ختنه چیست؟

ختنه یک عمل جراحی است که طی آن پوستی که نوک آلت تناسلی را می‌پوشاند و به آن پیش‌پوست گفته می‌شود، برداشته می‌شود. این عمل در بعضی مناطق از جمله کشور ما در نوزادان پسر نسبتاً رایج است.
برای بعضی خانواده‌ها، ختنه نوزاد یک آیین مذهبی است و برای برخی دیگر به دلایل فرهنگی یا قومی، رعایت بهداشت فردی یا پیش‎گیری از بعضی مشکلات سلامتی انجام می‌شود. در مقابل، بعضی افراد ختنه را ضروری نمی‌دانند یا نسبت به خطرات احتمالی آن نگرانی دارند. در این متن به بررسی مضرات و فواید ختنه نوزاد پسر خواهیم پرداخت. 

علت ختنه نوزاد پسر

بعضی والدین ختنه را انتخاب می‌کنند چون سایر مردان خانواده ختنه شده‌اند و نمی‌خواهند فرزندشان در آینده احساس متفاوت بودن داشته باشد. در برخی جوامع، از جمله میان پیروان یهودیت و اسلام، ختنه به دلایل مذهبی و فرهنگی انجام می‌شود. بر اساس مطالعات علمی، فواید ختنه نوزادان پسر از خطرات آن بیش‌تر دانسته شده است و ممکن است والدین به دلیل فواید آن به فکر ختنه نوزاد خود باشند.  

یکی از دلایل رایج والدین برای ختنه نکردن نوزاد این است که ترجیح می‌دهند کودک در سنین بالاتر خودش درباره انجام ختنه تصمیم بگیرد؛ موضوعی که با بحث‌های اخلاقی امروزی درباره حق انتخاب و اختیار فرد بر بدن خود مرتبط است. دلایل دیگر شامل نگرانی درباره ایمنی عمل، احتمال خونریزی یا عفونت، درد، تأثیر احتمالی بر عملکرد جنسی در آینده یا سایر عوارض خفیف است.

ختنه نوزاد چگونه انجام می شود؟

ختنه نوزاد معمولاً در بیمارستان و اغلب طی چند روز اول پس از تولد انجام می‌شود. برای انجام ختنه، نوزاد به پشت خوابانده می‌شود و دست‌ها و پاهای او برای جلوگیری از حرکت ثابت نگه داشته می‌شوند. سپس آلت تناسلی و ناحیه اطراف آن تمیز می‌شود. برای جلوگیری یا کاهش درد، از داروی بی‌حسی استفاده می‌شود. این دارو ممکن است در قاعده آلت تزریق شود یا به شکل کرم روی پوست قرار گیرد. سپس یک گیره مخصوص یا حلقه پلاستیکی روی آلت قرار داده می‌شود و پوست ختنه‌گاه برداشته می‌شود. پس از انجام ختنه، پزشک ممکن است روی محل عمل پمادی مانند آنتی‌بیوتیک موضعی یا وازلین بمالد و سپس آلت را به‌صورت شل با گاز استریل بپوشاند. این عمل معمولاً حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد.

پسران بزرگ‌تر و مردان بالغ ممکن است برای انجام ختنه به دارویی نیاز داشته باشند که علاوه بر کنترل درد، آن‌ها را در حالت خواب‌مانند قرار دهد که به آن بیهوشی عمومی گفته می‌شود. در این سنین، دوره بهبودی ممکن است طولانی‌تر باشد و احتمال بروز عوارض پزشکی نیز بیش‌تر باشد.

انواع روش ختنه نوزاد

ختنه نوزاد به روش‌های مختلفی انجام می‌شود و انتخاب روش مناسب به سن و شرایط نوزاد، وضعیت آلت تناسلی و تجربه پزشک بستگی دارد. از روش‌های رایج می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

روش حلقه پلاستی‌بل (Plastibell) 

یک حلقه پلاستیکی کوچک زیر پیش‌پوست قرار می‌گیرد و نخ مخصوصی دور آن بسته می‌شود تا جریان خون پوست اضافی قطع شود. پیش‌پوست برداشته می‌شود و حلقه بعد از چند روز خودبه‌خود جدا می‌شود. مزیت ختنه نوزاد با حلقه، کنترل خونریزی توسط حلقه است؛ البته تا زمان افتادن حلقه یک جسم خارجی در محل باقی می‌ماند.

