علائم سرطان سینه در زنان

علائم سرطان پستان 

سرطان پستان نوعی سرطان است که با رشد غیرطبیعی سلول‌ها در بافت پستان آغاز می‌شود. میزان بقای بیماران مبتلا به سرطان سینه در حال افزایش است و تعداد افرادی که بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند، به‌طور پیوسته کاهش پیدا می‌کند. بخش زیادی از این پیشرفت به افزایش آگاهی عمومی درباره علائم سرطان سینه در زنان مربوط می‌شود.

پیشرفت در روش‌های غربالگری سرطان پستان به متخصصان کمک کرده است تا این بیماری را در مراحل زودتری تشخیص دهند. تشخیص زودهنگام، احتمال درمان موفق و بهبودی کامل را به میزان قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. در ادامه این متن به بررسی علائم اولیه هشدار دهنده سرطان پستان خواهیم پرداخت. 

چرا تشخیص زودهنگام سرطان سینه در زنان اهمیت دارد؟

تشخیص زودهنگام یعنی شناسایی سرطان سینه در اولین زمان ممکن. اغلب پیش از آنکه بیماری گسترش پیدا کند یا علائمی ایجاد کند. این موضوع یکی از مهم‌ترین راه‌ها برای بهبود نتایج درمان سرطان سینه است. طبق اعلام انجمن سرطان آمریکا، میزان بقای نسبی پنج‌ساله در سرطان پستانی که در مرحله اولیه و محدود به پستان تشخیص داده می‌شود، بیش از ۹۹ درصد است.

سرطان پستانی که در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، معمولاً درمان‌پذیرتر است و احتمال گسترش آن به خارج از پستان کمتر خواهد بود. اگرچه هیچ روش غربالگری نمی‌تواند از ایجاد سرطان سینه جلوگیری کند، آشنایی با وضعیت طبیعی پستان‌ها، انجام غربالگری‌های توصیه‌شده و پیگیری سریع هرگونه تغییر، بهترین فرصت را برای تشخیص بیماری در مراحل اولیه فراهم می‌کند.

علائم و نشانه‌های سرطان پستان چیست؟

همه افراد باید با علائم و نشانه‌های سرطان سینه آشنا باشند و هر زمان تغییر یا مورد غیرطبیعی در پستان مشاهده شد، برای بررسی آن به پزشک مراجعه کنند. بیش‎تر افرادی که علائم سرطان پستان را تجربه می‌کنند، در ابتدا فقط متوجه یک یا دو نشانه می‌شوند. وجود این علائم لزوماً به این معنا نیست که فرد به سرطان پستان مبتلا شده است.

با انجام منظم معاینه ماهانه پستان توسط خودتان، می‌توانید تغییرات احتمالی را راحت‌تر تشخیص دهید. در صورت مشاهده هرگونه تغییر غیرعادی، حتماً با پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید.

علائم اولیه سرطان سینه در زنان

همه انواع سرطان پستان باعث بروز علامت نمی‌شوند و برخی افراد ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند. علائم سرطان سینه در زنان نیز می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. آگاهی از این علائم و نشانه‌ها کمک می‌کند تغییرات احتمالی سینه را راحت‌تر شناسایی کنید.

طبق اعلام انجمن سرطان آمریکا، شایع‌ترین علامت سرطان سینه در زنان، ایجاد یک توده یا برجستگی جدید است. توده‌ای سفت، بدون درد و با لبه‌های نامنظم بیشتر می‌تواند مشکوک به سرطان باشد؛ بااین‌حال، توده‌های سرطان پستان ممکن است نرم، گرد، حساس یا دردناک نیز باشند. البته وجود توده یا برجستگی تنها علامت سرطان پستان نیست. اگر علائم سرطان پستان وجود داشته باشند، ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• ایجاد توده، برجستگی یا ضخیم‌شدگی جدید در داخل یا اطراف پستان یا ناحیه زیر بغل
•  تغییر بدون علت مشخص در اندازه یا شکل پستان
• تورم یا کوچک‌شدن تمام یا بخشی از پستان، به‌ویژه اگر فقط در یک سمت باشد؛ حتی اگر توده‌ای لمس نشود
• ایجاد فرورفتگی در هر قسمت از پستان
• جمع‌شدگی یا چروکیدگی پوست پستان
• فرورفتن نوک پستان به داخل
• درد پستان یا نوک پستان
• خروج ترشح از نوک پستان، به‌خصوص اگر شفاف یا خونی باشد
• تغییر در بافت یا رنگ پوست، ایجاد بثورات، تورم یا بزرگ‌شدن منافذ پوست پستان، شبیه ظاهر پوست پرتقال
• پوسته‌پوسته‌شدن، قرمزی یا تورم پوست پستان، نوک پستان یا هاله اطراف آن
• ایجاد عدم تقارن جدید میان دو پستان
• تورم غدد لنفاوی زیر بغل یا نزدیک استخوان ترقوه

