سقط ناقص و علل آن

سقط جنین به معنای پایان یافتن بارداری قبل از هفتۀ ۲۰ بارداری است. در صورتی که جنین امکان ادامه حیات نداشته باشد، معمولا به صورت خود به خود و یا با کمک دارو‌ها همراه با خونریزی دفع می‌شود. اما گاهی ممکن است همه چیز خوب پیش ‎نرود و جنین به طور کامل دفع ‌نشود و بخشی از جنین و جفت در رحم باقی بماند. به چنین حالتی، سقط ناقص گفته می‌شود.

اما چرا گاهی محتویات رحم به طور کامل خارج نمی‌شود؟ وجود بقایا در رحم چه مشکلاتی را ایجاد خواهد کرد؟ از کجا بفهمیم جنین به طور کامل دفع نشده؟ راه درمان آن چیست؟ در ادامه به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

سقط ناقص چیست

سقط ناقص به این معنی است که همه محتویات بارداری بعد از سقط از رحم خارج نشود. این بقایا ممکن است بخشی از پوشش رحم یا محصولات بارداری مثل جنین یا جفت باشد. در واقع جنین سقط شده و شما دیگر باردار نیستید اما سقط جنین ناقص بوده و هنوز بقایایی در رحم شما وجود دارد که باید خارج شوند.

هیچ داده آماری در مورد شیوع سقط ناقص وجود ندارد. با این حال، سقط ناقص در زنانی که در کشورهایی زندگی می‎کنند که سقط جنین انتخابی غیرقانونی است، بیش‌تر دیده می‌شود. چرا که در این شرایط افراد مجبور می‎‎شوند از افرادی کمک بگیرند که علاوه بر اینکه علم کافی در این زمینه ندارند، تجهیزات مناسبی هم در دسترس‌شان نیست.

علائم باقی ماندن جفت در رحم بعد از سقط

باقی ماندن جفت یا سایر محصولات بارداری در رحم پس از سقط جنین که با عنوان بقایای محصولات بارداری شناخته می‌شود، یکی از عوارض مهم سقط است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که بخشی از بافت جفتی یا بارداری به طور کامل از رحم خارج نشود و می‌تواند با علائمی مانند خونریزی واژینال طولانی‌مدت یا شدید، درد لگنی، تب و ترشحات غیرطبیعی همراه باشد. تشخیص معمولاً با سونوگرافی و ارزیابی بالینی انجام می‌شود. در صورت عدم درمان، خطر عفونت، خونریزی شدید، کم‌خونی و حتی ایجاد چسبندگی‌های داخل رحمی وجود دارد. درمان بسته به شرایط بیمار شامل انتظار تحت نظر پزشک، درمان دارویی یا تخلیه جراحی رحم است.

عوامل خطر سقط ناقص

هرچه زودتر ختم حاملگی صورت گیرد، تخلیه کامل رحم راحت‌تر خواهد بود. بنابراین اگر در اواخر بارداری سقط جنین داشته باشید، احتمال ناقص شدن جنین بیش‌تر است. با این حال باز هم این احتمال کمتر از ۳ درصد است و ندرتا ممکن است چنین اتفاقی بیفتد. 

همچنین اگر جنین به صورت خود به خود دفع شود، احتمال سقط ناقص بیش‌تر خواهد بود. اما در صورتی که برای سقط کردن جنین از کورتاژ کمک گرفته باشید، بعید است که بقایایی در رحم باقی مانده باشد با این حال احتمال ناقص بودن سقط جنین در هر دو روش وجود دارد و باز هم ممکن است چنین اتفاقی بیفتد.

علائم سقط ناقص

در صورتی که جنین به طور کامل دفع نشود، ممکن است علائمی را به همراه داشته باشد، از جمله: 

• خون‎ریزی بیش از حد انتظار؛
• خون‎ریزی که پس از چند روز اول کاهش پیدا نکند؛
• خون‎ریزی که بیش از سه هفته طول بکشد؛
• درد یا گرفتگی بسیار شدید باشد و بیش‌تر از چند روز طول بکشد؛
• ناراحتی زمانی که چیزی روی شکم شما فشار می‎آورد؛
• تب شدید یا طولانی. ( یک یا دو روز طول بکشد)

علت سقط ناقص

علت شناخته شده‎ای برای سقط ناقص وجود ندارد. سقط ناقص زمانی اتفاق می‌افتد که دارو یا روش‌های جراحی نتواند تمام بافت حاملگی را از رحم خارج کند و از بین ببرد. 

تشخیص سقط ناقص

در صورت وجود علائم، پزشک با سونوگرافی وجود بقایا در رحم را بررسی خواهد کرد. بررسی تیتر بتا خون هم می‎تواند کمک کننده باشد. چرا که در صورت وجود بقایا در رحم، سطح بتا همچنان بالا می‌ماند.

