آیا شیردهی باعث افتادگی پستان می‌شود؟

بارداری و بچه دار شدن بدن شما را به گونه‎ای تغییر می‎دهد که فکرش را نمی‎کردید. شکم شما بزرگ می‌شود تا کودک شما را در خود جای دهد. سینه‌ها تغییر می‎کنند و حتی مفاصل لگن و رباط‌های شما هم بدون تغییر نمی‌مانند. طبیعی است که در مورد همه این تغییرات نگران باشید و حتی طبیعی‎تر از آن، نگران باشید که بدن شما بعد از بارداری و شیردهی چگونه به نظر می‌رسد.

بسیاری از مادران پس از زایمان تلاش زیادی می‎کنند تا خود را بشناسند و با ظاهر جدید خود احساس راحتی کنند. به خصوص اینکه فرهنگ مدرن امروزی وسواس زیادی در مورد ظاهر زنان دارد.

تغییرات بدن و سینه بخشی طبیعی و اجتناب ناپذیر از بارداری و شیردهی است و زمان می‎برد تا وضعیت بدن کامل بهبود یابد و به حالت قبل برگردد. ترس رایجی که اکثر زنان باردار دارند این است که در صورت شیردهی، دچار تغییرات ناخواسته و دائمی پستان شوند. اما آیا افتادگی سینه بعد از شیردهی واقعیت دارد؟

تغییرات سینه در دوران بارداری

بارداری سینه‌های شما تحت تأثیر قرار می‌دهد. البته این تغییر در هر زنی ممکن است متفاوت تجربه شود. رشد سینه‌ها در بارداری ممکن است در هفته‌های اولیه سریع اتفاق بیفتد یا اندازه آن به تدریج افزایش یابد. اگر به این فکر می‌کنید که در کل سینه‌ها در دوران بارداری چقدر رشد می‌کنند، می‎توان گفت زمانی که شیر وارد سینه‌ها می‌شود، سینه‎ها تقریباً یک و نیم برابر بزرگ‌تر از قبل از بارداری می‌شوند!

اندازه سینه با توجه به مقدار بافت چربی تعیین می‎شود اما ساخت شیر بافت متراکم‎تری در سینه شما ایجاد می‎‌کند.

از حدود هفته پانزدهم بارداری، سلول‌های جدید تولیدکننده شیر در سینه‌های شما فعال می‌شوند و در حدود هفته ۲۲ شروع به تولید شیر می‌کنند. در طول سه ماهه دوم، ممکن است متوجه شوید که نوک سینه‌ها و آرئول‌ها (دایره‌های پوست اطراف آن‌ها) بزرگ‌تر و تیره‌تر می‌شوند.

یکی دیگر از  تغییرات آرئول این است که برجستگی‌های کوچک یا جوش‌های روی آن آشکارتر می‌شوند. این غده‌های مونتگومری ماده‎ی مرطوب‌کننده‌ای تولید می‌کنند که به محض شروع شیردهی به محافظت در برابر درد و عفونت کمک می‌کند.

محققان بر این باورند که بوی این ماده شبیه مایع آمنیوتیک است و ممکن است به راهنمایی نوزاد شما بعد از تولد به سمت نوک سینه‌ها کمک کند. سینه‌های شما ممکن است در سه ماهه آخر دوباره احساس سنگینی یا درد کنند. همه این تغییرات بخشی از روش بدن شما برای آماده شدن برای شیردهی است.

علت افتادگی سینه بعد از شیردهی

افتادگی سینه بعد از شیردهی هر چند ممکن است یک دغدغه زیبایی باشد اما یک نگرانی پزشکی نیست. برخی از زنان از شیر دادن به فرزند خود خودداری می‎کنند زیرا نگران این هستند که سینه‎هایشان بعد از شیردهی آویزان شود و این مسئله روی ظاهر و اعتماد به نفس آن‌ها تأثیر منفی بگذارد.

بارداری

چندین مطالعه، زنانی را که شیردهی دارند با زنانی که به فرزند خود شیر نمی‌دهند، مقایسه کرده‌اند. این مطالعات بارها و بارها نشان دادند که هیچ ارتباطی بین شیردهی و افتادگی سینه بعد از شیردهی وجود ندارد.