اگر هر یک از علائم بالا را مشاهده کردید، در اولین فرصت با پزشک خود مشورت کنید. البته به یاد داشته باشید که هرگونه تغییر در پستان باید توسط پزشک بررسی شود، اما همه توده‌ها یا تغییرات پستان به معنای ابتلا به سرطان نیستند.

حتما بخوانید: انواع توده پستان

علائم سرطان سینه در دختران مجرد

مجرد یا متأهل بودن در علائم سرطان سینه تفاوتی ایجاد نمی‌کند. علائم در همه خانم‌ها تقریباً یکسان است.

نشانه های سرطان سینه در دوران شیردهی

اگر در دوران بارداری یا پس از زایمان (صرف‌نظر از اینکه شیردهی را متوقف کرده‌اید یا خیر) متوجه هرگونه تغییری در سینه‌های خود شدید، برای بررسی وضعیت به پزشک یا مراقب سلامت خود مراجعه کنید:

تفاوت در اندازه پستان‌ها (برخی عدم تقارن‌ها شایع و طبیعی است، اما نکته مهم، تغییر جدید است)

ایجاد توده یا قرمزی جدید که برطرف نمی‌شود.

تغییرات نوک پستان که ماندگار هستند؛ مانند فرورفتگی نوک پستان یا ناتوانی در حرکت آزادانه آن.

تورم در ناحیه زیر بغل که برطرف نمی‌شود.

علائم سرطان سینه در بارداری

از آنجا که سینه‌های زنان در دوران بارداری به‌طور طبیعی متورم و حساس می‌شوند، تشخیص تفاوت میان تغییرات طبیعیِ ناشی از بارداری و تغییراتی که ممکن است به سرطان مربوط باشند، دشوار است. بنابراین، بسیار مهم است که زنان باردار نسبت به علائم احتمالی سرطان سینه، مانند موارد زیر، به‌ویژه هوشیار باشند:

وجود توده یا ناحیه‌ای سفت و ضخیم در سینه
تحریک یا خارش سینه
سفت شدن یا احساس گرما در سینه
پوسته‌پوسته شدن یا کنده شدن پوست نوک سینه
ترشح خونی از نوک سینه
فرورفتگی یا جمع‌شدگی پوست سینه
قرمزی یا ایجاد فرورفتگی‌های ریز روی پوست سینه. (مشابه ظاهر پوست پرتقال)

علائم سرطان سینه بدخیم

سرطان پستان بدخیم زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سرطانی از سینه و غدد لنفاوی به سایر اندام‌های بدن گسترش پیدا کرده باشند؛ این گسترش معمولاً استخوان‌ها، ریه‌ها، کبد یا مغز را درگیر می‌کند. علائم سرطان سینه متاستاتیک ممکن است مشابه علائم معمول سرطان پستان باشد، اما نشانه‌های دیگری نیز می‌توانند ایجاد شوند، از جمله:

• درد غیرعادی و مداوم کمر یا گردن که با آسیب یا ورزش قابل توضیح نیست
• درد استخوان‌ها
• تنگی نفس بدون علت مشخص
• خستگی شدید یا احساس ناخوشی عمومی
• سردرد
•  تشنج
• تغییرات خلقی یا رفتاری
• دشواری در صحبت‌کردن
•  تغییرات بینایی

بسته به اینکه سرطان به کدام قسمت بدن گسترش یافته باشد، علائم دیگری نیز ممکن است ظاهر شوند. وجود این نشانه‌ها همیشه به معنای سرطان متاستاتیک نیست، اما باید در اسرع وقت توسط پزشک بررسی شود.

