چند بار میتوان ای وی اف کرد

گاهی مسیر رسیدن به رویاها و آرزوهای ما برای بچه‌دار شدن یا ساختن خانواده، برخلاف آنچه در ذهن‌مان ترسیم کرده‌ایم، ساده و قابل پیش‌بینی نیست. ممکن است بعد از ماه‌ها اقدام به بارداری و کمک گرفتن از روش‌های مختلف، ناچار به استفاده از IVF شده باشید؛ روشی پیچیده که در آن تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه با هم ترکیب می‌شوند تا جنین تشکیل شود و در رحم قرار گیرد. اگر به فکر شروع IVF هستید یا در حال انجام آن هستید قطعا پرسش‌های زیادی در ذهن شما ایجاد شده است؛ از موفقیت آن گرفته تا دفعات مجاز IVF برای هر  زوج.

IVF سریع‌ترین گزینه به نظر می‎رسد و ممکن است تعجب کنید که چند سیکل ممکن است طول بکشد تا بچه‌دار شوید. IVF مقدار قابل توجهی از انرژی، احساسات، زمان و پس انداز شما را دربرمی‌گیرد و منطقی است که بخواهید که بار اول به نتیجه برسید و یا حداقل بدانید که چند دوره به آی وی اف نیاز خواهید داشت. متاسفانه پاسخ این سوال چندان ساده نیست. در ادامه به بررسی دفعات مجاز آی وی اف و عوامل موثر بر تکرار آی وی اف و احتمال موفقیت IVF در دفعات بعدی خواهیم پرداخت. آگاهی از جزئیات این مسیر می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و آرامش روانی بیش‌تر شما کمک کند.

چرا نیاز به تکرار آی وی اف وجود دارد؟ 

در نیمی از موارد، زوجین در اولین آی وی اف به نتیجه می‎رسند و باردار می‌شوند. در برخی موارد هم ممکن است این روند در تلاش دوم یا سوم موفق شود. مهم است که توجه داشته باشید که مانند هر روش پزشکی، برای موفقیت IVF هیچ تضمینی وجود ندارد و در بهترین شرایط هم احتمال شکست IVF وجود دارد. اگر جنین لانه‌گزینی نکند یا بارداری ادامه پیدا نکند، تکرار آی وی اف لازم می‌شود. حتی در لقاح طبیعی هم همه‌ی تخمک‌های بارورشده به سرانجام نمی‌رسند و در هر سیکل ۲۰ درصد شانس بارداری وجود دارد.

به طور معمول، میزان موفقیت یک چرخه IVF حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد است. با انتخاب یک مرکز خوب، این میزان می‌تواند حتی تا ۷۰ درصد نیز برسد. البته در نظر داشته باشید این ارقام تخمینی هستند و میزان موفقیت واقعی به شرایط فردی از جمله سن زن، وضعیت سلامتی او و کیفیت درمان بستگی دارد. 

چه عواملی بر تعداد دفعات مجاز تاثیر می‌گذارند؟

یکی از رایج ترین سوالات در میان زوج هایی که به دنبال درمان‌های باروری هستند این است که چند بار می‌توانند IVF را تکرار کنند. قبل از پاسخ به این سوال، درک عواملی که بر تعداد دفعات مجاز لقاح آزمایشگاهی فرد می‎تواند انجام دهد تأثیر می‌گذارد، ضروری است. چند معیار وجود دارد که پزشک برای تعیین تعداد دفعات مجاز آی وی اف در نظر می‌گیرد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت:

سن

سن زن عامل مهمی در تعیین میزان موفقیت و تعداد دفعات مجاز IVF است، زیرا با افزایش سن، باروری کاهش می‌یابد. زنانی که بیش از ۴۰ سال سن دارند ممکن است شانس کمتری برای داشتن یک بارداری موفق داشته باشند، که این مسئله تعداد چرخه‌های IVF را محدود می‌کند.

