از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟ 

بارداری خارج‌ از رحم زمانی رخ می‌دهد که تخمک بارور شده در محلی کاشته و رشد کند که قادر به پشتیبانی از بارداری نیست. تقریباً اکثر بارداری‌های خارج‌رحمی، در لوله فالوپ اتفاق می‌افتند اما ممکن است در شکم، دهانه رحم، تخمدان یا محل زخم سزارین نیز رخ دهد. در هر صورت بارداری خارج‌رحمی در هر مکانی تهدیدکننده حیات است، زیرا با رشد آن، می‌تواند باعث پارگی بافتی شود که در آن کاشته شده است. این پارگی می‌تواند منجر به خونریزی شدید داخلی شود و یک وضعیت اورژانسی جدی است که نیاز به جراحی فوری دارد.
احتمالا این سوال برای شما مطرح شود که از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است. در ادامه این متن به بررسی علائم بارداری خارج از رحم و روش‌های درمان آن خواهیم پرداخت. 

اولین علائم بارداری خارج از رحم 

علائم بارداری خارج‌رحمی اغلب خفیف و تشخیص آن‌ها دشوار است و ممکن است فقط در معاینات معمول بارداری مشخص شود. اگر بارداری خارج‌رحمی داشته باشید، همچنان علائم معمول بارداری را مانند گرفتگی خفیف شکم، حساسیت سینه‌ها، تهوع، عقب افتادن پریود و… را تجربه می‎کنید اما ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشید، از جمله:    

خونریزی غیرطبیعی واژینال

خونریزی واژینال از اولین علائم بارداری خارج از رحم است. در بارداری خارج‌رحمی، خونریزی معمولاً طولانی‌مدت و به رنگ قرمز تیره است. تنها در تعداد کمی از موارد، خونریزی غیرطبیعی دیده نمی‌شود.

درد شکمی

ممکن است در محل لانه‌ گزینی بارداری خارج‌رحمی یا در قسمت پایین شکم احساس درد داشته باشید. این درد معمولاً مداوم و آزاردهنده است و گاهی شدید شده و با خونریزی واژینال همراه می‌شود. با پیشرفت بارداری خارج‌رحمی، شدت درد معمولاً افزایش می‌یابد. اگر کیسه بارداری پاره شود، ممکن است درد شدید و مداوم شکمی همراه با علائمی مانند تعریق، درد شانه، سرگیجه، تاری دید، ضعف اندام‌ها، تنگی نفس و حتی غش کردن را تجربه کنید.
برای حفظ سلامت خود و پیش‌گیری از عوارض تهدیدکننده زندگی، در صورت مشاهده هرگونه علائم بارداری خارج‌رحمی، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کنید تا تحت بررسی و درمان توسط کادر درمان قرار بگیرید.

بارداری خارج از رحم چه زمانی مشخص می‌شود؟ 

معمولاً بارداری خارج‌رحمی بین هفته پنجم تا دهم بارداری تشخیص داده می‌شود که حداقل معادل روز پانزدهم چرخه قاعدگی است. اگر علائمی مانند خونریزی واژینال، درد شکم یا افت ناگهانی فشار خون را تجربه کردید، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کنید تا با انجام آزمایش‌های تخصصی، وجود بارداری خارج‌رحمی بررسی و تأیید شود. 

روش‌های تشخیص بارداری خارج از رحم 

در صورت شک به بارداری خارج‌رحمی، پزشکان معمولاً سونوگرافی واژینال را برای تعیین محل کیسه بارداری توصیه می‌کنند. تشخیص قطعی بارداری خارج از رحم با مشاهدهٔ ساک زرده یا جنین در ناحیهٔ آدنکس (اطراف تخمدان‌ها) در سونوگرافی انجام می‌شود. در اغلب موارد، ترکیب علائم بیمار همراه با سونوگرافی‌های سریالی و بررسی روند تغییرات سطح هورمون بتا hCG برای تشخیص استفاده می‌شود.

گاهی اوقات در سونوگرافی بارداری با محل نامشخص گزارش می‎شود. اصطلاح بارداری با محل نامشخص به وضعیتی موقت اشاره دارد که در آن تست بارداری مثبت است اما در سونوگرافی نه بارداری داخل رحم و نه خارج رحم دیده می‌شود. برای رسیدن به تشخیص قطعی، از اندازه‌گیری‌های سریالی بتا hCG، سونوگرافی‌های مکرر و در برخی موارد تخلیهٔ رحم استفاده می‌شود.