روش گومکو (Gomco) 

در این روش از یک گیره فلزی مخصوص استفاده می‌شود که ضمن محافظت از سر آلت، پیش‌پوست را تحت فشار قرار می‌دهد تا خونریزی کنترل شود و سپس پوست اضافی برداشته می‌شود. پس از پایان کار وسیله‌ای روی آلت باقی نمی‌ماند.

روش موگن (Mogen) 

در این روش نیز از یک گیره مخصوص برای فشردن و سپس برداشتن پیش‌پوست استفاده می‌شود. انجام آن نسبتاً سریع است و وسیله‌ای پس از عمل باقی نمی‌ماند، اما برخلاف گومکو، سر آلت مستقیماً توسط وسیله محافظت نمی‌شود و مهارت فرد انجام‌دهنده اهمیت زیادی دارد.

روش جراحی یا  Dorsal Slit

در این روش پیش‌پوست با تکنیک جراحی برش داده و برداشته می‌شود و در صورت نیاز محل با بخیه ترمیم می‌شود. 

هیچ روشی برای همه نوزادان الزاماً بهترین نیست؛ معاینه نوزاد پیش از ختنه و انجام عمل توسط فرد آموزش‌دیده در شرایط استریل و با کنترل مناسب درد اهمیت بیش‌تری از انتخاب نام یک روش خاص دارد.

بهترین زمان ختنه نوزاد

زمان مناسب ختنه باید با توجه به سن و وزن نوزاد، وضعیت تغذیه، وجود زردی، نارس بودن، سلامت عمومی، شکل و آناتومی آلت تناسلی و وجود هرگونه مشکل خونریزی یا انعقادی تعیین شود. به طور کلی، بهترین زمان برای ختنه یک نوزاد سالم معمولاً در هفته اول تا حدود ۸ هفتگی است و در بسیاری از موارد بازه ۱ تا ۶ هفتگی مناسب‌تر در نظر گرفته می‌شود. شرط اصلی این است که نوزاد از نظر عمومی پایدار باشد، تغذیه خوبی داشته باشد و پزشک انجام ختنه را از نظر پزشکی بلامانع بداند.

اوایل دوران شیرخوارگی اغلب بهترین زمان برای ختنه نوزاد در نظر گرفته می‌شود، زیرا انجام این عمل معمولاً نسبت به ختنه در سنین بالاتر ساده‌تر است. دلایل اصلی عبارت‌اند از:

• پیش‌پوست و بافت‌های اطراف معمولاً نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر هستند. 
• انجام ختنه در نوزادان کم‌سن معمولاً سریع‌تر است. 
• در بسیاری از موارد بی‌حسی موضعی کافی است. 
• روند ترمیم معمولاً نسبت به کودکان بزرگ‌تر سریع‌تر است. 
• نوزاد در دوره بهبودی تحرک کمتری دارد. 
• خطر بروز عوارض به‌طور کلی نسبت به کودکان بزرگ‌تر کمتر است. 

برای والدین نیز انجام ختنه در اوایل دوران شیرخوارگی می‌تواند از نظر مراقبتی ساده‌تر باشد، زیرا مراقبت‌های بعد از عمل معمولاً هم‌زمان با تعویض معمول پوشک و بررسی منظم محل ختنه در دوره ترمیم انجام می‌شود.

بسیاری از مردان پیش از ۱۸ سالگی فعالیت جنسی را آغاز می‌کنند؛ بنابراین به تعویق انداختن ختنه تا سن قانونی ممکن است باعث شود فرد بخشی از اثر محافظتی ختنه را از دست بدهد. همچنین در این صورت از کاهش خطر عفونت‌های ادراری در سال اول زندگی نیز بهره‌مند نمی‌شود و اگر ختنه در سنین بالاتر انجام شود، ممکن است نسبت به دوره نوزادی با عوارض بیش‌تری همراه باشد. 

