فواید قرص زینک و بهترین زمان مصرف قرص زینک پلاس برای خانم ها

همه زنان باید قرص زینک مصرف کنند؟

روی یا زینک یکی از فراوان‌ترین مواد معدنی کمیاب در بدن ما است و تقریباً در هر جنبه‌ای از سلامتی نقش کلیدی دارد. روی برای عملکرد صحیح بیش از ۳۰۰ آنزیم مختلف مورد نیاز است. تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که این ماده معدنی می‎تواند عملکرد سیستم ایمنی را تقویت کند، سطح قند خون را تثبیت کند و از سلامت پوست، چشم‌ها و قلب پشتیبانی کند. 
در این مقاله فواید قرص زینک و دوز لازم آن را همراه با خطرات و عوارض جانبی احتمالی و بهترین زمان مصرف برای خانم ها بررسی خواهیم کرد.

فواید قرص زینک و زینک پلاس برای زنان

قرص زینک و زینک پلاس یکی از مکمل‌های غذایی پرکاربرد است که حاوی عنصر روی می‌باشد؛ ماده‌ای معدنی که بدن برای انجام بسیاری از فرایندهای طبیعی به آن نیاز دارد. از آنجا که بدن انسان قادر به تولید یا ذخیره‌سازی طولانی‌مدت روی نیست، دریافت منظم آن از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها اهمیت دارد. از خواص قرص زینک می‏توان به موارد زیر اشاره کرد: 

بهبود عملکرد سیستم ایمنی

روی نقش اساسی در تولید و عملکرد سلول‌های ایمنی دارد. این ماده سیگنال‎های سلول‌های ایمنی را هدایت می‌کند و به فعال شدن سلول‌های ایمنی کمک می‌کند، بنابراین چالش‌های ناشی از باکتری‌ها، انگل‌ها و ویروس‌ها را دفع می‌کند. اما اگر فکر می‌کنید که مصرف مکمل روی به شکل قرص مکیدنی، ژل یا کپسول برای کمک به کاهش علائم سرماخوردگی، موفقیت را تضمین می‌کند، ممکن است همیشه اینطور نباشد.
روی همچنین می‌تواند به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان عمل کرده، التهاب را کاهش دهد و از بدن در برابر بیماری‌های مزمن مانند بیماری قلبی، سرطان و دیابت محافظت کند.

کمک به کنترل قند خون

قرص زینک به دلیل نقش خود در کنترل قند خون و ترشح انسولین شناخته شده است. به عبارت ساده‌تر روی ذاتاً با مکانیسم ذخیره و ترشح انسولین مرتبط است و سطح سالم روی به تعادل گلوکز یا بهبود کنترل گلیسمی شما کمک می‌کند.
برخی تحقیقات نشان می‌دهند که زینک می‎تواند به ثابت نگه داشتن سطح قند خون و افزایش حساسیت بدن به انسولین کمک کند. در واقع روی می‌تواند مقاومت به انسولین را کاهش دهد و به بدن کمک کند تا از انسولین به‌طور مؤثرتری برای حفظ سطح طبیعی قند خون استفاده کند.

سلامت باروری و تعادل هورمونی

روی برای رشد و عملکرد طبیعی سیستم تولید مثل زنان، از جمله تخمک‌ گذاری و تنظیم چرخه قاعدگی مورد نیاز است. روی همچنین بلوغ تخمک را تسهیل می‌کند، که گامی حیاتی برای لقاح موفقیت‌آمیز است. کمبود آن می‌تواند منجر به چرخه قاعدگی نامنظم، اختلال در رشد تخمک و حتی کاهش نرخ باروری شود.

روی ارتباط نزدیکی با تولید و تنظیم هورمون‌ها در بدن دارد. به تولید هورمون‌های تیروئید، از جمله هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) و هورمون آزادکننده تیروتروپین (TRH) کمک می‌کند. علاوه بر این، به نظر می‌رسد اطمینان از دریافت کافی روی، تأثیر مثبتی بر علائم مرتبط با سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، به ویژه مقاومت به انسولین و تعادل چربی دارد. برای برخی از زنان، تأمین نیازهای روی حتی می‌تواند برای شرایطی مانند اندومتریوز، دیسمنوره (درد قاعدگی) و خشکی واژن یائسگی مفید باشد.

