سکسکه جنین چیست

کودک شما قبل از تولد، مراحل مهمی را پشت سر می‌گذارد. هر گام او را به توانایی زنده ماندن در دنیای واقعی نزدیک‌تر می‌کند. احتمالاً در هفته‌های ۱۸ تا ۲۰ بارداری از حرکات فرزندتان آگاه خواهید شد. مادران باتجربه ممکن است زودتر حرکت جنین خود را احساس کنند. این حرکات اغلب به صورت لگد زدن‌های کوچک پروانه‌ای شروع می‌شود، یا ممکن است مانند ترکیدن پاپ کورن در شکم شما باشد. پس از مدتی، در طول روز لگد زدن، غلتیدن و تکان خوردن را احساس خواهید کرد. 

اما آیا تا به حال متوجه حرکات دیگری مانند تکان‌های ریتمیک شده‌اید؟ این حرکات ممکن است شبیه اسپاسم عضلانی یا سایر ضربان‌ها باشند اما در واقع سکسکه جنین هستند! در ادامه این مقاله بیش‎تر به سکسکه جنین و علل ایجاد کننده آن خواهیم پرداخت. 

علائم سکسکه جنین در رحم مادر

علائم سکسکه جنین در بارداری شامل موارد زیر است:

ریتم

علامت آن احساس تکان‌های ملایم در پایین شکم است. مادران می‌توانند حرکات ریتمیک را احساس کنند، گویی قلب کودک به طور پیوسته می‌تپد یا ضربه می‌زند. برخلاف سکسکه، حرکات جنین (در سه ماهه دوم) یا لگد زدن در سه ماهه سوم چنین ریتم ثابتی ندارند. سرعت و شدت آن‌ها متفاوت است و بسته به دست و پای کودک، می‌توانند در موقعیت‌های مختلف رخ دهند.

مدت زمان

هر دوره سکسکه جنین حدود 3 تا 15 دقیقه طول می‌کشد و می‌تواند چندین بار در روز اتفاق بیفتد. در حالی که بسیاری از زنان باردار می‌توانند سکسکه را در طول دوران بارداری خود احساس کنند، برخی ممکن است علائم کودک خود را تشخیص ندهند که طبیعی است. بنابراین، اگر مادران سکسکه کودک خود را احساس نمی‌کنند، نباید نگران باشند.

زمان

سکسکه می‌تواند در هر زمانی، روز یا شب رخ دهد. زنان باردار حتی ممکن است از طریق سونوگرافی بارداری سکسکه کودک خود را ببینند.

شدت

در سه ماهه دوم، شدت حرکات جنین و سکسکه می‌تواند مشابه باشد. با این حال، در سه ماهه سوم، تفاوت قابل توجهی وجود دارد. سکسکه‌ها ملایم هستند در حالی که حرکات می‌توانند بسیار شدید باشند، و گاهی اوقات دست‌ها یا پاهای نوزاد را روی شکم مادر نشان می‌دهند.

علت سکسکه جنین در بارداری 

سکسکه جنین ممکن است در هر زمانی از دوران بارداری رخ دهد یا ممکن است اصلا اتفاق نیفتد. سکسکه جنین دلایل مختلفی دارد. در ادامه به چند مورد از علل سکسکه جنین اشاره می‌کنیم.

انقباض دیافراگم

زمانی که سیستم عصبی مرکزی جنین تکامل یافت با ارسال پیام به مغز منجر به انقباض دیافراگم شده که جنین را قادر به تنفس می‌کند و این فرایند باعث سکسه جنین می‌شود.

فشرده شدن بند ناف

ممکن است پزشک گاهی در صورت افزایش بیش از حد سکسکه جنین و یا تکرر سکسکه، برای اطمینان از عدم پیچیدن بند ناف به دور گردن جنین، درخواست سونوگرافی تشخیصی دهد، زیرا گاهی بدلیل پیچیدن بند ناف به دور گردن جنین، جریان اکسیژن ورودی به جنین کاهش یافته و منجر به افزایش حرکت جنین و سکسکه می‌شود.

تکامل عکس العمل‌های جنین

سکسکه جنین ممکن است در زمان تکامل رفلکس مکیدن جنین اتفاق بیفتد. در این زمان جنین خود را برای تغذیه با شیر مادر آماده می‌کند. این موضوع بسیار جالب و حائز اهمیت است، زیرا تکامل درست و به موقع این واکنش، از ورود شیر به درون ریه‌ها و خفگی نوزاد جلوگیری می‌کند. همچنین سکسکه جنین ممکن است در هر زمانی که مغز شروع به تمرین رفلکس های تغذیه‌ای و دفع مواد زائد می کند، رخ دهد. این یک روند طبیعی و سالم است که باعث تقویت عضلات قلب و تنفس می‌شود.