چه زمانی باید ختنه نوزاد به تعویق بیفتد؟ (موارد منع عمل ختنه نوزاد چیست؟) 

اگر نوزاد از نظر پزشکی آمادگی لازم برای انجام ختنه را نداشته باشد، بهتر است این عمل به تعویق بیفتد.
دلایل رایج برای به تعویق انداختن ختنه عبارت‌اند از:

• تولد نارس
• وزن کم هنگام تولد
• تغذیه نامناسب یا شیر خوردن ضعیف
• زردی نوزاد قابل‌توجه
• تب یا بیماری فعال
• نگرانی از کم‌آبی بدن
• وجود اختلال خونریزی یا سابقه خانوادگی مشکلات انعقادی
• ادرار نکردن طبیعی نوزاد
• ناهنجاری‌های آلت تناسلی مانند هیپوسپادیاس
• هر بیماری یا شرایطی که نیاز به بررسی بیشتر پزشکی داشته باشد

به تعویق انداختن ختنه در این شرایط به معنی کوتاهی در درمان نیست، بلکه یک تصمیم ایمنی است. ختنه باید زمانی انجام شود که نوزاد از نظر عمومی وضعیت مناسبی داشته باشد و پزشک انجام این عمل را برای او بی‌خطر و مناسب بداند.

فواید ختنه نوزاد

ختنه برای بسیاری از خانواده‌های مسلمان و همچنین برخی از اقوام بومی، یک سنت مذهبی یا فرهنگی محسوب می‌شود. گاهی نیز ختنه به دلایل پزشکی انجام می‌شود. برای مثال، ممکن است پوست ختنه‌گاه آن‌قدر تنگ باشد که نتوان آن را از روی سر آلت به عقب کشید. همچنین در کشورهایی که شیوع HIV بالاست، از جمله بخش‌هایی از آفریقا، ختنه به‌عنوان یکی از راه‌های کاهش خطر ابتلا به HIV توصیه می‌شود. ختنه ممکن است فواید مختلفی برای سلامت داشته باشد، از جمله:

رعایت آسان‌تر بهداشت

ختنه شست‌وشوی آلت تناسلی را ساده‌تر می‌کند. با این حال، به پسرانی که ختنه نشده‌اند نیز می‌توان آموزش داد که به‌طور منظم زیر پوست ختنه‌گاه را تمیز کنند.

کاهش خطر عفونت ادراری (UTI) 

خطر عفونت ادراری در مردان به‌طور کلی پایین است، اما این عفونت‌ها در افراد ختنه‌نشده بیش‌تر دیده می‌شوند. عفونت‌های شدید در سال‌های ابتدایی زندگی می‌توانند در آینده به مشکلات کلیوی منجر شوند.

کاهش خطر برخی عفونت‌های مقاربتی

مردان ختنه‌شده ممکن است خطر کمتری برای ابتلا به بعضی عفونت‌های مقاربتی، از جمله HIV، داشته باشند. با این حال، رعایت رابطه جنسی ایمن و استفاده از کاندوم همچنان ضروری است.

پیشگیری از برخی مشکلات آلت تناسلی

گاهی در افراد ختنه‌نشده، پوست ختنه‌گاه به‌سختی یا اصلاً به عقب کشیده نمی‌شود که به آن فیموز گفته می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث التهاب پوست ختنه‌گاه یا سر آلت شود.

کاهش خطر سرطان آلت تناسلی

سرطان آلت تناسلی بیماری نادری است، اما در مردان ختنه‌شده کمتر دیده می‌شود. همچنین سرطان دهانه رحم در شریک جنسی زنِ مردان ختنه‌شده کمتر گزارش شده است.

معایب و عوارض ختنه نوزاد

مشکلات ناشی از ختنه نشدن به‌طور کلی نادر هستند و با مراقبت و رعایت صحیح بهداشت آلت تناسلی می‌توان خطر بسیاری از آن‌ها را کاهش داد. ختنه بر توانایی باروری کودک در آینده تأثیری ندارد. همچنین به‌طور کلی تصور نمی‌شود که باعث کاهش یا افزایش لذت جنسی مرد یا شریک جنسی او شود.

