یائسگی و سلامت جنسی

یائسگی یک روند فیزیولوژیک در زندگی هر زنی است که در آن قاعدگی برای همیشه متوقف می‎شود. در این دوره تخمدان‌ها به میزان کمتری هورمون ‌(بخصوص استروژن) ترشح می‎کنند و باعث ایجاد عوارضی مثل گرگرفتگی و... می‎شود. یائسگی معمولاً در حدود سن ۴۵ تا ۵۵ سالگی با بروز برخی علائم آغاز می‌شود؛ به نحوی که در ابتدا سیکل قاعدگی نامنظم شده و سپس بطور کامل قطع می‌شود. زنانی که به مدت یک سال عادت ماهیانه نداشته باشند، یائسه محسوب می‌شوند. البته گاهی اوقات یائسگی زودرس هم ممکن است اتفاق بیفتد.
 یائسگی معمولا تغییراتی را در زندگی جنسی فرد ایجاد می‎کند. بیش از یک سوم از زنانی که در دوران پیش از یائسگی یا یائسگی هستند، مشکلات جنسی، از عدم علاقه به رابطه جنسی گرفته تا مشکل ارگاسم را تجربه می‎کنند.  
اول از همه باید این را در نظر داشته باشید که علاقه کمتر به رابطه جنسی و کاهش میل جنسی در یائسگی یک بیماری نیست که نیاز به درمان داشته باشد. اما اگر این تغییرات در سلامت جنسی شما را آزار می‎دهد، با پزشک خود در مورد راهکار‎های مناسب درمان مانند دارو‎هایی برای از بین بردن خشکی واژن صحبت کنید. همچنین نباید این انتظار را داشته باشید که همان کیفیت رابطه جنسی که در دهه بیست زندگی خود داشتید، در دوران یائسگی هم تجربه کنید.  

علل تاثیر یائسگی بر میل جنسی 

از علل مهمی که در کاهش میل جنسی در یائسگی و تمایل نداشتن به برقراری رابطه جنسی در این دوران نقش دارد، می‎توان به تغییرات هورمونی در یائسگی اشاره کرد. استروژن در طول یائسگی و سال‌های منتهی به آن که به آن دوره پیش از یائسگی گفته می‌شود، کاهش می‎یابد. سطح پایین هورمون استروژن بافت واژن را نازک‌تر کرده و باعث خشکی واژن می‎شود. این وضعیت که آتروفی واژن نامیده می‎شود، می‎تواند باعث رابطه جنسی دردناک در یائسگی شود. از دیگر عوارضی که آتروفی واژن ایجاد می‎کند، می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خارش؛
• سوزش واژن
•  تکرر ادرار
• بی اختیاری ادرار
• لکه بینی یا خونریزی

این کمبود هورمون علاوه بر کاهش میل جنسی، ممکن است باعث شود مدت زمان بیشتری طول بکشد تا فرد به برانگیختگی یا ارگاسم برسد.  
به غیر از تغییرات هورمونی، عوارض شایعی که بعد یائسگی وجود دارد مثل گرگرفتگی و تعریق شبانه هم با کاهش کیفیت خواب و ایجاد احساس خستگی، در کاهش میل جنسی در یائسگی نقش دارند. علاوه بر این، با افزایش سن، احتمال مبتلا بودن به بیماری‎های مزمن نیز بیش‏تر خواهد بود. بیماری‌های مزمن می‌توانند انرژی شما را کاهش دهند، باعث درد فیزیکی و تصویر بدنی ضعیف شما از خودتان شوند که همه این‌ها بر میل جنسی بعد یائسگی تأثیر می‌گذارند. 

درمان خشکی واژن در یائسگی

راهکار‎های زیر در بهبود خشکی واژن که می‎تواند باعث رابطه جنسی دردناک در یائسگی شود، کمک کننده هستند: 

• در کنار رعایت اصول معاشقه در حین رابطه جنسی، استفاده از یک ژل روان‎کننده واژینال محلول در آب (لوبریکنت) می‏تواند کمک کننده باشد؛
• برای کمک به افزایش رطوبت واژن، می‎توانید هر چند روز یکبار از یک مرطوب کننده واژینال بدون نسخه استفاده کنید؛
• برای خشکی شدیدتر واژن، پزشک ممکن است داروهایی را برای افزایش رطوبت در واژن مثل کرم یا قرص‎های حاوی استروژن تجویز کند. 

