زن باردار چه بخورد که فرزندش زیبا شود

برای زیبایی جنین چه بخوریم؟ این سوالی است که احتمالا هر مادر بارداری به آن فکر کرده است! رژیم غذایی شما ممکن است یکی از اولین چیزهایی باشد که پس از مثبت شدن آزمایش بارداری به آن فکر می‌کنید.

در بیش‌تر فرهنگ‌ها، میل به داشتن نوزادی زیبا ریشه عمیقی دارد. اگرچه احترام به باورهای فرهنگی بسیار مهم است اما به همان اندازه مهم است که بین افسانه‌ها و واقعیت تمایز قائل شویم و بر آنچه واقعاً مهم است تمرکز کنیم؛ یک نوزاد سالم و یک مادر سالم. حقیقت این است که زیبایی جنین عمدتاً توسط ژنتیک، ترکیبی پیچیده از DNA محیطی والدین، تعیین می‌شود و با تغذیه تغییر نخواهد کرد. 

این مقاله در مورد آنچه در دوران بارداری برای داشتن نوزادی زیبا  و عادات خوبی که منجر به سلامت کلی کودک می‌شود، بحث می‌کند.

زیبایی جنین در کدام ﻣﺎه ﺑﺎرداری شکل میگیرد؟

از نظر علمی، زیبایی جنین در یک ماه خاص شکل نمی‌گیرد، اما اجزای اصلی صورت که پایه ظاهر کودک را می‌سازند، عمدتاً در اوایل بارداری، حدود هفته‌های ۴ تا ۸ پس از لقاح یعنی تقریباً در ماه دوم بارداری شروع به شکل‌گیری می‌کنند. سپس در هفته‌های بعد کامل‌تر و قابل‌تشخیص‌تر می‌شوند.

منابع جنین‌شناسی توضیح می‌دهند که رشد صورت فرایندی هماهنگ است که از هفته‌های ۴ تا ۸ پس از لقاح آغاز می‌شود، و طبق ACOG در حدود هفته ۱۹ بارداری، گوش‌ها، بینی و لب‌ها ممکن است در سونوگرافی قابل تشخیص باشند؛ بنابراین ماه‌های بعد بیش‌تر زمان رشد، تکامل، وزن‌گیری، شکل‌گیری مو و ابرو و تناسبات چهره است، نه اینکه زیبایی با غذا یا اقدام خاصی ساخته شود.

آﯾﺎ ﻗرص زیبایی جنین وﺟود دارد؟ 

قرص یا مکملی به نام قرص زیبایی جنین وجود ندارد که بتواند رنگ پوست، فرم صورت، چشم، مو یا زیبایی ظاهری جنین را تضمین کند. ویژگی‌های ظاهری کودک بیش‌تر به ژنتیک و روند طبیعی رشد جنین بستگی دارد.
در بارداری، عواملی مثل تغذیه مادر، بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون، استرس شدید، سیگار، الکل، برخی داروها، عفونت‌ها و سلامت جفت می‌توانند از راه اپی‌ژنتیک بر رشد، وزن‌گیری، متابولیسم، سیستم عصبی و سلامت آینده جنین اثر بگذارند؛ اما این مسئله به معنی تغییر دلخواه ژن‌ها یا تضمین زیبایی جنین نیست. بنابراین اپی‌ژنتیک نشان می‌دهد محیط رحم مهم است، ولی ابزار قطعی برای طراحی ظاهر کودک محسوب نمی‌شود.

باورهای سنتی در مورد زیبایی جنین 

باورهای سنتی درباره راه‎های زیبایی جنین در فرهنگ‌های مختلف زیادند. مثلاً گفته می‌شود موارد زیر:

سیب در بارداری

 به در بارداری

 انار در بارداری

گلاب

زعفران در بارداری

خوردن شیر در بارداری 

خرما در بارداری

باعث خوش‌رنگی پوست، زیبایی صورت یا خوش‌اخلاقی نوزاد می‌شود یا نگاه کردن به چهره‌های زیبا و پرهیز از ترس و غم در بارداری روی ظاهر کودک اثر دارد. از نظر علمی، این باورها برای زیباتر کردن قطعی جنین اثبات نشده‌اند.

حتما بخوانید: ترسیدن در بارداری

ریشه این باورها معمولاً ترکیبی از طب سنتی، تجربه‌های نسل‌به‌نسل، نمادپردازی فرهنگی و تلاش برای کنترل نگرانی‌های بارداری است. در گذشته که ژنتیک، سونوگرافی و جنین‌شناسی شناخته‌شده نبود، مردم برای توضیح ظاهر و سلامت نوزاد به چیزهای قابل‌مشاهده تکیه می‌کردند؛ مثلاً چون به و سیب خوش‌بو، خوش‌رنگ و زیبا دیده می‌شدند، تصور می‌کردند خوردن آن‌ها می‌تواند کودک را هم خوش‌چهره کند. در طب سنتی ایرانی و برخی فرهنگ‌های شرقی نیز غذاها دارای مزاج و اثرات خاص دانسته می‌شدند و به همین دلیل خوراکی‌هایی مثل به، انار، گلاب، زعفران یا شیر با مفاهیمی مثل لطافت پوست، خوش‌خلقی یا زیبایی پیوند خوردند. بخشی از این باورها هم از مشاهده‌های اتفاقی آمده است؛ مثلاً اگر مادری در بارداری زیاد میوه‌ای می‌خورده و کودکش زیبا یا سالم به دنیا آمده، آن تجربه در خانواده به شکل یک قانون نقل شده است. از نظر علمی، این باورها ارزش فرهنگی دارند، اما رابطه قطعی با زیبایی جنین ندارند؛ نقش واقعی تغذیه و آرامش مادر بیش‎تر در سلامت رشد جنین است، نه ظاهر او.