شایع‌ترین عوارض ختنه خونریزی و عفونت هستند. دیدن چند قطره خون از محل جراحی معمولاً طبیعی است و اغلب خونریزی خودبه‌خود یا با چند دقیقه فشار مستقیم و ملایم متوقف می‌شود. اگر خونریزی شدیدتر باشد، باید توسط پزشک یا یکی از اعضای تیم درمان بررسی شود. همچنین ممکن است عوارضی مرتبط با داروهای بی‌حسی یا بیهوشی ایجاد شود. در موارد نادر، ختنه می‌تواند باعث مشکلاتی در پوست ختنه‌گاه شود، از جمله:

ممکن است پوست بیش از حد کوتاه یا بیش از حد بلند بریده شود.
ممکن است محل ختنه به‌درستی ترمیم نشود.
ممکن است باقی‌مانده پوست دوباره به انتهای آلت بچسبد و نیاز به یک اقدام جراحی کوچک برای اصلاح داشته باشد.

این خطرات زمانی کمتر می‌شوند که ختنه توسط پزشک باتجربه مانند متخصص زنان و زایمان، متخصص اورولوژی یا متخصص کودکان و در یک محیط پزشکی مناسب، مانند بیمارستان یا مطب، انجام شود. اگر ختنه به دلایل مذهبی یا فرهنگی در محیط دیگری انجام می‌شود، فرد انجام‌دهنده باید تجربه و آموزش کافی در زمینه انجام صحیح ختنه، کنترل درد و پیشگیری از عفونت داشته باشد.

آمادگی قبل از ختنه نوزاد

پیش از انجام ختنه، پزشک یا عضو تیم درمان درباره مزایا و خطرات این عمل با شما صحبت می‌کند. بهتر است بپرسید برای کنترل درد از چه نوع داروی بی‌حسی یا مسکن استفاده خواهد شد.

آماده‌سازی نوزاد برای ختنه معمولاً شامل چند اقدام ساده است. بهتر است حدود ۱ تا ۲ ساعت قبل از مراجعه، یک وعده سبک به نوزاد داده شود تا نه خیلی گرسنه باشد و نه معده‌اش بیش از حد پر باشد. حمام کردن نوزاد در شب قبل یا صبح روز ختنه نیز می‌تواند به تمیز بودن پوست کمک کند. برای مراجعه، پوشک اضافه، لباس راحت و گشاد، پتوی تمیز و وازلین همراه داشته باشید. همچنین درباره مصرف هرگونه داروی مسکن، از جمله استامینوفن نوزادان، حتماً از پزشک سؤال کنید و بدون توصیه او دارویی قبل از ختنه ندهید. دستورهای پزشک درباره تغذیه، مراقبت‌های قبل از عمل و کنترل درد باید در اولویت باشد.

چگونه نوزاد و خودتان را از نظر روحی برای ختنه آماده کنید؟

یش‌تر والدین روی کارهای عملی قبل از ختنه تمرکز می‌کنند، اما آرام کردن نوزاد و مدیریت اضطراب خود والدین هم می‌تواند مهم باشد. نوزاد ممکن است تنش و بی‌قراری مراقب را احساس کند، بنابراین هرچه محیط آرام‌تر باشد، احتمال آرام ماندن نوزاد هم بیش‌تر است. برای حمایت عاطفی از نوزاد می‌توانید او را پیش از شروع کار در آغوش بگیرید یا تماس پوست‌به‌پوست داشته باشید، در صورت عادت داشتن از پستانک یا وسیله آرامش‌بخش استفاده کنید و با صدای آرام با او صحبت کنید. بعد از ختنه نیز در صورت تأیید پزشک، شیردهی یا تغذیه می‌تواند به آرام شدن نوزاد کمک کند.

برای خودتان هم بهتر است تا حد امکان آرام بمانید و قبل از انجام ختنه از پزشک بخواهید مراحل کار و مراقبت‌های بعد از آن را توضیح دهد. دانستن اینکه چه اتفاقی قرار است بیفتد می‌تواند اضطراب را کمتر کند. اگر امکانش وجود دارد، همراه داشتن همسر یا یک فرد مورد اعتماد نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. آمادگی ذهنی والدین باعث می‌شود بعد از ختنه تمرکز بیش‌تری روی آرام کردن و مراقبت از نوزاد داشته باشند.