راهکارهای مناسب برای بهبود سلامت و افزایش میل جنسی بعد یائسگی 

می‎توانید برای بهبود سلامت جنسی خود بعد از یائسگی از اقدامات زیر کمک بگیرید: 
فعال باشید :
فعالیت بدنی می‎تواند سطح انرژی شما را افزایش دهد، روی خلق و خوی اثر مثبت داشته باشد و تصویر ذهنی بدنی شما را بهبود ببخشد. همه این‎ها می‎تواند به افزایش میل جنسی بعد یائسگی و علاقه شما به داشتن رابطه جنسی کمک کند. 
سیگار نکشید :
مصرف سیگار و مواد مخدر یا الکل می‎تواند با کاهش جریان خون واژن و کاهش اثرات استروژن، رسیدن به برانگیختگی و ارگاسم را دشوارتر کند.  
رابطه جنسی بیشتر:
رابطه جنسی بیش‌تر می‎تواند جریان خون واژن را افزایش دهد و به حفظ سلامت بافت‎ها کمک کند. رطوبت ناشی از برانگیختگی از بافت‎ها محافظت می‎کند و از داشتن رابطه جنسی دردناک در یائسگی جلوگیری می‎کند.  
تمرینات کف لگن:
تمرینات کف لگن از جمله تمرینات کگل می‎تواند جریان خون واژن را افزایش دهد و عضلات درگیر در رسیدن به ارگاسم را تقویت کند. 

دوش واژینال:
از مصرف شوینده‌هایی که واژن را تحریک می‎کند،‎ اجتناب کنید، محصولات بهداشتی، صابون و شوینده‎های حاوی رایحه و رنگ ممکن است باعث تحریک واژن و بدتر شدن خشکی واژن و سوزش واژن شوند. بنابراین مصرف چنین شوینده‎هایی را باید در زندگی روزمره خود محدود کنید.  
 درمان دارویی:
اگر علیرغم انجام توصیه‎های بالا، همچنان کاهش میل جنسی بعد یائسگی شما را آزار می‎دهد، در مورد داروهایی که به افزایش میل جنسی کمک می‎کند، با پزشک خود مشورت کنید. از جمله داروهایی که به افزایش میل جنسی بعد یائسگی کمک می‎کند، می‏توان به موارد زیر اشاره کرد: 
استروژن:
استروژن به اشکال مختلفی از جمله قرص، اسپری و ژل در دسترس است. شیاف و کرم های واژینال معمولا دوز هورمونی کمتری دارند.  
تستوسترون :
هورمون مردانه تستوسترون نقش مهمی در عملکرد جنسی زنان ایفا می‎کند. تستوسترون توسط FDA برای اختلال عملکرد جنسی در زنان تأیید نشده است، اما گاهی اوقات برای کمک به درمان بی‎میلی جنسی زنان تجویز می‎شود. 
پرسترون: 
این داروی واژینال، هورمون دهیدرواپی‎آندروسترون (DHEA) را مستقیماً به واژن می‎رساند و به سهولت رابطه جنسی کمک می‎کند. 
اوسپمیفن :
این قرص که به صورت روزانه مصرف می‎شود، می‎تواند به تسکین علائم و کاهش درد هنگام رابطه جنسی کمک کند. این دارو در زنانی که به سرطان پستان مبتلا هستند و یا خطر بالای ابتلا به سرطان پستان دارند، توصیه نمی‎شود. 

تاثیر یائسگی بر روابط جنسی

صحبت و برقراری ارتباط با شریک زندگی‌تان در ایجاد انتظارات واقع بینانه در مورد کارهایی که می‌توانید از نظر جنسی انجام دهید، نکته کلیدی در رسیدن به صمیمیت جنسی است. 
افزایش سن و بیماری‎های مزمن مانند بیماری قلبی یا دیابت در کنار یائسگی می‎تواند بر سلامت جنسی و احساس شما در مورد رابطه جنسی تأثیر بگذارد. صحبت کردن با همسرتان در مورد نگرانی‎هایی که دارید، می‏تواند به بهبود روابط شما کمک کند. می‎توانید با همسر خود در مورد اینکه به چه چیزی حس خوبی دارید و به چه چیزی نه، زمان‌هایی که احساس آرامش و تمایل بیش‎تری به رابطه دارید، درکدام موقعیت‎ها راحت‎تر هستید، اینکه به زمان بیش‎تری برای تحریک نسبت به قبل نیاز دارید، نگرانی‎هایی که در مورد نحوه تغییر ظاهر خود دارید و راه هایی برای لذت بردن از ارتباط فیزیکی به غیر از رابطه واژینال، مانند سکس دهانی یا ماساژ صحبت کنید.  

استفاده از کاندوم بعد از یائسگی 

کاندوم بهترین راه برای پیش‌گیری از بیماری‌های مقاربتی حین رابطه جنسی است. بعد از یائسگی احتمال ابتلا به بیماری‌های مقاربتی در اثر رابطه جنسی بدون کاندوم بیش‎تر است. زیرا خشکی یا سوزش واژن بعد از یائسگی می‎تواند باعث ایجاد خراش یا پارگی‌های کوچک در طول رابطه جنسی شود و احتمال ابتلای شما را به این بیماری‎ها افزایش دهد.  

جلوگیری از بارداری در یائسگی

یائسگی به معنای تمام شدن قدرت باروری در خانم‎ها می‎باشد. به این معنی که پیشگیری از بارداری بعد از یائسگی بی معنا خواهد بود؛ اما متخصصین عموما توصیه می‎کنند تا دوازده ماه بعد از قطع شدن پریود، به استفاده از یک روش مطمئن پیش‎گیری از بارداری ادامه دهید.