برای زیبایی جنین چی نخوریم؟

برای زیبایی جنین غذای خاصی وجود ندارد که با خوردن یا نخوردنش ظاهر کودک تضمین شود؛ اما برای سلامت رشد جنین بهتر است در بارداری از مصرف الکل، سیگار و مواد، ماهی‌های پرجیوه مثل کوسه، اره‌ماهی و شاه‌ماهی خال‌مخالی، گوشت و تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز، لبنیات و آبمیوه غیرپاستوریزه، جوانه خام، غذاهای خیلی فرآوری‌شده، قند و نوشیدنی‌های شیرین زیاد، کافئین زیاد، مکمل‌ها و دمنوش‌های ناشناخته یا پرمصرف مثل زعفران زیاد و عرقیات گیاهی بدون نظر پزشک پرهیز شود. 
 

همچنین رژیم‌های سخت لاغری، حذف کامل گروه‌های غذایی یا مصرف خودسرانه قرص‌های تقویتی می‌تواند به رشد جنین آسیب بزند. پس هدف درست این است که مادر تغذیه متعادل، پروتئین کافی، میوه و سبزی شسته‌شده، غلات کامل، چربی‌های سالم و مکمل‌های تجویزی پزشک را رعایت کند تا جنین سالم‌تر رشد کند، نه اینکه ظاهر او با غذا کنترل شود.

برای زیبایی جنین می‌توان به پزشک مراجعه کرد؟

می‌توان برای سلامت جنین به پزشک زنان، ماما یا متخصص طب مادر و جنین مراجعه کرد اما از نظر علمی پزشکی نمی‌تواند زیبایی جنین را تضمین یا با دارو، غذا یا مکمل خاصی ایجاد کند، چون ویژگی‌های ظاهری بیشتر به ژنتیک و روند طبیعی رشد جنین وابسته‌اند.
نقش پزشک این است که با مراقبت بارداری، سونوگرافی، غربالگری‌ها، کنترل تغذیه، فشار خون، دیابت، کم‌خونی، تیروئید و پرهیز از عوامل مضر، به رشد سالم جنین کمک کند. تغذیه سالم برای رشد جنین و سلامت مادر مهم است.

سوالات متداول 

آیا زیباییِ حتمی جنین وجود دارد؟

خیر. از نظر علمی چیزی به‌نام زیبایی حتمی جنین وجود ندارد، چون ویژگی‌های ظاهری مثل فرم صورت، پوست، مو، چشم و استخوان‌بندی عمدتاً تحت تأثیر ژنتیک والدین و سپس رشد طبیعی جنین هستند. تغذیه و سلامت مادر می‌تواند به رشد سالم جنین کمک کند، اما زیبایی را تضمین یا برنامه‌ریزی نمی‌کند.

زیبایی جنین در ماه ششم بارداری به چه چیزی بستگی دارد؟

در ماه ششم، بیشتر ساختارهای اصلی صورت از قبل شکل گرفته‌اند. منابع جنین‌شناسی نشان می‌دهند ظاهر انسانی صورت خیلی زودتر، حدود هفته هفتم رشد، شکل می‌گیرد. آنچه در ماه ششم بیش‌تر اهمیت دارد رشد سالم، وزن‌گیری، سلامت جفت، تغذیه مادر، اکسیژن‌رسانی، کنترل بیماری‌هایی مثل دیابت و فشار خون، و پرهیز از مواد مضر است، نه تغییر اساسی در زیبایی جنین.

آیا خوردن گلاب در بارداری بر زیبایی جنین تأثیر دارد؟

هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد خوردن گلاب در بارداری باعث زیبایی جنین می‌شود. 

چه میوه‌هایی در بارداری بر زیبایی جنین تأثیر دارند؟

هیچ میوه‌ای به‌طور علمی ثابت نشده که جنین را زیباتر می‌کند. اما مصرف متنوع میوه و سبزیجات به دریافت ویتامین‌ها، فیبر و مواد مغذی کمک می‌کند و برای رشد سالم جنین مفید است. گزینه‌های خوب شامل پرتقال و کیوی برای ویتامین C، موز برای پتاسیم، سیب و گلابی برای فیبر، توت‌ها برای آنتی‌اکسیدان‌ها و آووکادو برای چربی‌های مفید است. NHS توصیه می‌کند در بارداری روزانه دست‌کم ۵ سهم میوه و سبزی مصرف شود.

جمع بندی 

اگرچه کنجکاوی زوج‌های باردار در مورد ظاهر نوزاد طبیعی است، اما باید به خاطر داشت که زیبایی جنین توسط ژنتیک تعیین می‌شود. اما نحوه زندگی، آنچه می‌خورید و نحوه مراقبت از خود در دوران بارداری می‌تواند به طور قابل توجهی بر سلامت نوزاد شما تأثیر بگذارد. بهتر است به جای نگرانی در مورد داشتن نوزادی زیبا بر داشتن کودکی قوی، درخشان و سالم از درون و بیرون تأکید کنید.