چه لباسی برای روز ختنه نوزاد مناسب است؟

در روز ختنه، مهم‌ترین نکته این است که لباس نوزاد راحت، نرم و به‌راحتی قابل باز و بسته شدن باشد تا برای تعویض پوشک و مراقبت از محل ختنه نیاز به جابه‌جایی زیاد نوزاد نباشد. گزینه‌های مناسب عبارت‌اند از:

بادی یا لباس جلو دکمه‌دار که پوشاندن و درآوردن آن آسان باشد.
شلوار آزاد و گشاد که به ناحیه پوشک فشار وارد نکند.
پتوی سبک برای گرم نگه داشتن یا قنداق کردن نوزاد در صورت نیاز.
بهتر است از لباس‌های خیلی تنگ، کش‌های سفت دور کمر، لگ یا هر لباسی که بعد از ختنه به ناحیه پوشک فشار وارد می‌کند، استفاده نشود. 

اگر درباره دمای محیط مطمئن نیستید، لباس نوزاد را به‌صورت لایه‌ای انتخاب کنید تا بتوانید به‌راحتی یک لایه را اضافه یا کم کنید. همچنین همراه داشتن یک دست لباس اضافه برای مواقعی مثل نشت پوشک یا بالا آوردن شیر می‌تواند مفید باشد. انتخاب لباس شاید موضوع کوچکی به نظر برسد، اما باعث می‌شود بعد از ختنه، نوزاد کمتر جابه‌جا شود و مراقبت از او برای والدین هم راحت‌تر باشد.

راهنمای تغذیه نوزاد قبل از ختنه

یکی از سؤال‌های رایج والدین این است که آیا نوزاد می‌تواند قبل از ختنه شیر بخورد؟ پاسخ به دستورالعمل پزشک یا مرکز درمانی بستگی دارد، اما معمولاً توصیه می‌شود ۱ تا ۲ ساعت قبل از انجام ختنه به نوزاد شیر داده نشود.  این کار می‌تواند احتمال بالا آوردن شیر یا ناراحتی نوزاد را کاهش دهد، به‌خصوص اگر هنگام ختنه از محلول شیرین یا روش‌های آرام‌بخش خفیف استفاده شود. برای تغذیه نوزاد قبل از ختنه می‌توانید به این نکات توجه کنید:

• اگر نوزاد با شیشه شیر تغذیه می‌شود، بهتر است آخرین وعده او حداقل یک ساعت قبل از زمان تعیین‌شده برای ختنه تمام شود.
• در نوزادانی که شیر مادر می‌خورند، ممکن است فاصله کوتاه‌تری قابل قبول باشد؛ با این حال حتماً این موضوع را با مرکز درمانی بررسی کنید.
• نوزاد را مجبور به شیر خوردن نکنید؛ یک وعده آرام و بدون عجله بهتر از تغذیه اجباری و سریع است.
• یک شیشه شیر آماده همراه داشته باشید یا آماده باشید که در صورت اجازه پزشک، بلافاصله بعد از ختنه به نوزاد شیر بدهید؛ زیرا شیر خوردن می‌تواند به آرام شدن او کمک کند.

زمان‌بندی مناسب تغذیه می‌تواند کمک کند نوزاد هنگام ختنه و بعد از آن آرام‌تر و راحت‌تر باشد. در نهایت، دستور پزشک یا مرکز درمانی درباره زمان تغذیه قبل از ختنه در اولویت است. اگر مطمئن نیستید، هنگام گرفتن وقت یا تأیید نوبت حتماً درباره آن سؤال کنید.

برای مراجعه به کلینیک ختنه نوزاد چه چیزهایی همراه داشته باشیم؟

آماده بودن از قبل می‌تواند باعث شود روند مراجعه برای ختنه آرام‌تر و بدون دردسرتر پیش برود و استرس والدین کمتر شود. وسایل پیشنهادی برای همراه داشتن:
•    یک یا دو پوشک تمیز 
•    وسایل آرام‌کننده مثل پستانک، پتو یا اسباب‌بازی مورد علاقه نوزاد 
•    وسایل تغذیه مانند شیشه شیر، شیر مادر یا شیر خشک 
•    یک دست لباس اضافه برای مواقعی که لباس نوزاد کثیف می‌شود 
•    دستمال مرطوب و کرم مخصوص پوشک؛ البته بهتر است از مرکز درمانی بپرسید استفاده از کرم در روز ختنه مجاز است یا خیر. 
•    کارت سلامت یا بیمه و هر مدرکی که هنگام رزرو نوبت از شما خواسته شده است. 