بهبود تراکم استخوان

این ماده معدنی ضروری به تشکیل و معدنی شدن استخوان کمک می‌کند و از سلامت کلی و استحکام استخوان‌ها پشتیبانی می‌کند. پس از یائسگی، خطر پوکی استخوان و شکستگی استخوان در زنان به دلیل کاهش سطح استروژن افزایش می‌یابد. در اینجا، تأمین نیاز به روی حتی حیاتی‌تر می‌شود، زیرا مطالعات نشان می‌دهد که مصرف کافی می‌تواند به حمایت از تراکم استخوان و کاهش خطر پوکی استخوان کمک کند.

کمک به مبارزه با آکنه

مکمل‌های روی اغلب برای بهبود سلامت پوست و درمان مشکلات شایع پوستی مانند آکنه استفاده می‌شوند. نوعی از روی به نام سولفات روی ثابت شده که به‌ویژه در کاهش علائم آکنه خفیف تا متوسط مؤثر است. طبق یک مطالعه در سال ۲۰۲۰، نه‌تنها افراد مبتلا به آکنه سطح پایین‌تری از روی در خون داشتند، بلکه مکمل‌های روی همچنین تعداد جوش‌های التهابی ناشی از این بیماری را کاهش دادند.

سلامت پوست

روی کافی از طریق مکانیسم‌های مختلفی به سلامت پوست کمک می‌کند. تولید طبیعی سلول‌های جدید پوست و سلامت پوست به آنزیم‌ها و پروتئین‌های نیازمند روی که این فرآیند را هدایت می‌کنند، وابسته است. نیاز پوست به روی کافی در مطالعات مربوط به بهبود زخم و کاهش التهاب نیز مشهود است.

سلامت مو

کمبود روی می‌تواند منجر به آسیب دیدن موها و حتی ریزش مو شود. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد بازیابی سطح روی سرم می‌تواند فاز کاتاژن (مرحله گذار بین رشد مو و استراحت) چرخه رشد مو را مهار کند، که ممکن است رشد مو را تشویق کند.

بهبود سلامت قلب

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف روی ممکن است چندین عامل خطر بیماری قلبی را بهبود دهد. حتی ممکن است سطح تری‌گلیسرید و کلسترول را کاهش دهد. یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ نشان داد که مکمل‌های روی سطح کلسترول کل، کلسترول بد (LDL) و تری‌گلیسرید خون را کاهش می‌دهند. بنابراین ممکن است به پیشگیری از بیماری قلبی کمک کنند. همچنین یک مطالعه در سال ۲۰۲۰ نشان داد که مکمل‌های روی می‌توانند فشار خون سیستولیک (عدد بالایی فشار خون) را کاهش دهند.

تنظیم خلق و خو

روی به ایجاد و کنترل سیگنال‌های مغزی کمک می‌کند که می‌تواند بر خلق و خوی شما تأثیر بگذارد. اگر بدن شما روی کافی نداشته باشد، ممکن است احساس افسردگی یا ناراحتی کنید. کمبود روی همچنین می‌تواند بر سطح یک انتقال‌دهنده عصبی به نام GABA تأثیر بگذارد، که به شما کمک می‌کند کمتر احساس ترس، نگرانی و استرس کنید.
اما به یاد داشته باشید، اگر با مشکلات مربوط به خلق و خو دست و پنجه نرم می‌کنید، صرفاً مصرف دوزهای بالاتر مکمل‌های روی همیشه راه حل نیست. تأمین نیازهای روی شما از طریق رژیم غذایی و بررسی سایر عوامل مؤثر احتمالی مهم است.