در واقع سینه‌های زنانی که شیردهی دارند بیش‌تر از آن‌هایی که شیر نمی‌دهند، دچار افتادگی نشده است. پس می‎توان نتیجه گرفت این افتادگی ناشی از تغییرات مربوط به بارداری است نه صرفا شیردهی. همچنین بین تعداد دفعاتی که یک زن باردار بوده و میزان افتادگی سینه بعد از شیردهی هم ارتباطی وجود دارد.

تغییرات هورمونی بارداری

علت اصلی افتادگی سینه پس از شیردهی تغییرات هورمونی بارداری است. در دوران بارداری، تولید هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون افزایش می‌یابد که باعث می‌شود بافت چربی بیشتری در سینه‌ها جمع شود و جریان خون برای آماده شدن برای شیردهی افزایش یابد.

علاوه بر این، هورمون ریلکسین ترشح می‌شود که به کشش رباط‌ها و بافت های سینه کمک می‌کند تا برای شیردهی و زایمان آماده شوند. از طرفی تغییرات هورمونی ایجاد شده طی بارداری، منجر به بزرگ‌تر شدن بافت پستان‌ها هم می‌شود. در نتیجه پوست هم کشیده می‎شود.

بعد از زایمان سینه‌ها دوباره کوچک می‎شوند اما از آنجایی که پوست با افزایش سن خاصیت ارتجاعی کمتری دارد، به سرعت بافت سینه تغییر نمی‌کند. در واقع این اتفاق علت افتادگی سینه بعد از شیردهی است زیرا پوست به اندازه کافی نمی‌تواند از سینه‎ها حمایت می‎کند. پس به طور خلاصه می‎توان گفت ترکیبی از تغییرات هورمونی، افزایش سن و تغییر اندازه سینه علت افتادگی پستان بعد از شیردهی است. 

ژنتیک 

دلایل دیگری هم وجود دارد که زنان ممکن است دچار افتادگی سینه بعد از شیردهی شوند. برخی از این عوامل در کنترل فرد هستند (مانند سیگار کشیدن و ورزش) اما بعضی از آن‌ها مثل ژنتیک قابل کنترل نیستند.

قابلیت کشسانی پوست به میزان زیادی به ژنتیک و نوع پوست بستگی دارد. از طرفی این ژن‌ها در اندازه و شکل سینه‌ها، استحکام رباط‌های بدن و وزن بدن شما هم نقش دارند. به‌همین‌دلیل است برخی از خانم‌ها دچار افتادگی سینه بعد از شیردهی نمی‌شوند.

جاذبه 

کشش گرانشی، به خصوص در زنانی که سینه‎های بزرگتر دارند، می‎تواند تاثیر گذار باشد. ممکن است استفاده از یک سوتین راحت و مناسب در دوران بارداری برای حمایت از سینه‌ها در حین بزرگ شدن مفید باشد. تجربه نشان داده است که سینه‌های کوچکتر نسبت به سینه‌های بزرگتر، پس از قطع شیردهی بهتر شکل خود را حفظ می‌کنند. زیرا احتمال بیش‎تری دارد که سینه‌های بزرگ‌تر تحت تاثیر نیروی جاذبه قرار بگیرند.

شاخص توده بدنی بالا 

نوسانات وزن می‎تواند باعث کشیدگی سینه‎ها شود. حفظ وزن مناسب به زنان کمک می‎کند تا از کشش‎های غیر ضروری جلوگیری شود. همچنین کمبود توده عضلانی در ناحیه سینه هم می‌تواند باعث افتادگی سینه بعد از شیردهی شود. این مشکل به این دلیل است که عضله کمتری از بافت چربی سینه حمایت می‎کند. 

سیگار کشیدن 

مواد سرطان‎زا در دود سیگار باعث تجزیه الاستین در بدن می‎شود. الیاف الاستین مسئول خاصیت ارتجاعی پوست در سراسر بدن و حفظ بافت پستان در جای خود هستند.