قبل از مراجعه، زمان و محل نوبت و همچنین آخرین توصیه‌های مرکز درمانی را دوباره بررسی کنید. این موارد ساده به نظر می‌رسند، اما هنگام عجله ممکن است بعضی از آن‌ها فراموش شوند. بخش مهمی از آماده‌سازی نوزاد برای ختنه این است که وسایل ضروری را از قبل آماده کنید تا در طول مراجعه بتوانید بیشتر روی آرام کردن و مراقبت از نوزاد تمرکز کنید.

مراقبت بعد از ختنه نوزاد

معمولاً حدود ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد تا آلت تناسلی بهبود پیدا کند. در روزهای ابتدایی، نوک آلت ممکن است دردناک و حساس باشد و ظاهر آن کمی تغییررنگ‌یافته، متورم یا کبود به نظر برسد. همچنین ممکن است مقدار کمی ترشح زردرنگ روی نوک آلت مشاهده شود.

اگر با از بین رفتن اثر داروی ضد درد، نوزاد بی‌قرار شد، می‌توانید او را به‌آرامی در آغوش بگیرید. مراقب باشید فشاری به محل ختنه وارد نشود.

در دوران بهبودی می‌توان آلت را با آب گرم و صابون ملایم شست و سپس به‌آرامی خشک کرد. در نوزادان، پانسمان معمولاً هم‌زمان با هر بار تعویض پوشک عوض می‌شود. ممکن است پزشک توصیه کند روی پانسمان پماد آنتی‌بیوتیک بمالید یا مقدار کمی وازلین روی نوک آلت قرار دهید تا به پوشک نچسبد. پوشک نوزاد را مرتب تعویض کنید و آن را خیلی سفت نبندید.

اگر به‌جای پانسمان از حلقه پلاستیکی استفاده شده باشد، حلقه معمولاً خودبه‌خود می‌افتد. این اتفاق اغلب حدود یک هفته تا ۱۰ روز بعد رخ می‌دهد. پس از بهبود کامل، می‌توان آلت را هنگام حمام معمولی با آب و صابون شست.

دوره نقاهت ختنه نوزاد چقدر است؟

مانند هر عمل جراحی دیگری، در دوره بهبودی و مراقبت بعد از ختنه نوزاد ممکن است مقداری درد وجود داشته باشد، اما این درد معمولاً بیش‌تر از چند روز ادامه پیدا نمی‌کند. نوزاد ممکن است در ساعات ابتدایی پس از ختنه و طی چند روز بعد کمی بی‌قرار و دچار درد خفیف باشد. برای کاهش ناراحتی می‌توان با نظر پزشک از کمپرس سرد که با یک پارچه از پوست جدا شده است استفاده کرد و همچنین وازلین روی محل قرار داد. وازلین مانند یک لایه محافظ عمل می‌کند و اصطکاک و ساییدگی را کاهش می‌دهد.

از کجا بفهمیم ختنه نوزاد درست انجام شده است؟

بعد از ختنه، اگر سر آلت به‌طور طبیعی نمایان باشد، مقدار پوست باقی‌مانده متعادل باشد، نوزاد بدون مشکل ادرار کند و محل ختنه به‌تدریج و بدون تغییر شکل غیرطبیعی ترمیم شود، معمولاً روند ختنه طبیعی در نظر گرفته می‌شود.
در روزهای اول کمی قرمزی، تورم و حتی یک لایه زردرنگ روی محل می‌تواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد و معمولاً طی حدود ۷ تا ۱۰ روز بهتر می‌شود. برای اطمینان از نتیجه ظاهری و مقدار مناسب پوست برداشته‌شده، به‌خصوص اگر والدین درباره شکل آلت یا باقی ماندن پوست نگرانی دارند، معاینه پزشک بعد از کامل شدن ترمیم دقیق‌ترین راه ارزیابی است.

ختنه زنان چیست

ناقص‌سازی اندام تناسلی زنان گاهی به اشتباه ختنه زنان نامیده شده است، اما هیچ فایده پزشکی شناخته‌شده‌ای ندارد و می‌تواند آسیب‌های جسمی و روانی جدی ایجاد کند. 