بهترین زمان مصرف قرص زینک پلاس برای خانم‌ها

بهترین زمان مصرف قرص زینک پلاس برای خانم‌ ها معمولاً بعد از غذا، ترجیحاً بعد از صبحانه یا ناهار است؛ زیرا مصرف زینک با معده خالی در بسیاری از افراد باعث تهوع، دل‌درد یا احساس سنگینی معده می‌شود.
از نظر جذب، زینک در معده خالی بهتر جذب می‌شود، اما برای کاهش عوارض گوارشی توصیه می‌شود همراه غذا مصرف شود. همچنین بهتر است زینک پلاس را هم‌زمان با مکمل‌های آهن، کلسیم، منیزیم، لبنیات، چای یا قهوه مصرف نکنید، چون جذب روی را کاهش می‌دهند؛ بین آن‌ها حداقل ۲ ساعت فاصله بگذارید.

حتما بخوانید: قرص منیزیم برای چی خوبه

تفاوت قرص زینک و زینک پلاس در چیست

تفاوت اصلی بین قرص زینک و زینک پلاس در ترکیبات آن‌هاست. قرص زینک معمولاً فقط حاوی عنصر روی (Zinc) در فرم‌هایی مثل گلوکونات، سولفات یا پیکولینات است و بیش‌تر برای درمان کمبود روی استفاده می‌شود.
قرص زینک پلاس علاوه بر روی، معمولاً شامل ویتامین‌های دیگر مانند ویتامین C و ویتامین‌های گروه B مثل B1، B6، بیوتین و فولیک‌اسید و گاهی مواد معدنی دیگری مثل آهن یا مس است. به همین دلیل خواص قرص زینک پلاس بیش‎تر بوده و برای تقویت عمومی بدن، سلامت پوست و مو، کاهش ریزش مو، تقویت سیستم ایمنی و کاهش خستگی استفاده می‌شود، در حالی‌که زینک ساده بیش‌تر نقش درمانی برای کمبود روی دارد.

حتما بخوانید: ایا قرص زینک پلاس باعث بارداری میشود

علائم کمبود زینک در بدن

اگرچه کمبود روی غیرمعمول است، اما این ماده معدنی یک ماده مغذی ضروری محسوب می‌شود، به این معنی که بدن شما قادر به تولید آن به تنهایی نیست. افرادی که رژیم‌های غذایی محدود، اختلال در جذب مواد مغذی یا برخی شرایط سلامتی دارند، ممکن است بیش‌تر مستعد کمبود روی باشند. علائم کمبود روی عبارتند از:
•    کاهش ایمنی
•    ریزش مو
•    اشتهای کم
•    اسهال
•    کندی بهبود زخم
علاوه بر این علائم عمومی، زنان باید به این نگرانی‌های مربوط به کمبود روی توجه ویژه‌ای داشته باشند:

قاعدگی‌های نامنظم یا آمنوره (عدم قاعدگی)
عدم تعادل هورمونی
ناباروری
افزایش خطر ابتلا به پوکی استخوان.

مطالعات نشان داده‌اند که مصرف مکمل‌های روی به طور مؤثر سطح روی را در خون افزایش می‌دهد. در اکثر موارد کمبود روی به راحتی با مکمل‌ها و تغییرات غذایی اصلاح می‌شوند و منجر به بهبود سریع هرگونه علائم ناشی از کمبود می‌شوند. به عنوان مثال، اسهال ممکن است تنها در عرض 24 ساعت بهبود یابد، در حالی که ضایعات پوستی معمولاً در عرض 1 تا 2 هفته پس از شروع مصرف مکمل‌ها بهبود می‌یابند.
اگر به اندازه کافی روی در رژیم غذایی خود دریافت می‌کنید، ممکن است مکمل‌ها ضروری نباشند. اگر مشکوک به کمبود هستید، پزشک می‌تواند سطح خون شما را آزمایش کند تا مشخص شود که آیا مصرف مکمل می‌تواند مفید باشد یا خیر.