تفاوت سکسکه جنین با لگد زدن در چیست

اگر نوزاد در یک موقعیت خاص احساس ناراحتی کند، یا اگر چیزی گرم، سرد یا شیرین بخورید که حواس او را تحریک کند، ممکن است حرکت کند. ممکن است این حرکات را در قسمت‌های مختلف شکم خود (بالا و پایین، پهلو به پهلو) احساس کنید و اگر خودتان را تغییر موقعیت دهید، ممکن است متوقف شوند. این‌ها احتمالاً فقط لگد زدن هستند. اما اگر کاملاً بی‌حرکت نشسته‌اید و ضربان یا تکان‌های ریتمیک را از یک ناحیه از شکم خود احساس می‌کنید، ممکن است سکسکه نوزاد باشد. 

سکسکه جنین از چه زمانی شروع می‌شود؟ 

سکسکه جنین از سه‌ماهه اول بارداری شروع می‎شود اما معمولاً مادر در این زمان متوجه آن نمی‌شود. این سکسکه‌ها معمولاً به شکل حرکات کوچک، ریتمیک، تند و منظم در رحم احساس می‌شوند و در ابتدا ممکن است تشخیص آن‌ها از لگد زدن یا حرکات معمول جنین دشوار باشد. سکسکه جنین بیش‌تر در سه‌ماهه دوم و سوم توسط مادر قابل احساس می‌شود، اما همه مادران آن را تجربه یا بهتر بگوییم تشخیص نمی‌دهند.

سکسکه جنین چندبار در روز طبیعی است؟ 

کاملاً طبیعی است که جنین چندین بار در روز سکسکه کند و هر دفعه معمولاً بین ۳ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد. سکسکه جنین یک نقطه عطف و تکامل رشد (تمرین تنفس و توسعه سیستم عصبی مرکزی) است و به ندرت جای نگرانی دارد.


 

روش‎های متوقف کردن سکسکه جنین

سکسکه جنینی، رفلکس‌های طبیعی و غیرارادی هستند که به رشد ریه کمک می‌کنند. به ندرت می‌توانید آن‌ها را به طور کامل متوقف کنید، اما می‌توانید با انجام برخی اقدامات کودک را آرام کنید یا ناراحتی خود را کاهش دهید. با تغییر وضعیت بدن، نوشیدن آب و انجام تنفس عمیق می‌توانید به آرام‌تر شدن بدن و کودک خود کمک کنید.

اقدامات ضروری در زمان سکسه جنین 

هر چند که حرکات ریتمیک جنین و یا سکسکه، دردناک نیست و خیلی طول نمی‌کشد، اما ممکن است برای مادر باردار ناراحت کننده باشد، حواس او را پرت کند و یا باعث ایجاد اختلال در روند خواب و استراحت او گردد. رعایت برخی نکات ممکن است تا حدود زیادی این حرکات و ناراحتی ناشی از سکسکه جنین را کاهش دهد. در اینجا چند روش برای کمک به کاهش سکسکه جنین آورده شده است:

برای حمایت از سلامت نوزاد، طرز فکر مثبت داشته باشید و آرامش خود را حفظ کنید.
رژیم غذایی متعادلی داشته باشید و مرتباً استراحت کنید.
اگر تعداد سکسکه‌ها افزایش یابد، مادران می‌توانند تغییر وضعیت را امتحان کنند. به عنوان مثال، تغییر از حالت خوابیده به پهلو یا بلند شدن برای پیاده‌روی سبک. تغییر وضعیت مادر می‌تواند به نوزاد کمک کند تا احساس راحتی بیش‎تری داشته باشد و تعداد سکسکه‌ها را کاهش دهد.

چه زمانی سکسکه زیاد جنین خطرناک اﺳت و ﻧﯾﺎز به مراجعه به پزشک دارد

سکسکه‌های جنینی معمولاً فقط چند دقیقه طول می‌کشند و خود به خود از بین می‌روند. و اگرچه ممکن است بار اول شما را غافلگیر کنند، اما بخشی طبیعی و سالم از رشد کودک شما هستند و فقط یک بخش عجیب و شگفت‌انگیز دیگر از بارداری!
یک نظریه در مورد علت سکسکه جنین این است که سکسکه ممکن است به جنین کمک کند مقدار مایع آمنیوتیک اطرافش را تنظیم کند. حدود هفته ۱۳ بارداری، جنین شروع به بلعیدن این مایع می‌کند و تا میانه بارداری، در مقدار قابل‌ توجهی از مایع آمنیوتیک شناور است. بعضی پژوهشگران فکر می‌کنند سکسکه می‌تواند واکنشی به تجمع مایع باشد؛ یعنی راهی که بدن جنین کمک می‌کند جریان و حرکت مایع بهتر انجام شود.