علائم بارداری خارج از رحم با بی بی چک

بسیاری از زنان این سؤال را دارند که آیا در صورت داشتن بارداری خارج‌رحمی، تست بارداری مثبت می‌شود یا نه. در واقع، تست‌های بارداری هورمون HCG را در ادرار تشخیص می‌دهند، بدون توجه به محل لانه‌گزینی کیسه بارداری.
بنابراین حتی در بارداری خارج‌رحمی نیز ممکن است علائم معمول بارداری را داشته باشید و نتیجه تست احتمالاً مثبت (دو خط) باشد. با این حال، سطح بتا-HCG به‌آهستگی افزایش می‌یابد، بنابراین ممکن است در تست‌های بعدی خطوط پررنگ‌تر دیده شوند.

حتما بخوانید: طرز استفاده از بی بی چک

تفاوت علائم بارداری داخل رحم و خارج از رحم

در حالی که هر دو نوع بارداری داخل‌رحمی و خارج‌رحمی علائم اولیه‌ای مانند عقب افتادن قاعدگی، تهوع و حساس شدن سینه‌ها دارند، بارداری خارج‌رحمی به‌طور مشخص با درد شدید یک‌طرفه لگن، درد شانه و خونریزی نامنظم (اغلب تیره‌رنگ) شناخته می‌شود که معمولاً ۶ تا ۸ هفته پس از آخرین قاعدگی ظاهر می‌شود. 

در بارداری داخل‌رحمی، سطح هورمون بتا hCG به‌طور طبیعی افزایش یافته و تقریباً دو برابر می‌شود و ساک حاملگی در رحم در سونوگرافی قابل مشاهده است؛ در حالی که در بارداری خارج‌رحمی، افزایش hCG غیرطبیعی است و ساک حاملگی در داخل رحم دیده نمی‌شود. تفاوت‌های اصلی علائم بارداری داخل رحم و خارج از رحم شامل موارد زیر است: 

محل درد

بارداری خارج‌رحمی اغلب باعث درد تیز و شدید در یک سمت پایین شکم یا لگن می‌شود که گاهی به شانه انتشار پیدا می‌کند.

نوع خونریزی

خونریزی در بارداری خارج‌رحمی معمولاً به‌صورت لکه‌بینی نامنظم یا ترشحات قهوه‌ای تیره و آبکی توصیف می‌شود و با خونریزی طبیعی قاعدگی یا لکه‌بینی معمول اوایل بارداری متفاوت است.    

علائم اورژانسی

پارگی بارداری خارج‌رحمی (یک وضعیت تهدیدکننده حیات) می‌تواند باعث درد شدید شکمی، سرگیجه، غش یا شوک شود.    

سقط بارداری خارج از رحم چگونه است؟

بارداری خارج‌رحمی هرگز قابل ادامه نیست. این بارداری نمی‌تواند به داخل رحم منتقل شود و در آن‎جا به‌طور ایمن رشد کند و به زایمان برسد. درمان بارداری خارج‌رحمی مستلزم پایان دادن به یک بارداری غیرقابل‌زیست است. برای درمان بارداری خارج‌رحمی لوله‌ای دو روش وجود دارد:

درمان دارویی 

درمان دارویی بارداری خارج‌رحمی (متوتروکسات)، با جلوگیری از رشد سلول‌های بارداری عمل می‌کند. این روش تنها در بیمارانی قابل استفاده است که وضعیت پایداری دارند و بارداری خارج‌رحمی آن‌ها پاره نشده است. 

درمان جراحی

برخی بیماران، از جمله کسانی که استفاده از دارو برایشان مناسب نیست یا دچار پارگی بارداری خارج‌رحمی شده‌اند، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند. در جراحی بارداری خارج‌رحمی، ممکن است کل بارداری از لوله فالوپ خارج شود یا همراه با بارداری، لوله نیز برداشته شود. بارداری خارج‌رحمی در دهانه رحم یا محل زخم سزارین ممکن است با کورتاژ (D&C) برداشته شود.