نحوه مصرف قرص زینک پلاس

نحوه مصرف قرص زینک پلاس، به صورت روزانه است. درست است که زنان هر روز به زینک نیاز دارند، اما هر زنی به مکمل روزانه زینک نیاز ندارد. اگر رژیم غذایی شما از قبل نیازهای تغذیه‌ای شما را پوشش می‌دهد، روی اضافی هیچ فایده شناخته شده‌ای ندارد و ممکن است خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. یک متخصص تغذیه می‌تواند به شما در تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا غذا به تنهایی کافی است یا مصرف مکمل منطقی است، کمک کند.

میتوانید در قسمت مشاوره آنلاین رایگان سایت مرکز ناباروری بهترین نحوه مصرف رابپرسید.

دوره مصرف قرص زینک پلاس برای خانم ها چند ماه است؟

برای خانم‌ها، دوره مصرف قرص زینک پلاس معمولاً بین ۱ تا ۳ ماه توصیه می‌شود و مدت دقیق آن به هدف مصرف، شدت کمبود روی (زینک)، رژیم غذایی و وضعیت سلامتی فرد بستگی دارد.
در موارد کمبود خفیف یا برای تقویت مو، پوست و سیستم ایمنی، اغلب یک دوره ۶ تا ۱۲ هفته‌ای کافی است؛ اما در کمبودهای اثبات‌شده ممکن است پزشک مصرف طولانی‌تر را تجویز کند. منابع علمی اشاره می‌کنند که علائم کمبود روی معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته شروع به بهبود می‌کنند، ولی برای بازسازی ذخایر بدن چند هفته زمان لازم است.

چه مقدار زینک باید در طول روز مصرف کرد؟

میزان مصرف روزانه زینک به رژیم غذایی و نوع مکملی که انتخاب می‌کنید بستگی دارد. مقدار زینک موجود در مکمل، معمولاً روی برچسب آن ذکر شده است و تعیین میزان مصرف برای تأمین نیازهای روزانه را آسان می‌کند. 
برای بزرگسالان، میزان توصیه شده روزانه (RDA) بسته به جنسیت و شیردهی ۸ تا ۱۲ میلی‌گرم است. زینک در بارداری، شیرده یا افرادی که بیماری زمینه‌ای دارند، زمان و دوز مصرف باید با نظر پزشک تنظیم شود. این مقدار را می‌توان با مصرف انواع غذاهای غنی از روی به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم، مانند گوشت، مرغ، غذاهای دریایی، غلات صبحانه غنی شده، آجیل، دانه‌ها، حبوبات و لبنیات نیز به دست آورد. به عنوان مثال، یک وعده ۳ اونسی (۸۵ گرمی) گوشت گاو حاوی ۵.۳ میلی‌گرم روی است، در حالی که انواع خاصی از غلات صبحانه حاوی حدود ۲.۸ میلی‌گرم در هر وعده هستند.

دوزهای بالاتر مکمل روی ممکن است برای درمان بیماری‌هایی مانند آکنه، اسهال و عفونت‌های تنفسی استفاده شود. با این حال، به دلیل عوارض جانبی احتمالی مرتبط با مصرف بیش از حد زینک، بهتر است از حد بالای ۴۰ میلی‌گرم در روز تجاوز نکنید، مگر اینکه تحت نظر و راهنمایی پزشک باشد.

عوارض قرص زینک و زینک پلاس

در صورت استفاده طبق دستورالعمل، مکمل‌های روی می‌توانند راهی ایمن و مؤثر برای افزایش مصرف روی و بهبود چندین جنبه از سلامت شما باشند. با این حال، عوارض جانبی نیز وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند.
مکمل‌های روی عموماً به خوبی تحمل می‌شوند، اگرچه در برخی افراد با عوارض جانبی نامطلوبی مانند حالت تهوع، استفراغ، اسهال و درد معده همراه بوده‌اند. به علاوه، مصرف بیش از 40 میلی‌گرم روی عنصری در روز می‌تواند علائمی شبیه آنفولانزا مانند تب، سرفه، سردرد و خستگی ایجاد کند.

روی همچنین می‌تواند توانایی بدن شما در جذب مس را مختل کند و به طور بالقوه منجر به کمبود این ماده معدنی کلیدی در طول زمان شود. علاوه بر این، نشان داده شده است که مکمل‌های روی در جذب برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها اختلال ایجاد می‌کنند و در صورت مصرف همزمان، اثربخشی آن‌ها را کاهش می‌دهند.