این عمل ممکن است شامل برداشتن بخشی یا تمام کلیتوریس باشد و در برخی موارد حتی بخشی از دهانه واژن نیز دوخته یا تنگ می‌شود. این کار در بسیاری از موارد بدون کنترل مناسب درد انجام می‌شود و با اهدافی مانند اثبات باکرگی پیش از ازدواج، کاهش لذت جنسی یا کنترل رفتار جنسی زنان صورت می‌گیرد. از عوارض جدی آن می‌توان به عفونت‌های لگنی و ادراری، آسیب به عزت‌نفس و سلامت جنسی، و ایجاد مشکل در زایمان طبیعی اشاره کرد. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) به‌طور کامل با تمام اشکال این عمل مخالف است، زیرا این اقدام آسیب‌زا است و هیچ منفعت پزشکی اثبات‌شده‌ای ندارد.

در صورت بروز چه علائمی باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟

مشکلات بعد از ختنه نوزاد پسر شایع نیستند، اما در موارد زیر باید با پزشک تماس بگیرید:

•    تا ۱۲ ساعت پس از ختنه ادرار کردن شروع نشود 
•    نوزاد تب کند 
•    نوزاد به‌شدت گریه کند و احتمال دهید درد زیادی دارد 
•    خونریزی متوقف نشود 
•    تغییر رنگ نوک آلت پس از ۳ تا ۵ روز بدتر شود 
•    ترشحات بدبو از نوک آلت خارج شود 
•    حلقه پلاستیکی تا دو هفته پس از ختنه همچنان باقی بماند یا به سمت تنه آلت جابه‌جا شود.

سوالات متداول

آلت تناسلی ختنه‌شده و ختنه‌نشده چه تفاوتی با هم دارند؟

در آلت ختنه‌نشده، پوست ختنه‌گاه یا پیش‌پوست روی سر آلت را می‌پوشاند، در حالی که در فرد ختنه‌شده این پوست برداشته شده و سر آلت بیش‌تر در معرض دید است. از نظر بهداشتی، تمیز کردن آلت ختنه‌شده ساده‌تر است، اما آلت ختنه‌نشده نیز با رعایت بهداشت می‌تواند کاملاً سالم باشد.

دلیل ختنه نکردن بعضی کشورها چیست؟

تصمیم درباره ختنه تا حد زیادی تحت تأثیر فرهنگ، مذهب، سیاست‌های نظام سلامت و دیدگاه خانواده‌ها قرار دارد. در بسیاری از کشورهای اروپایی ختنه روتین نوزادان رایج نیست و معمولاً در صورت وجود دلیل پزشکی یا بنا بر اعتقادات مذهبی انجام می‌شود. در مقابل، ختنه در بسیاری از جوامع مسلمان و یهودی به دلایل مذهبی و فرهنگی بسیار رایج است.

اگر نوزاد پسر را ختنه نکنیم چه می‌شود؟

ختنه نکردن به این معنی نیست که حتماً مشکلی برای کودک ایجاد خواهد شد. بسیاری از پسران ختنه‌نشده بدون مشکل خاصی زندگی می‌کنند، به شرط آنکه با افزایش سن بهداشت مناسب رعایت شود. با این حال، ختنه با کاهش خطر برخی مشکلات مانند عفونت ادراری در دوران نوزادی، عفونت‌های پیش‌پوست و فیموز و همچنین کاهش خطر برخی عفونت‌های مقاربتی در بزرگسالی ارتباط دارد.

بهترین زمان ختنه نوزاد چه زمانی است؟

در نوزاد سالم و پایدار، ختنه معمولاً در روزهای نخست پس از تولد انجام می‌شود. زمان دقیق باید پس از معاینه نوزاد و اطمینان از سلامت عمومی و نبود موارد منع ختنه توسط پزشک تعیین شود. انجام ختنه در سنین بالاتر نیز امکان‌پذیر است، اما معمولاً پروسه و دوره بهبود پیچیده‌تر و طولانی‎تر می‌شود.

بی‌قراری نوزاد بعد از ختنه تا چقدر طول می‌کشد؟

مقداری درد، حساسیت و بی‌قراری پس از ختنه طبیعی است و معمولاً در ساعات اولیه بیش‌تر است. شدت و مدت آن به روش ختنه و شرایط کودک بستگی دارد و در بعضی کودکان ممکن است ناراحتی برای چند روز ادامه داشته باشد. گریه شدید و مداوم، درد قابل‌توجه یا بی‌قراری غیرعادی باید توسط پزشک بررسی شود.