اگر متوجه یکی از علائم شدید، چه کاری باید انجام دهید؟

اگر یکی از علائم سرطان سینه را مشاهده کردید، وحشت نکنید؛ اما هر علامت یا تغییری را در اولین فرصت به پزشک خود اطلاع دهید. اگرچه بیش‎تر توده‌های پستانی سرطانی نیستند، همه تغییرات پستان، از جمله علائمی که در بالا گفته شد، باید توسط پزشک متخصص بررسی شوند. به یاد داشته باشید که برای مراجعه به پزشک لازم نیست همه علائم سرطان سینه در زنان را داشته باشید؛ مشاهده حتی یک علامت نیز برای پیگیری پزشکی کافی است.

پس از معاینه، پزشک ممکن است برای بررسی دقیق‌تر علائم، انجام ماموگرافی تشخیصی یا سونوگرافی پستان را توصیه کند. سپس تیم درمانی با توجه به نتایج این بررسی‌ها، در صورت نیاز، مراحل بعدی را مشخص خواهد کرد.

آگاهی از وضعیت طبیعی پستان‌ها

مهم است که همه زنان با ظاهر و حالت طبیعی پستان‌های خود آشنا باشند. به این موضوع «آگاهی از وضعیت پستان» گفته می‌شود. این آگاهی کمک می‌کند هرگونه تغییر در پستان‌ها را راحت‌تر تشخیص دهید و در صورت مشاهده، آن را به پزشک اطلاع دهید.

خودآزمایی پستان بخش مهمی از آگاهی نسبت به وضعیت پستان‌هاست. توصیه می‌شود همه زنان ۱۸ ساله و بالاتر، ماهی یک‌بار پستان‌های خود را بررسی کنند تا در صورت ایجاد هرگونه تغییر نسبت به ماه قبل، زودتر متوجه آن شوند. مانند سایر علائم، هر تغییری که هنگام خودآزمایی پستان مشاهده یا لمس می‌شود، باید در اولین فرصت به پزشک اطلاع داده شود.

زمانی که هیچ علامتی وجود ندارد

همه موارد سرطان پستان باعث ایجاد علائم یا نشانه‌های قابل‌مشاهده نمی‌شوند؛ به همین دلیل مهم است که زنان به‌طور منظم پستان‌های خود را بررسی کنند. همچنین زنان ۴۰ ساله و بالاتر باید برای تشخیص زودهنگام، سالانه ماموگرافی انجام دهند.

اگر سابقه خانوادگی سرطان سینه یا سایر عوامل خطر ابتلا به این بیماری را دارید، ممکن است لازم باشد انجام ماموگرافی را پیش از ۴۰ سالگی آغاز کنید. برای تعیین مناسب‌ترین برنامه غربالگری با توجه به شرایط فردی خود، با پزشکتان مشورت کنید.

روش های تشخیص سرطان سینه

پزشک ممکن است برای تشخیص سرطان سینه و مشخص‌کردن نوع آن از روش‌های مختلفی استفاده کند، از جمله:

• معاینه فیزیکی و معاینه بالینی پستان: در این معاینه، پزشک پستان‌ها و ناحیه زیر بغل را از نظر وجود توده یا هر تغییر غیرطبیعی بررسی می‌کند.
• بررسی سابقه پزشکی
• روش‌های تصویربرداری: مانند ماموگرافی، سونوگرافی یا MRI
• نمونه‌برداری از پستان یا بیوپسی پستان
• آزمایش‌های بیوشیمی خون: این آزمایش‌ها میزان موادی مانند الکترولیت‌ها، چربی‌ها، پروتئین‌ها، گلوکز و آنزیم‌ها را در خون اندازه‌گیری می‌کنند. پنل متابولیک پایه، پنل متابولیک جامع و پنل الکترولیت‌ها از جمله این آزمایش‌ها هستند.

