مکمل روی چه تاثیری روی باروری دارد؟ 

تغذیه نقش مهمی در حفظ محیط مساعد برای رشد و عملکرد مناسب تخمک و اسپرم دارد. رژیم غذایی سالم و متعادل، با تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن، نه تنها به حفظ سلامت عمومی کمک می‌کند بلکه می‌تواند یکی از عوامل کلیدی در بهبود قدرت باروری در زنان و مردان باشد. در سال‌های اخیر، مطالعات متعددی به بررسی تأثیر ریزمغذی‌ها و ویتامین‌ها بر عملکرد سیستم تولیدمثل پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که برخی از این ترکیبات، به طور مستقیم یا غیرمستقیم، بر باروری تأثیرگذارند.

یکی از ریزمغذی‌های مهم که توجه زیادی را به خود جلب کرده، عنصر روی (Zinc) است. روی یک ماده معدنی ضروری است که در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی بدن از جمله رشد سلولی، ترمیم بافت‌ها، عملکرد سیستم ایمنی و تولید هورمون‌ها نقش دارد. در زمینه باروری، این عنصر به عنوان یک عامل حیاتی شناخته می‌شود که می‌تواند عملکرد غدد جنسی، کیفیت اسپرم و تخمک، و تعادل هورمونی را تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله از مجله اینترنتی مام، به بررسی دقیق‌تری از نقش روی در باروری می‌پردازیم، اثرات فیزیولوژیکی آن را تحلیل می‌کنیم و یافته‌های علمی اخیر در این زمینه را مرور خواهیم کرد.

روی چیست و چه نقشی در بدن دارد؟ 

روی یک ماده معدنی است که به طور طبیعی در سلول‌های سراسر بدن یافت می‎‌شود و به رشد و تقسیم سلول‌ها و بسیاری از عملکردها بدن کمک می‌کند. بدن برای مبارزه با عفونت به روی نیاز دارد و افرادی که روی کافی در بدن خود ندارند ممکن است در معرض خطر بیش‌تری برای ابتلا به عفونت باشند. روی از سلامت پوست هم حمایت می‌‎کند و یکی از آنزیم های مورد نیاز است تا حس چشایی عملکرد داشته باشد. بدن نمی‌تواند روی بسازد، بنابراین باید این ویتامین را از رژیم غذایی خود دریافت کنید.

چرا روی برای باروری مهم است؟

روی یک ماده معدنی است که برای عملکرد طبیعی دستگاه تناسلی و باروری مردان و زنان ضروری است. این عنصر به عنوان یک آنتی‌اکسیدان، از سلول‌های جنسی در برابر آسیب‌های اکسیداتیو محافظت می‌کند. در مردان، برای تولید تستوسترون، رشد و بلوغ اسپرم‌ها ضروری است و کمبود آن می‌تواند باعث کاهش تعداد و کیفیت اسپرم شود. نقش زینک و باروری زنان هم مورد بررسی قرار گرفته است. شواهد نشان می‌دهد که در زنان، روی به تنظیم هورمون‌ها، تخمک گذاری، و سلامت تخمدان‌ها کمک می‌کند و کمبود آن ممکن است چرخه قاعدگی را مختل کرده و توان باروری را کاهش دهد. همچنین روی در تقسیم سلولی و رشد جنین اولیه نیز نقش دارد، که برای لقاح و مراحل ابتدایی بارداری حیاتی است.

کمبود روی و پیامدهای آن بر باروری مردان

مطالعات متعددی برای بررسی نقش روی در باروری و تقویت باروری مردان با روی انجام شده است. نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که سطح روی در پلاسمای منی به طور مثبت با باروری مردان مرتبط است. کمبود روی می‎تواند بر سطح تستسترون و کیفیت اسپرم تاثیر منفی بگذارد که مستقیما با باروری مردان مرتبط هستند. مصرف مکمل روی ممکن است به طور قابل توجهی باعث افزایش حجم مایع منی، تحرک اسپرم و درصد مورفولوژی طبیعی اسپرم شود. به این ترتیب، اطمینان از سطوح مناسب روی می‎تواند جنبه مهمی برای دستیابی به سلامت اسپرم و باروری مردان باشد.