وضعیت سلامتی

وضعیت سلامتی شما و همسرتان عامل مهمی در تعیین تعداد چرخه‌های IVF است. افراد مبتلا به بیماری‌های خاص مانند بیماری قلبی، دیابت یا سرطان ممکن است تعداد محدودی از چرخه های IVF داشته باشند زیرا IVF می‌تواند وضعیت سلامتی آن‌ها را بدتر کند.

تاب آوری عاطفی

عوارض عاطفی IVF غیرقابل انکار است. اطمینان از آمادگی عاطفی و انعطاف پذیری بسیار مهم است.

جنبه‌های مالی

IVF پروسه هزینه‌بری است و همه زوج ها نمی‌توانند چندین دوره IVF را انجام دهند. بنابراین، منابع مالی عامل مهمی است که بر حداکثر تعداد سیکل‌های IVF که یک فرد می‌تواند انجام دهد، تأثیر می‎گذارد.

چند بار می‎توان آی وی اف را تکرار کرد؟

باید گفت هیچ تعداد مشخصی در مورد تعداد دفعات مجاز لقاح آزمایشگاهی وجود ندارد. این بدان معناست که تعداد دفعاتی که یک زوج می‌توانند IVF را انجام دهند به شرایط شخصی آن‎ها بستگی دارد. بنابراین اگر قبلاً چندین دوره IVF را بدون موفقیت انجام داده‎‌اید، باید با پزشک خود صحبت کنید که آیا انجام چرخه‌های اضافی صحیح است یا خیر. این امکان وجود دارد که پزشک گزینه‎‌های درمانی دیگری را به شما توصیه کند. به طور کلی، متخصصان تعداد محدودی از چرخه‌ها، اغلب بین ۳ تا ۶ سیکل را، قبل از در نظر گرفتن سایر درمان‌ها یا گزینه‌های باروری توصیه می‌کنند.

انجمن آمریکایی پزشکی باروری (ASRM) توصیه می‌کند که زنان زیر ۳۵ سال قبل از انتخاب گزینه‌های جایگزین، باید تا شش دوره IVF را انجام دهند. زنان بین ۳۵ تا ۳۷ سال باید تا ۵ سیکل، زنان ۳۸ تا ۴۰ سال باید تا چهار سیکل را انجام دهند و زنان بالای ۴۰ سال باید بعد از دو یا سه سیکل ناموفق از روش‌های دیگر استفاده کنند.

یا تکرار IVF همیشه مفید است؟

تکرار IVF همیشه مفید نیست و بسته به شرایط بالینی زوجین، می‌تواند نتایج متفاوتی داشته باشد. در شرایط زیر تکرار آی وی اف کمکی به فرزنددار شدن یک زوج نخواهد کرد: 

• سن بالا خانم (بالای ۴۲ سال)
• پاسخ ضعیف تخمدان در سیکل‌های قبلی
• تکرار شکست بدون دلیل مشخص. 

گزینه‌های جایگزین برای زوج‌هایی که IVF ناموفق داشته‌اند

اگر یک یا چند بار IVF ناموفق بوده، خوشبختانه هنوز گزینه‌های متعددی وجود دارد که می‌توان که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

تکرار IVF با تغییراتی در پروتکل

گاهی تنها تغییر کوچک در رویکرد درمانی می‌تواند نتایج متفاوتی به همراه داشته باشد. از جمله این تغییرات می‎توان به موارد زیر اشاره کرد: 

• تغییر داروهای تحریک تخمک گذاری
• استفاده از ICSI یا تزریق مستقیم اسپرم به تخمک
• استفاده از روش‌های بهبود کیفیت آندومتر
• بررسی ژنتیکی جنین‌ها قبل از انتقال.

بررسی مشکلات ایمونولوژیک یا ژنتیکی

برخی زوج‌ها دچار مشکلات خاص ژنتیکی یا ایمونولوژیک هستند که می‌تواند مانع لانه‌گزینی جنین شود. انجام آزمایش‌های تخصصی و مشاوره ژنتیک در این موارد توصیه می‌شود.