اگر نتایج این بررسی‌ها وجود سرطان پستان را تأیید کنند، آزمایش‌هایی روی سلول‌های سرطانی انجام می‌شود تا پزشک بتواند مناسب‌ترین درمان را انتخاب کند. مرحله بعدی، تعیین مرحله سرطان است. در این مرحله بررسی می‌شود که آیا سرطان فقط در پستان قرار دارد یا به بخش‌های دیگر بدن گسترش یافته است. برای این کار ممکن است از تصویربرداری‌های تکمیلی و نمونه‌برداری از غده لنفاوی استفاده شود تا مشخص شود سرطان به غدد لنفاوی گسترش یافته است یا خیر.

راه های پیشگیری از سرطان سینه

با ایجاد تغییرات سالم در سبک زندگی می‌توان خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش داد، از جمله:

• حفظ وزن در محدوده سالم
• محدودکردن مصرف الکل
• داشتن فعالیت بدنی کافی
• کاهش مواجهه با استروژن، از طریق شیردهی به نوزاد، در صورت امکان و یا محدودکردن مصرف درمان‌های هورمونی.

اگر در معرض خطر بالای ابتلا باشید، پزشک ممکن است مصرف برخی داروها را برای کاهش این خطر پیشنهاد کند. بعضی از زنانی که خطر ابتلای بسیار بالایی دارند نیز ممکن است برای پیشگیری، تصمیم به برداشتن پیشگیرانه پستان‌های سالم بگیرند. انجام منظم ماموگرافی نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا می‌تواند سرطان سینه را در مراحل اولیه شناسایی کند، زمانی که درمان آن معمولاً آسان‌تر و موفقیت‌آمیزتر است.

سوالات متداول

آیا سرطان سینه در زنان کشنده است؟

سرطان پستان می‌تواند کشنده باشد، به‌ویژه اگر دیر تشخیص داده شود و به اندام‌های دیگر گسترش یابد؛ اما در مراحل اولیه اغلب درمان‌پذیر است. بقای نسبی پنج‌ساله در بیماری محدود به پستان بیش از ۹۹٪ گزارش شده و مرحله، نوع تومور و پاسخ به درمان در پیش‌آگهی مؤثرند.

مهم‌ترین علائم سرطان سینه در زنان چیست؟

شایع‌ترین علامت، ایجاد توده یا سفتی جدید در پستان یا زیر بغل است. تغییر اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی و حالت پوست پرتقالی، فرورفتن نوک پستان، ترشح غیرشیری به‌ویژه خونی و تورم غدد لنفاوی نیز باید بررسی شوند.

درد سرطان سینه چگونه است؟

سرطان سینه معمولاً در مراحل اولیه درد ایجاد نمی‌کند و درد سینه به‌تنهایی اغلب ناشی از تغییرات هورمونی یا مشکلات خوش‌خیم است. بااین‌حال، درد جدید، مداوم و موضعی، به‌خصوص همراه با توده یا تغییرات پوست و نوک پستان، نیازمند معاینه پزشکی است.

کدام روش‌ها برای تشخیص سرطان سینه پیشنهاد می‌شوند؟

بررسی با شرح‌حال و معاینه بالینی آغاز می‌شود و بسته به شرایط، ماموگرافی تشخیصی، سونوگرافی یا MRI انجام می‌گیرد. اگر ناحیه‌ای مشکوک باشد، نمونه‌برداری یا بیوپسی تنها روش قطعی برای تأیید یا رد سرطان است.

آیا سرطان سینه در زنان ارثی است؟

بیش‎تر موارد سرطان پستان ارثی نیستند. حدود ۵ تا ۱۰ درصد موارد با تغییرات ژنتیکی ارثی، از جمله جهش‌های BRCA1 و  BRCA2، ارتباط دارند. وجود سابقه خانوادگی قوی یا ابتلا در سن پایین می‌تواند ضرورت مشاوره ژنتیک و در صورت صلاح‏دید پزشک، غربالگری سرطان پستان را مطرح کند.

جمع بندی

شناخت علائم و توجه به تغییرات سینه، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام دارد. البته وجود توده، درد یا هر تغییر دیگری همیشه به معنای سرطان نیست، اما نباید نادیده گرفته شود. در صورت مشاهده هر تغییر جدید یا ماندگار، بدون نگرانی و خودتشخیصی، برای بررسی دقیق‌تر به پزشک مراجعه کنید؛ پیگیری به‌موقع می‌تواند آرامش خاطر و فرصت درمان بهتر را فراهم کند.