علائم عفونت محل ختنه نوزاد چیست؟

افزایش قرمزی و تورم به‌جای بهتر شدن، ترشحات چرکی یا بدبو، افزایش درد و حساسیت و تب می‌توانند نشانه عفونت باشند. مقدار کمی قرمزی و لایه یا ترشح زردرنگ در روزهای نخست می‌تواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد. همچنین اگر نوزاد طی حدود ۶ تا ۸ ساعت پس از ختنه ادرار نکند یا خونریزی متوقف نشود، باید سریعاً با پزشک تماس گرفت.

آیا ختنه نوزاد دلیل علمی دارد؟

بله. مطالعات، ختنه مردان را با کاهش خطر برخی عفونت‌های ادراری، بعضی عفونت‌های مقاربتی و مشکلات پیش‌پوست مرتبط دانسته‌اند. سازمان جهانی بهداشت نیز ختنه پزشکی مردان را در مناطقی با شیوع بالای انتقال دگرجنس‌گرایانه HIV یکی از روش‌های پیشگیری می‌داند. با این حال، ختنه جایگزین سایر روش‌های پیشگیری نیست و تصمیم درباره ختنه روتین نوزاد باید با درنظرگرفتن فواید، خطرات و شرایط خانواده گرفته شود.

تأثیر ختنه بر رابطه جنسی چیست؟

این موضوع سال‌ها مورد مطالعه بوده است. تحقیقات انجام شده در مجموع نشان نداده‌اند که ختنه باعث اختلال قابل‌توجه در عملکرد جنسی، نعوظ، ارگاسم یا رضایت جنسی مردان شود. با این حال، تجربه حسی افراد می‌تواند متفاوت باشد و برخی افراد تغییر در حساسیت را گزارش می‌کنند.

آیا ختنه نوزاد درد دارد؟

بله، ختنه یک اقدام دردناک است و باید با کنترل مناسب درد و بی‌حسی انجام شود. بی‌حسی موضعی به شکل کرم یا تزریق اطراف آلت می‌تواند میزان درد و ناراحتی نوزاد را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

زمان افتادن حلقه ختنه نوزاد چه زمانی است؟

در روش Plastibell حلقه پلاستیکی معمولاً خودبه‌خود در حدود ۵ تا ۸ روز پس از ختنه می‌افتد. نباید حلقه را با دست کشید یا جدا کرد. اگر حلقه در زمان مورد انتظار نیفتاد، جابه‌جا شد یا تورم و مشکل ادراری ایجاد کرد، لازم است پزشک کودک را معاینه کند.

در چه مواردی بهتر است ختنه نوزاد را به تعویق بیندازیم؟

اگر نوزاد از نظر عمومی پایدار و سالم نباشد، بیماری نیازمند مراقبت داشته باشد، اختلال خونریزی‌دهنده شناخته‌شده داشته باشد یا برخی ناهنجاری‌های آلت مانند هیپوسپادیاس یا انحنای مادرزادی آلت وجود داشته باشد، ختنه روتین باید تا بررسی کامل به تعویق بیفتد.

عوارض طولانی‌مدت ختنه چیست؟

عوارض جدی ختنه در صورت انجام صحیح توسط فرد ماهر نادر هستند. از عوارض احتمالی می‌توان به چسبندگی پوست، باقی ماندن بیش از حد یا برداشتن بیش از حد پوست، اسکار، مشکلات ظاهری و در موارد نادر تنگی مجرای ادرار یا آسیب ساختاری اشاره کرد.

آیا می‌توان ختنه را در سنین بالاتر انجام داد؟

بله، ختنه را می‌توان در کودکی، نوجوانی یا بزرگسالی نیز انجام داد. با این حال، در سنین بالاتر معمولاً جراحی مفصل‌تر است، ممکن است به بیهوشی نیاز باشد و دوره نقاهت نسبت به ختنه نوزادی طولانی‌تر باشد.

جمع بندی

والدین هر روز تصمیم‌های مهم زیادی برای فرزندشان می‌گیرند و ختنه نیز یکی از همین تصمیم‌هاست. توصیه می‌شود ابتدا با متخصص اطفال مشورت کنند، شواهد علمی مربوط به فواید و خطرات ختنه را در نظر بگیرند و سپس این اطلاعات را در کنار باورهای اخلاقی و مذهبی خود قرار دهند تا تصمیم مناسب‌تری بگیرند.