همانطور که می‎دانید، سیگار باعث کاهش قابل توجه باروری مردان می‌شود. تحقیقات نشان داده است که مکمل روی ممکن است به مبارزه با آسیب ناشی از سیگار کشیدن بر کیفیت اسپرم کمک کند. در یک مطالعه، مردانی که سیگار می‌کشیدند اما سطح روی مناسب داشتند، در مقایسه با مردانی که با میزان روی ناکافی سیگار می‌کشیدند، کیفیت اسپرم مناسب‌تری داشتند. اگرچه روی ممکن است به کاهش آسیب‌های ناشی از سیگار کمک کند، اما همچنان توصیه می‎شود، در صورت تلاش برای باردار شدن، سیگار را ترک کنید و اگر سیگار می‌کشید، مصرف مکمل روی را در نظر بگیرید!

کمبود روی و پیامدهای آن بر باروری زنان

پس از بلوغ، مجموعه‌ای از رویدادها برای آماده‌سازی تخمک‌ها برای بلوغ، تخمک‌گذاری و لقاح رخ می‌دهد. عوامل متعددی می‌توانند بر بلوغ صحیح تخمک و تخمک‌گذاری تأثیر بگذارند، از جمله وجود سطوح کافی از ریزمغذی‌های خاص مثل روی. وجود روی برای تخمک در طول تقسیم میوز، لقاح و رشد جنین بسیار مهم است. تخمک در حال رشد در مجموعه‌ای از سلول‎ها محصور شده است که تغذیه و حمایت متابولیکی را برای تخمک در حال رشد فراهم می‎کند. روی نقش مهمی در حفظ این حمایت متابولیک دارد و رشد جنین قبل از لانه گزینی را بهبود می‎بخشد. رشد جنین تا مرحله بلاستوسیست تا حدی به غلظت کافی روی بستگی دارد.

مطالعات به وضوح تاثیر زینک بر باروری زنان را نشان می‌دهد و ثابت می‌کند که در دسترس بودن ریزمغذی‌ها می‌تواند اثرات زودهنگام و طولانی‌مدتی بر کیفیت تخمک‌ها داشته باشد. جالب توجه است که تخمک‌هایی که معمولا برای لقاح آزمایشگاهی استفاده می‌شوند از فولیکول‌های آنترال جمع‌آوری می‌شوند، بنابراین هرگونه تأثیر کمبود روی بر رشد دوران بارداری قبلا رخ داده است. این بدان معناست که زنانی که قصد باردار شدن دارند باید مطمئن شوند که کمبود روی حداقل 3 تا 4 ماه قبل از برنامه ریزی برای باردار شدن برطرف شده باشد و مصرف مکمل زینک برای بارداری را باید از ماه‌ها قبل شروع کنند.

منابع غذایی غنی از روی

روی در بسیاری از مواد غذایی که به طور روزانه در رژیم غذایی اکثر افراد وجود دارد، یافت می‏شود. از جمله مواد غذایی حاوی زینک می‎توان به مواد زیر اشاره کرد: 

• گوشت
• ماهی و غذاهای دریایی
• غلات و غلات کامل
• آجیل، دانه ها و حبوبات
• غذاهای لبنی

میزان روی که بدن می‎تواند جذب کند به میزان پروتئین موجود در رژیم غذایی بستگی دارد. روی از غذاهای حیوانی بهتر از غذاهای گیاهی جذب می‎شود. این مسئله به این معنی است که گیاهخواران یا افرادی که رژیم‌های غذایی محدود طولانی مدت دارند، بیش‌تر احتمال دارد کمبود روی را تجربه کنند. برخی از افراد ممکن است به روی بیش از آنچه که تنها از طریق غذا به دست می‌آورند نیاز داشته باشند. روی را می‌توان در مکمل‌های روی یا مکمل‌های مولتی ویتامین حاوی روی یافت.

