ناباروری می‌تواند مانند یک "برداشت" باشد که صمیمیت را از ازدواج شما خارج می‌کند و منابع عاطفی شما را تحلیل می‌برد. این مسئله می‌تواند باعث شود که شما از رابطه خود غافل شوید و تمام انرژی خود را بر روی تلاش برای بچه‌دار شدن متمرکز کنید. در واقع، ناباروری می‌تواند زندگی خود را در یک ازدواج ایجاد کند و باعث شود شما از آنچه در وهله اول شما را به هم رسانده و آنچه برای رشد یک خانواده سالم در آینده ضروری است، غافل شوید.

برای اینکه یک ازدواج از بحران ناباروری جان سالم به در ببرد، زوجین باید یاد بگیرند که به "سپرده‌گذاری" و "رسیدگی به باغ" ادامه دهند. با درک چگونگی تأثیر استرس ناباروری بر رابطه، زوجین باید در این دوران تلاش ویژه‌ای برای ایجاد انرژی مثبت در زندگی مشترک خود داشته باشند. اگر شما یک زوج نابارور هستید، گام‌هایی وجود دارد که می‌توانید برای تقویت رابطه خود بردارید تا رشد و شکوفایی داشته باشد. در ادامه چند پیشنهاد برای کمک به شما در این مسیر ارائه شده است که در ادامه به آن‎ها می‎پردازیم.

روش‌هایی برای جلوگیری از تاثیر ناباروری بر رابطه زناشویی

افرادی که برای فرزنددار شدن تلاش می‌کنند اما با دشواری روبه‌رو هستند، اغلب فشار روانی، استرس و احساسات پیچیده زیادی را تجربه می‌کنند. زمانی که شما و همسرتان با ناباروری مواجه هستید، این موضوع می‌تواند به‌تدریج بر زندگی مشترک شما سایه بیندازد. اما روش‌هایی برای جلوگیری از تاثیر ناباروری بر رابطه زناشویی وجود دارد که می‎توانید از آن‌ها کمک بگیرید: 

به عنوان یک تیم کار کنید

مهم نیست چه کسی به عنوان "بیمار" شناخته شود، ناباروری یک مشکل زوجین است. همیشه به عنوان یک تیم به مسائل نگاه کنید، با هم کار کنید و راه‌هایی برای تقسیم مسئولیت در مورد درمان پیدا کنید. از سرزنش کردن دیگران خودداری کنید.

با یکدیگر صحبت کنید

با یکدیگر در مورد آنچه فکر می‌کنید، چه احساسی دارید و از یکدیگر چه می‌خواهید صحبت کنید. درخواست‌های خود را واضح بیان کنید و فرض نکنید که شریک زندگی‌تان می‌داند شما چه چیزی نیاز دارید. بپذیرید که برخی از تصمیمات مهم پیچیده و دشوار هستند. بسیاری از تصمیماتی که به عنوان بخشی از فرآیند IVF گرفته می‌شوند، برای بسیاری از افراد شامل مسائل ناآشنا، عمیقاً شخصی و اغلب چالش‌برانگیز هستند. درک و پردازش اطلاعات، بررسی گزینه‌ها، احساس راحتی با ایده‌های چالش‌برانگیز و رها کردن تصور قبلی از چگونگی آن، می‌تواند زمان‌بر باشد. تمایل به دادن زمان و فضای کافی به خود و شریک زندگی‌تان برای تصمیم‌گیری با سرعت دلخواه - که اغلب متفاوت است - مهم است.

برای تفریح برنامه‌ریزی کنید

از آنجایی که مقابله با ناباروری می‌تواند مانند یک شغل تمام وقت به نظر برسد، مهم است که با اختصاص دادن آگاهانه وقت برای یکدیگر، "استراحت" کنید. قرارهای منظمی داشته باشید که بتوانید در آن تفریح کنید و از ناباروری فاصله بگیرید. تعطیلات نیز زمان تفریح هستند و داشتن چیزهایی که تحت کنترل شما هستند، مثبت است. به دنبال راه‌هایی برای قرار دادن انرژی‌های پرورشی در رابطه باشید و شریک زندگی خود را در اولویت قرار دهید.

بچه‌دار شدن را از عشق‌ورزی جدا کنید

ناباروری اغلب بر رابطه جنسی زوجین فشار می‌آورد و آنچه زمانی سرگرم‌کننده بود، اکنون به یک کار خسته‌کننده تبدیل شده است. ممکن است بخواهید اتاق‌های مختلفی را در خانه خود برای کار صمیمی در مقابل بازی تعیین کنید. روش‌هایی را که در اوایل رابطه خود از رابطه جنسی لذت می‌بردید به یاد بیاورید و راه‌هایی برای بازسازی آن پیدا کنید. قرارهای عاشقانه را در زمان‌های غیرباروری برنامه‌ریزی کنید، مانند حمام کف با هم یا ماساژ دادن. درک کنید که صمیمیت جنسی لزوماً به معنای مقاربت نیست و از تخیل خود برای برنامه‌ریزی رابطه جنسی تفریحی استفاده کنید.