برای کاهش خطر عوارض قرص زینک، به دوز توصیه شده پایبند باشید و از مصرف بیش از حد مجاز قابل تحمل 40 میلی‌گرم در روز خودداری کنید، مگر اینکه تحت نظر پزشک باشید. اگر پس از مصرف مکمل‌های روی، عوارض جانبی منفی را تجربه کردید، دوز خود را کاهش دهید. در صورت تداوم علائم، مشورت با یک متخصص پزشکی را در نظر بگیرید.

سوالات متداول

قرص زینک پلاس برای چه سنی مناسب است؟

زینک پلاس بسته به دوز و ترکیباتش می‌تواند برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان استفاده شود، اما نوع و مقدار مصرف باید متناسب با سن تعیین شود.

دوز مناسب زینک برای خانم‌ها چقدر است؟

مقدار توصیه‌شده روزانه زینک برای خانم‌های بزرگسال حدود ۸ میلی‌گرم در روز است و در بارداری و شیردهی بیش‎تر می‌شود. 

قرص زینک با چه داروهایی تداخل دارد؟

زینک می‌تواند جذب بعضی داروها مثل آنتی‌بیوتیک‌های تتراسایکلین و کینولون، همچنین مکمل‌های آهن و مس را کاهش دهد. برای جلوگیری از تداخل، معمولاً توصیه می‌شود زینک با فاصله زمانی چند ساعت از این داروها مصرف شود.

آیا مصرف قرص زینک به درمان ناباروری کمک می‌کند؟

زینک در سلامت هورمون‌ها، تخمک‌گذاری و کیفیت اسپرم نقش دارد و کمبود آن می‌تواند روی باروری اثر منفی بگذارد. با این حال، مصرف زینک به‌تنهایی درمان قطعی ناباروری نیست و فقط در افرادی که کمبود زینک دارند ممکن است کمک‌کننده باشد.

آیا قرص زینک پلاس موجب چاقی می‌شود؟

شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد زینک پلاس مستقیماً باعث چاقی می‌شود. البته در بعضی افراد، بهبود اشتها پس از مصرف زینک ممکن است به افزایش دریافت غذا و در نتیجه افزایش وزن منجر شود.

آیا همه خانم‌ها باید قرص زینک مصرف کنند؟

خیر، همه خانم‌ها به مکمل زینک نیاز ندارند و بسیاری از افراد می‌توانند نیاز روزانه خود را از طریق تغذیه تأمین کنند. مصرف مکمل معمولاً زمانی توصیه می‌شود که کمبود زینک، رژیم غذایی محدود یا شرایط خاص پزشکی وجود داشته باشد.

جمع بندی 

قرص زینک و زینک پلاس از مکمل‌های پرکاربردی هستند که به دلیل نقش مهم عنصر روی در عملکرد طبیعی بدن، برای حفظ سلامت عمومی، پوست و مو، سیستم ایمنی، تعادل هورمونی و بسیاری از فرایندهای حیاتی مورد توجه قرار گرفته‌اند. اگرچه کمبود زینک می‌تواند با علائمی مانند ریزش مو، ضعف ایمنی، اختلالات پوستی و مشکلات هورمونی همراه باشد، اما همه زنان لزوماً به مصرف مکمل زینک نیاز ندارند و در بسیاری از موارد، دریافت کافی این ماده معدنی از طریق رژیم غذایی امکان‌پذیر است. مصرف زینک پلاس معمولاً در افرادی توصیه می‌شود که دچار کمبود روی، رژیم غذایی محدود یا شرایط خاصی مانند بارداری، ریزش مو یا مشکلات جذب هستند. همچنین رعایت دوز مناسب، زمان صحیح مصرف و پرهیز از مصرف طولانی‌مدت و خودسرانه اهمیت زیادی دارد، زیرا مصرف بیش از حد آن می‌تواند با عوارض و تداخلات دارویی همراه باشد.