مصرف مکمل زینک در دوران اقدام به بارداری

روی نقش مهمی در کمک به رشد و تکثیر سلول‌‎ها ایفا می‎‌کند و سطوح کافی روی در طول دوره‌های رشد سریع مانند بارداری مورد نیاز است. یک مطالعه که تأثیر مکمل روی در دوران بارداری را بررسی کرد، اشاره کرد که بسیاری از افراد در سنین باروری ممکن است کمبود خفیف تا متوسط روی را تجربه کنند. سطح پایین روی می‌تواند باعث زایمان زودرس شود و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد کمبود روی ممکن است مراحل زایمان را طولانی کند. سازمان جهانی بهداشت (WHO) تاکید می‎کند روی در بدن ذخیره نمی‌شود، بنابراین نیازهای فیزیولوژیکی باید از طریق مصرف رژیم غذایی و مکمل‎‌های روی قبل از بارداری تامین شود.

پرسش‌های متداول

در ادامه به بررسی پاسخ پرسش‌هایی خواهیم پرداخت که ممکن است در رابطه با ﻧﻘﺶ کمبود روی ﺑﺮ ﻧﺎﺑﺎروری برای شما مطرح شود.

کمبود چه ویتامینی ﺑﺎﻋﺚ ﻧﺎﺑﺎروری می‌شود؟ 

کمبود ویتامین‌های مختلف از جمله ویتامین D، E و زینک می‌تواند به نازایی منجر شود. این ویتامین‌ها نقش مهمی در سلامتی سیستم تولید مثل دارند و کمبود آن‌ها ممکن است بر باروری تاثیر بگذارد.

آﯾﺎ ﻣﺼﺮف ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ روی ﺧﻄﺮﻧﺎک اﺳﺖ؟

دوزهای بالای زینک می‌تواند منجر به عوارض جانبی مانند تهوع، استفراغ، دردهای شکمی و حتی اختلالات در جذب دیگر مواد معدنی شود. توصیه می‌شود قبل از مصرف هر نوع مکمل، با پزشک مشورت کنید.

آﯾﺎ ﻣﺼﺮف زینک ﺑﺮای ﻣﺮدان ﻫﻢ ﻣﻔﯿﺪ اﺳﺖ؟

زینک به بهبود کیفیت اسپرم و افزایش سطح تستوسترون کمک می‌کند که می‌تواند بر باروری تأثیر مثبت بگذارد. اما با این حال همه مردان نیاز به مصرف مکمل زینک ندارند. 

آﯾﺎ ﻫﻤﻪ اﻓﺮاد باید مکمل زینک ﻣﺼﺮف کنند؟

افرادی که رژیم غذایی متعادل و غنی از زینک دارند، معمولاً نیاز به مکمل ندارند. با این حال، افرادی که کمبود زینک دارند یا در معرض خطر کمبود هستند، ممکن است نیاز به مصرف مکمل داشته باشند. 

و در پایان... 

روی یکی از ریزمغذی‌های کلیدی برای حفظ سلامت باروری در زنان و مردان است. در مردان، این عنصر با افزایش تولید تستوسترون، بهبود کیفیت و تحرک اسپرم، نقش مؤثری در افزایش قدرت باروری دارد. در زنان نیز روی در تنظیم تعادل هورمونی، عملکرد طبیعی تخمدان‌ها و بلوغ تخمک‌ها نقش دارد. مطالعات از کمبود روی و نازایی حمایت می‌کنند. کمبود روی ممکن است منجر به اختلالات قاعدگی، کاهش باروری و افزایش خطر ناباروری شود. بنابراین، دریافت کافی روی از طریق رژیم غذایی مناسب یا مکمل‌ها برای حفظ سلامت باروری ضروری است.