یک شبکه حمایتی بسازید

زوج‌ها اغلب به‌طور ناخودآگاه انتظار دارند که همسرشان بتواند تمام نیازهای عاطفی آن‌ها را برآورده کند. این انتظار در دوران ناباروری می‌تواند بسیار دشوار و در واقع برای هر رابطه‌ای غیرممکن باشد. ناباروری ممکن است تجربه‌ای انزواکننده باشد و فشار زیادی بر شریک زندگی برای تأمین تمام حمایت عاطفی وارد کند. حمایت دیگران، به‌ویژه در زمان‌های پراسترس، می‌تواند روابط را تقویت کند. برای خودتان، همسرتان و همچنین به‌عنوان یک زوج، دوستی‌ها را حفظ و تقویت کنید. تلاش کنید شبکه حمایتی متعادلی داشته باشید؛ هم دوستانی که تجربه ناباروری را درک می‌کنند و هم دوستانی خارج از این فضا.

سبک‌های فردی مقابله با استرس را شناسایی کنید

شیوه خود و شریک زندگی‌تان را در مواجهه با استرس بشناسید. یادگیری پذیرش تفاوت‌ها در نحوه کنار آمدن هر یک از شما با احساسات، می‌تواند تعارض‌ها را کاهش دهد. همان‌طور که در بسیاری از جنبه‌های زندگی دیده می‌شود، زنان و مردان ممکن است ناباروری را به شکل‌های متفاوتی تجربه و مدیریت کنند. اما متفاوت بودن به معنای بهتر یا بدتر بودن نیست؛ فقط به این معناست که یکسان نیست.

در رابطه خود به یکدیگر فضای تنفس بدهید

بپذیرید که ازدواج و روابط زناشویی پویا هستند و به‌دلیل عوامل درونی و بیرونی مختلف، از جمله ناباروری، دائماً تغییر می‌کنند. در زمان‌های پراسترس، سعی کنید کمی به یکدیگر فضا و فرصت بدهید تا با شرایط سازگار شوید. درک کنید که زوج‌ها همیشه در یک زمان و یک مرحله مشابه، به‌ویژه در تصمیم‌گیری‌های مربوط به درمان، قرار ندارند.

جنبه‌های مثبت را با هم در میان بگذارید

اغلب ما بیان احساسات مثبت خود به شریک زندگی‌مان را فراموش می‌کنیم و در نتیجه او فقط جنبه‌های منفی را می‌شنود. تغییر رفتار بیش‌تر از طریق تقویت مثبت اتفاق می‌افتد تا انتقاد منفی. همچنین ناباروری ممکن است تمام زندگی و گفت‌وگوهای شما را در بر بگیرد. شاید لازم باشد زمانی مشخص برای صحبت درباره ناباروری تعیین کنید، مثلاً ۲۰ دقیقه در عصر، تا این موضوع تمام ارتباطات شما را تحت تأثیر قرار ندهد.

حس شوخ‌طبعی را حفظ کنید

هرچقدر هم شرایط سخت باشد، پیدا کردن جنبه‌ای برای خندیدن یا نگاه طنزآمیز به موقعیت می‌تواند تنش را کاهش دهد. خندیدن در کنار هم، برای سلامت رابطه شما مفید است.

چه زمانی مراجعه به مشاور ضروری است؟

ناباروری می‌تواند فشار زیادی بر روابط وارد کند و زوج‌ها بهتر است مشاوره را به‌عنوان منبعی برای حمایت و دریافت اطلاعات در نظر بگیرند. اگر احساس می‌کنید به بن‌بست رسیده‌اید یا روش‌های معمول کنار آمدن با مشکلات دیگر مؤثر نیست، مشاوره می‌تواند کمک‌کننده باشد. منتظر بحرانی شدن شرایط نمانید. از پزشک خود راهنمایی بخواهید یا از متخصصان سلامت روان آشنا با موضوع ناباروری کمک بگیرید.

ناباروری نباید تنها هویت رابطه شما شود

ناباروری نباید به تنها هویت رابطه زوجین تبدیل شود، زیرا تمرکز مداوم بر درمان، نتایج آزمایش‌ها و نگرانی‌های مربوط به باروری می‌تواند سایر ابعاد مهم رابطه، مانند صمیمیت عاطفی، حمایت متقابل، لذت‌های مشترک و کیفیت ارتباط را تحت تأثیر قرار دهد. 
مطالعات روان‌شناختی نشان می‌دهند زوج‌هایی که علاوه بر مسیر درمان، برای فعالیت‌های مشترک، گفت‌وگوهای غیرمرتبط با ناباروری و حفظ نقش‌های فردی و زوجی خود زمان اختصاص می‌دهند، معمولاً سازگاری روانی و رضایت زناشویی بیش‌تری تجربه می‌کنند. حفظ تعادل میان پیگیری درمان و مراقبت از رابطه، می‌تواند از فرسودگی عاطفی جلوگیری کرده و به تقویت تاب‌آوری زوجین در مواجهه با چالش‌های ناباروری کمک کند.