نظریه دیگر این است که سکسکه در رشد ریه‌ها نقش دارد. چون جنین هنوز هوا تنفس نمی‌کند، مایع آمنیوتیک را به‌نوعی تمرینی وارد و خارج می‌کند و همین حرکات تنفسی تمرینی ممکن است باعث تحریک دیافراگم و ایجاد سکسکه شود، در حالی که دیافراگم او در حال قوی‌تر شدن است.

شاید شنیده باشید که سکسکه زیاد جنین در اواخر بارداری می‌تواند نشانه یک مشکل جدی، مثل مشکلات بند ناف باشد. این ایده بیشتر از مطالعات کوچک روی حیوانات آمده و در انسان‌ها به‌طور قطعی ثابت نشده است.
چیزی که می‌دانیم این است که احساس منظم سکسکه جنین در سه‌ماهه سوم معمولاً موضوع نگران‌کننده‌ای نیست و حتی می‌تواند نشانه خوبی باشد؛ چون با کاهش خطر مرده‌ زایی ارتباط داده شده است. سکسکه بعد از تولد هم متوقف نمی‌شود. نوزادان معمولاً زیاد سکسکه می‌کنند و یک نظریه این است که این کار به خارج شدن هوای اضافه از معده‌شان کمک می‌کند. بنابراین اگر نوزاد کوچولوی شیرخوارتان بین وعده‌های شیر سکسکه می‌کند، معمولاً جای نگرانی ندارد. 

سوالات متداول 

سکسکه جنین چه حسی دارد؟

معمولاً شبیه ضربه‌های کوچک، منظم و ریتم‌دار حس می‌شود که با لگدهای نامنظم فرق دارد. در مطالعات، سکسکه جنین به حرکات تیز و منظم با فاصله حدود ۲ تا ۴ ثانیه توصیف شده است.

آیا سکسکه جنین نشانه سلامت اوست؟

سکسکه جنین با تکامل دیافراگم و حرکات تنفسی مرتبط است، اما به‌تنهایی معیار قطعی سلامت جنین نیست و نباید جای بررسی حرکات طبیعی جنین را بگیرد.

آیا سکسکه جنین خطرناک است؟

سکسکه جنین معمولاً طبیعی و بی‌خطر است. اما اگر همراه با کم شدن حرکات جنین، ضعیف شدن حرکات یا تغییر واضح الگوی حرکتی باشد، باید همان روز با پزشک تماس گرفته شود. 

سکسکه جنین چند دقیقه طول می‌کشد؟

اغلب چند دقیقه طول می‌کشد؛ در یک مطالعه، میانگین مدت هر نوبت سکسکه حدود ۸ دقیقه گزارش شد. منابع بالینی هم معمولاً مدت آن را چند دقیقه تا حدود ۱۰–۱۵ دقیقه می‌دانند. 

آیا همه جنین‌ها سکسکه می‌کنند؟

بسیاری از جنین‌ها ممکن است در رحم سکسکه کنند، اما همه مادرها آن را حس یا تشخیص نمی‌دهند. حس نکردن سکسکه به‌تنهایی نگران‌کننده نیست؛ مهم‌تر، شناختن الگوی معمول حرکات جنین است. 

آیا سکسکه در جنین‌های چندقلو متفاوت است؟

در چندقلویی ممکن است مادر سکسکه یا حرکات را در نواحی مختلف شکم حس کند، چون هر جنین موقعیت و الگوی حرکتی خودش را دارد.

آیا افزایش ضربان قلب جنین پس از سکسکه طبیعی است؟

افزایش خفیف ضربان قلب جنین هنگام یا بعد از سکسکه می‌تواند طبیعی باشد؛ در یک مطالعه، از حدود هفته ۲۸ به بعد میانگین ضربان قلب جنین همراه با سکسکه افزایش داشت.

جمع بندی

در بیشتر موارد سکسکه جنین یک واکنش طبیعی است که بخش طبیعی از روند فیزیولوژیک بارداری محسوب می‌شود. اگر سکسکه کودک شما باعث نگرانی شما شد، با پزشک یا ماما تماس بگیرید. به زودی شاهد سکسکه کودک خود در خارج از شکمتان خواهید بود. فقط صبر کنید!

شما می‌توانید برای خواندن مقالات بیشتر به مجله اینترنتی مام مراجعه کنید، همچنین برای رزرو نوبت و مشاوره حضوری با متخصصین ما، به مرکز ناباروری مام مراجعه کنید.