جلوگیری از افتادگی سینه بعد از شیردهی

آیا راهی برای جلوگیری از افتادگی سینه بعد از شیردهی وجود دارد؟ هرچند شما نمی‎توانید روند افتادگی سینه را به طور کامل متوقف کنید اما تغییر سبک زندگی می‎تواند میزان افتادگی سینه‌های شما را در آینده کاهش دهد. در ادامه به این راه‌ها خواهیم پرداخت.

از شیر گرفتن تدریجی 

زمانی که تصمیم به از شیر گرفتن فرزند خود گرفتید، زمان بگذارید و به تدریج این کار را انجام دهید. هرچه تدریجی‌تر فرزند خود را از شیر بگیرید، بیش‌تر به حفظ بافت چربی داخل سینه‌ها کمک می‌کنید. این کار باعث می‌شود تا سینه‌ها ظاهر قبل از بارداری خود را سریع‎تر به دست بیاورند.

اجتناب از کاهش وزن سریع

شیردهی می‎تواند به زنان کمک کند تا وزن اضافی حاصل بارداری را زود‌تر کاهش دهند، اما مراقب باشید این کار را به آرامی انجام دهید. اگر سریع وزن کم کنید، پوست شما نمی‎تواند خود را حفظ کند. بنابراین سعی کنید به تدریج وزن خود را کاهش دهید تا پوست شما نیز زمان تغییر داشته باشد. همچنین به یاد داشته باشید میوه و سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‎های بدون چربی مانند گوشت بدون چربی، آجیل و حبوبات را حتما در رژیم غذایی روزانه خود قرار دهید.

وضعیت بدنی خود را حفظ کنید 

متوجه شده‎اید که در هنگام شیردهی تمایل به خم شدن دارید؟ هنگامی که حین شیردهی پشت خود را صاف نگه دارید، سینه‎‌ها کمتر آویزان می‎شوند. سعی کنید کمتر قوز کرده و بیشتر صاف بنشینید.

مقدار زیادی آب بنوشید 

پوست خود را سالم و هیدراته نگه دارید تا خاصیت ارتجاعی آن حفظ شود. مصرف روزانه 8 لیوان آب را جدی بگیرید.

سیگار نکشید 

سعی کنید سیگار را ترک کنید. فواید ترک سیگار برای سلامتی بی پایان است. سیگار کشیدن برای شما، کودک و حتی سینه‌هایتان مفید نیست.

ورزش کنید

تمرینات قدرتی که قسمت بالایی بدن (بازوها، سینه، پشت و شانه ها) را درگیر می‌‎کنند، می‌تواند کمک کننده باشد. ورزش به شما کمک می‌کند تا وضعیت بدنی خوبی داشته باشید و از سینه های خود حمایت کنید. با ورزش عضلات سینه‎‌ای و پشت، قدرت لازم برای بالا نگه داشتن سینه ها را پیدا می‌کنند و باعث می‎‌شود که سینه هایتان کمتر دچار افتادگی شود.

چه زمانی بافت سینه به حالت قبل بارداری برمی‌گردد؟

شش ماه پس از زایمان، می‌توانید انتظار داشته باشید که سینه‌های شما شروع به کوچکتر شدن کند و بخشی از بافت چربی سینه را از دست بدهید. البته این مسئله نشانه این نیست که شما شیر کمتری تولید می‎‌کنید. زمانی که کودک شما ۱۵ ماهه شود، چه شیردهی داشته باشید چه نداشته باشید، می‎‌توانید انتظار داشته باشید که سینه‎‌های شما به همان اندازه قبل از لقاح برسد.

هنگامی که در نهایت شیردهی به کودک خود را متوقف کنید (چه بعد از سه هفته، سه ماه یا سه سال) تغییرات پستان ناشی از شیردهی شروع می‌شود. زمانی که به طور کامل فرزند خود را از شیر گرفتید، می‌توانید انتظار داشته باشید که سینه‌هایتان در طول سه ماه آینده به اندازه قبل از بارداری بازگردد.