سوالات متداول 

آیا ناباروری باعث طلاق می‌شود؟

ناباروری به‌خودی‌خود الزاماً باعث طلاق نمی‌شود، اما می‌تواند فشار روانی، استرس، تعارضات ارتباطی و کاهش رضایت زناشویی را افزایش دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند کیفیت ارتباط، حمایت عاطفی متقابل و دریافت مشاوره می‌تواند نقش مهمی در حفظ رابطه زوجین در دوران ناباروری داشته باشد. 

چگونه درباره ناباروری با همسرمان صحبت کنیم؟

گفت‌وگوی صادقانه، بدون سرزنش و همراه با بیان احساسات واقعی، به کاهش تنش‌های ناشی از ناباروری کمک می‌کند. توصیه می‌شود زوج‌ها علاوه بر صحبت درباره درمان، درباره نگرانی‌ها، امیدها و نیازهای عاطفی خود نیز گفتگو کنند؛ در صورت دشواری ارتباط، مشاوره روان‌شناختی می‌تواند کمک‌کننده باشد. 

آیا مراجعه به مشاور در دوران درمان ناباروری ضروری است؟

اگرچه مراجعه به مشاور برای همه افراد اجباری نیست، اما متخصصان سلامت باروری آن را به‌عنوان یک منبع حمایتی مهم توصیه می‌کنند. مشاوره می‌تواند به مدیریت اضطراب، افسردگی، تصمیم‌گیری درمانی و بهبود سازگاری روانی زوجین در مسیر درمان کمک کند.

چگونه صمیمیت زناشویی را در این دوران حفظ کنیم؟

حفظ صمیمیت عاطفی از طریق گفت‌وگوی منظم، حمایت متقابل، اختصاص زمان برای فعالیت‌های مشترک و محدود نکردن رابطه فقط به موضوع درمان ناباروری اهمیت زیادی دارد. مطالعات نشان می‌دهند حمایت عاطفی و کیفیت ارتباط زوجین می‌تواند به حفظ رضایت زناشویی در این دوران کمک کند. 

آیا استرس می‌تواند شانس درمان را کاهش دهد؟

شواهد علمی نشان می‌دهد استرس شدید و طولانی‌مدت می‌تواند از طریق اثر بر هورمون‌ها، رفتارهای سلامت و تداوم درمان، بر روند باروری اثر بگذارد؛ با این حال استرس به‌تنهایی علت ناباروری نیست. برخی مطالعات نشان داده‌اند کاهش اضطراب و دریافت حمایت روانی ممکن است به بهبود تجربه درمان و حتی برخی پیامدهای باروری کمک کند.

آیا ناباروری موجب بروز افسردگی می‌شود؟

ناباروری می‌تواند خطر افسردگی، اضطراب و احساس ناامیدی را افزایش دهد، زیرا بسیاری از افراد ناباروری را به‌عنوان یک تجربه پراسترس و عاطفی تجربه می‌کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند میزان علائم افسردگی و اضطراب در افراد درگیر درمان ناباروری بالاتر از جمعیت عمومی است؛ به همین دلیل توجه به سلامت روان در کنار درمان پزشکی اهمیت دارد.

جمع بندی

هرچند ناباروری سفری است که احتمالاً هرگز قصد آغاز آن را نداشتید، اما می‌تواند تجربه‌ای آموزنده باشد که مهارت‌هایی ارزشمند برای مواجهه با رویدادهای پیش‌بینی‌نشده دیگر زندگی به شما می‌آموزد. اگر هدف نهایی شما داشتن فرزند است، باور داشته باشید که ممکن است روزی به آن برسید؛ شاید نه دقیقاً آن‌طور که در آغاز این مسیر تصور یا برنامه‌ریزی کرده بودید.
هرچند ناباروری تجربه‌ای دشوار است، اما شما و همسرتان همچنان می‌توانید رابطه‌ای سالم و مستحکم داشته باشید؛ به شرط آنکه آگاه باشید این مسئله چگونه ممکن است بر رابطه شما اثر بگذارد و برای حفظ پیوند عاطفی خود تلاش کنید. در مسیر بررسی و انتخاب روش‌های درمان ناباروری، متعهد بمانید که در کنار یکدیگر بایستید، قوی بمانید و به‌عنوان یک تیم عمل کنید.