سوالات متداول 

شایع ترین علائم بارداری خارج از رحم چیست؟

شایع‌ترین علائم بارداری خارج از رحم شامل درد یک‌طرفه شکم یا لگن، خونریزی واژینال غیرطبیعی و تأخیر در قاعدگی است. 

خونریزی بارداری خارج از رحم چند روز است؟

خونریزی معمولاً به‌صورت لکه‌بینی نامنظم و متناوب است و می‌تواند چند روز تا چند هفته ادامه داشته باشد. این خونریزی اغلب کمتر از قاعدگی طبیعی و تیره‌رنگ است. 

عوارض آمپول متوتروکسات در بارداری خارج از رحم چیست؟

عوارض شایع شامل تهوع، استفراغ، درد شکم و افزایش موقت آنزیم‌های کبدی است. 

چه کسانی بعد از بارداری خارج رحم باردار شده اند؟ 

اکثر زنان پس از درمان موفق، به‌ویژه اگر لوله فالوپ سالم باقی بماند، می‌توانند بارداری طبیعی داشته باشند. 

چگونه بارداری خارج از رحم را سقط کنیم؟

درمان بارداری خارج از رحم، شامل داروی متوتروکسات یا جراحی (لاپاروسکوپی) بسته به شرایط بیمار است. انتخاب روش به اندازه توده و سطح β-hCG بستگی دارد.

علائم سقط جنین در حاملگی خارج از رحم چیست؟

در بارداری خارج رحم، سقط به‌معنای پارگی لوله‌های رحمی است که با درد شدید شکم و خونریزی داخلی همراه است. علائم می‌تواند شامل افت فشار خون و شوک باشد.

آیا بارداری خارج ار رحم همیشه با درد همراه است؟

خیر، بارداری خارج از رحم در مراحل اولیه ممکن است بدون درد یا با علائم خفیف باشد. درد معمولاً با پیشرفت بیماری یا پارگی لوله ایجاد می‌شود. 

درد ناشی از حاملگی خارج از رحم چگونه است؟

درد حاملگی خارج از رحم معمولاً تیز، یک‌طرفه و مداوم در ناحیه پایین شکم یا لگن است. در صورت پارگی، درد شدید و ناگهانی همراه با انتشار به شانه ممکن است رخ دهد.

بهترین روش تشخیص حاملگی خارج رحم کدام است؟

ترکیب سونوگرافی ترانس‌واژینال و اندازه‌گیری سریالی β-hCG بهترین روش تشخیصی است. این دو روش به‌طور همزمان دقت بالایی دارند. 

آیا در آزمایش خون، بارداری خارج از رحم مشخص می‌شود؟

آزمایش β-hCG به‌تنهایی تشخیص قطعی نمی‌دهد، اما الگوی افزایش غیرطبیعی آن می‌تواند مشکوک‌کننده باشد. تشخیص قطعی نیاز به سونوگرافی دارد.

عدد بتا در بارداری خارج از رحم چه عددی است؟

مقدار β-hCG معمولاً پایین‌تر از حد انتظار است و به‌صورت طبیعی (دو برابر شدن هر 48 ساعت) افزایش نمی‌یابد. هیچ عدد مشخصی برای تشخیص قطعی وجود ندارد.

آیا حاملگی خارج از رحم با قرص سقط می‎شود؟

خیر، قرص‌های سقط (مانند میزوپروستول) برای بارداری داخل رحم هستند و در بارداری خارج رحم مؤثر نیستند.

جمع بندی

بارداری خارج از رحم وضعیتی قابل تشخیص و درمان است و در صورت مراجعه به‌موقع، در اغلب موارد بدون عارضه جدی مدیریت می‌شود. روش‌های درمانی مؤثر مانند دارودرمانی با متوتروکسات یا جراحی، بر اساس شرایط شما انتخاب شده و با نظارت دقیق پزشک انجام می‌گیرد. همچنین بسیاری از زنان پس از درمان، بارداری طبیعی و موفق را تجربه می‌کنند. مهم است که بدانید بارداری خارج از رحم چه زمانی مشخص می‎شود و علائم آن چیست. پیگیری منظم و حفظ آرامش، نقش مهمی در بهبود شما خواهد داشت.