اسپرم یا تخمک اهدایی

گاهی ممکن است نیاز باشد استفاده از اسپرم، تخمک یا جنین اهدایی را در نظر بگیرید. ما می‌دانیم که این انتخاب اول اکثر زوج‌ها نیست و هرگز آن را در قدم اول پیشنهاد نمی‎کنیم، مگر اینکه شواهد نشان دهد که مسیر IVF با تخمک یا جنین شخص اهدا کننده، به طور قابل توجهی شانس بارداری شما را افزایش می‌دهد. اگر ۴۰ سال یا بیش‌تر دارید، استفاده از تخمک‌های اهدایی احتمال تولد زنده را افزایش می‌دهد. همچنین در صورتی که در بررسی ژنتیکی جنین‎‌ها، تعداد قابل توجهی از بلاستوسیت‌ها را برای آنیوپلوئیدی مثبت نشان دهد یا زمانی که شواهد نشان می‌دهد که کیفیت اسپرم، تخمک یا جنین دلیل شکست چرخه آی وی اف است، ممکن است اسپرم، تخمک یا جنین اهدایی توصیه شود.

رحم جایگزین

اگر رحم زن توانایی نگهداری جنین را نداشته باشد یا خطرات زیادی برای بارداری وجود داشته باشد، رحم جایگزین یکی از گزینه‌های موجود است.

عوارض و خطرات انجام چندباره IVF

چرخه‌های متعدد IVF می‌تواند شانس داشتن بارداری موفق را افزایش دهد. با این حال، خطرات فیزیکی، عاطفی و روانی خاصی نیز به همراه دارد. خطرات فیزیکی شامل سندرم تحریک بیش از حد تخمدان، حاملگی خارج از رحم و حاملگی چند قلو است. خطرات عاطفی و روانی شامل استرس، اضطراب، افسردگی و مشکلات اجتماعی است.

سوالات متداول درباره تعداد دفعات IVF

در ادامه به طور خلاصه، به پاسخ پرسش‌هایی خواهیم پرداخت که ممکن است در مورد روند و دفعات مجاز آی وی اف برای شما مطرح شود.

چند بار می‌توان IVF انجام داد؟

هیچ تعداد مشخصی برای آی وی اف وجود ندارد و تصمیم‌گیری در مورد ادامه روند درمان به وضعیت بالینی بیمار و نظر پزشک بستگی دارد. 

فاصله مناسب بین دو سیکل IVF چقدر است؟

بعد از یک سیکل IVF، بدن و ذهن نیاز به زمان دارند تا بهبود یابند مخصوصاً اگر سیکل ناموفق بوده یا منجر به سقط شده باشد. بهترین زمان برای تکرار IVF، یک تا دو ماه بعد است. 

آیا سن بالا باعث محدودیت در تکرار IVF می‌شود؟

سن بالا می‌تواند بر موفقیت IVF تأثیر بگذارد، اما به‌طور مستقیم باعث محدودیت در تعداد دفعات تکرار IVF نمی‌شود.

چه زمانی باید به جای آی وی اف به گزینه‌های جایگزین فکر کرد؟ 

تصمیم‌گیری برای کنار گذاشتن IVF و فکر کردن به گزینه‌های جایگزین، بستگی به عوامل مختلفی از جمله تعداد زیاد ناموفق بودن‌های IVF، کیفیت پایین تخمک یا اسپرم و یا سن بالا و کاهش ذخیره تخمدانی شدید دارد.

و در پایان…

IVF  یک موهبت برای زوج‌هایی است که با ناباروری دست و پنجه نرم می‌کنند. این روش به میلیون‌ها زوج در سراسر جهان کمک کرده است تا بر ناباروری غلبه کنند و فرزندی سالم داشته باشند. اما برای استفاده از این روش هم محدودیت‌های وجود دارد و همیشه قابل استفاده نیست. درک عواملی که بر دفعات مجاز IVF که یک فرد می‌تواند انجام دهد، ضروری است. در این مقاله به توضیح تعداد دفعات مجاز IVF پرداخته شد.