در صورتی که دوباره باردار شوید، کل روند مجدد شروع می‎‌شود. از آنجایی که تغذیه با شیر مادر به آرامی چربی‎‌هایی را که به سینه ها سایز می‌دهد از بین می برد، زنانی که برای چندین سال شیر می دهند ممکن است متوجه شوند که سینه هایشان خالی شده است. با گذشت زمان، چربی دوباره رسوب می‌کند و سینه‌ها به اندازه قبل از بارداری خود باز می‌گردند.

بهبود افتادگی سینه بعد از شیردهی

رسانه‌های اجتماعی و فرهنگ عامه اغلب استانداردهای زیبایی را به صورت ناعادلانه‌ای گسترش می‎‌دهند. این مسئله می‎‌تواند باعث شود زنان فکر کنند که بدن طبیعی و سالم آن‎ها به اندازه کافی خوب نیست. به دنبال الگوهای مثبت باشید و از افرادی که باعث شرمندگی شما در مورد بدنتان می‎‌شوند، دوری کنید.

اما اگر در نهایت نتوانستید با تصویر بدنی خود کنار بیایید، راهکار‌های برای درمان افتادگی سینه بعد از شیردهی در دسترس هستند که می‌توانید از آن‌ها کمک بگیرید. این راهکار‌ها گاهی به سادگی عوض کردن یک سوتین است و گاهی هم ممکن است به درمان‌های تهاجمی‌تر مثل جراحی نیاز باشد.

اگر متوجه شدید که سینه‎‌هایتان بیش از حد آویزان شده، ممکن است سوتین‎‌هایتان مقصر باشند! سوتین‎‌هایی که مناسب نیستند یا به اندازه کافی حمایت نمی‌‎کنند ممکن است منجر به افتادگی شوند. سوتین هایی با لایه‌‎های محکم می‎تواند به شما کمک کنند تا به فرم دلخواه خود برسید.

خوشبختانه روش‌های جراحی زیبایی برای کمک به رفع این نگرانی‌ها و درمان افتادگی سینه بعد از شیردهی وجود دارد. بزرگ کردن سینه با ایمپلنت می‌‎تواند حجم از دست رفته سینه را بازگرداند و شکل سینه را بهبود بخشد. لیفت سینه هم می‎‌تواند سینه‌‎های افتاده را تغییر موقعیت دهد و شکل آن را تغییر دهد.

لیفت سینه که ماستوپکسی نامیده می‌شود، می‌تواند به درمان افتادگی سینه بعد ازشیردهی کمک کند و باعث تغییر موقعیت نوک سینه و آرئول (دایره تیره اطراف نوک سینه) به بالاترین سطح سینه شود. این کار با برداشتن پوست اضافی و سفت کردن بافت‌ها انجام می‌شود.

این روش‌ها می‌تواند به زنان کمک کند تا در بدن خود احساس راحتی و اعتماد به نفس بیش‎تری داشته باشند. برای اطمینان از بهترین نتیجه ممکن، توصیه می‌شود قبل از هر گونه عمل جراحی زیبایی تا پایان شیردهی صبر کنید.

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم

هر تغییری در بافت پستان باید جدی گرفته شود. هر گونه فرورفتگی یا چروک شدن سینه امکان این را دارد که نشانه‌ای از توده سینه در زیر آن باشد و باید توسط پزشک معاینه شود.

کلام آخر

این یک تصور غلط رایج است که شیردهی تنها دلیل افتادگی سینه است. حقیقت این است که تغییرات اندازه، شکل و ظاهر سینه ها که بعد از بارداری و شیردهی رخ می‎دهد تا حد زیادی به دلیل تغییرات هورمونی است که در دوران بارداری رخ می‌‎دهد. اما این باور غلط رایج می‎تواند برخی از زنان را برای داشتن شیردهی بعد از زایمان دچار تردید کند.

شما می‌توانید برای خواندن مقالات بیشتر به مجله اینترنتی مام مراجعه کنید، همچنین برای رزرو نوبت و مشاوره حضوری با متخصصین ما، به مرکز مام مراجعه کنید.