عوارض سقط ناقص

عفونت لگن (بیماری التهابی لگن) از عوارض سقط ناقص جنین است. خطر ابتلا به عفونت پس از سقط در صورتی که فرد قبل از عمل دارای یک بیماری مقاربتی مانند کلامیدیا، سوزاک، مایکوپلاسما و واژینوز باکتریایی باشد، بیش‌تر خواهد بود. ایجاد عفونت لگنی می‎تواند به سیستم تولید مثل شما آسیب برساند و به طور بالقوه باعث حاملگی خارج رحمی در آینده، ناباروری، درد مزمن لگن و آبسه لوله تخمدان شود. حتی بدتر از آن، سقط ناقص می‎تواند منجر به شروع شوک سپتیک شود. این مشکل یک اورژانس پزشکی است و زمانی اتفاق می‎افتد که عفونت بر بدن شما غلبه کند و باعث فشار خون بسیار پایین شود. 
اگر سقط ناقص عفونی شده باشد، ممکن است این علائم را تجربه کنید:

• درد خفیف تا شدید در قسمت تحتانی شکم و لگن؛
• ترشحات غیرمعمول واژن که ممکن است بوی نامطبوعی داشته باشد؛
• خونریزی غیرمعمول از واژن؛
• درد هنگام رابطه جنسی؛
• تب گاهی همراه با لرز؛
• ادرار دردناک، مکرر یا مشکل.

درمان سقط ناقص

در بیش‌تر مواقع، بدن خود بافت باقی‌مانده را خارج می‌کند، اما اگر بقایایی در رحم مانده باشد، به درمان نیاز خواهید داشت. زیرا در صورت خارج نشدن این بقایا، ممکن است با مشکلاتی مانند عفونت رو به رو شوید. درمان سقط ناقص ممکن است بسته به تظاهرات بالینی و سن حاملگی متفاوت باشد. 

اگر بعد از مصرف قرص، سقط جنین سقط ناقص داشته‎اید، پزشک معمولا در قدم اول دوز دیگری از میزوپروستول برای شما تجویز می‌کند تا رحم بیش‌تر منقبض شود و بقایا خارج شود. اگر این روش موثر واقع نشود، پزشک ممکن است روش جراحی مثل کورتاژ یا آسپیراسیون را برای خارج کردن بقایا از رحم توصیه کند. 

درمان باید تضمین کند که هیچ بافتی در داخل رحم شما باقی نمانده است. علائم شما باید به سرعت شروع به بهبود کنند و خطرات عوارض جدی تر باید از بین بروند. با این حال، همچنان باید مراقب هر گونه علائم عفونت یا سایر مشکلات باشید و در صورت داشتن هر گونه نگرانی با پزشک خود تماس بگیرید. 

سایتوتک برای دفع بقایا 

سایتوتک (میزوپروستول) یکی از داروهای مورد استفاده برای کمک به دفع بقایای بارداری یا جفت باقی‌مانده در رحم پس از سقط ناقص است. این دارو با ایجاد انقباضات رحمی و نرم کردن دهانه رحم، به خروج بافت‌های باقی‌مانده کمک می‌کند و در بسیاری از موارد می‌تواند جایگزین تخلیه جراحی رحم باشد. 
با این حال، انتخاب دوز و روش مصرف باید توسط پزشک و بر اساس سن بارداری، میزان بقایا، شدت خونریزی و وضعیت عمومی بیمار انجام شود، زیرا مصرف خودسرانه می‌تواند با عوارضی مانند خونریزی شدید، درد شدید یا تخلیه ناقص همراه باشد.

سوالات متداول

بهترین روش برای تشخیص سقط جنین ناقص چگونه است؟

دقیق‌ترین روش تشخیص سقط ناقص، سونوگرافی واژینال است که وجود بقایای بافت بارداری در رحم را نشان می‌دهد. پزشک همچنین علائمی مانند خونریزی مداوم، درد شکمی و یافته‌های معاینه لگنی را بررسی می‌کند و در برخی موارد از آزمایش β-hCG کمک می‌گیرد.

آیا سقط جنین ناقص درمان دارد؟

بله، سقط ناقص معمولاً قابل درمان است. بسته به شرایط بیمار، درمان می‌تواند شامل انتظار برای دفع خودبه‌خودی بافت‌ها، استفاده از داروهایی مانند میزوپروستول یا تخلیه رحم با روش‌های جراحی باشد.

آیا سقط جنین ناقص عوارض جدی دارد؟

در صورت عدم درمان، سقط ناقص می‌تواند باعث خونریزی شدید، عفونت رحم و در موارد نادر عفونت گسترده (سپسیس) شود. با تشخیص و درمان به‌موقع، خطر بروز عوارض جدی بسیار کاهش می‌یابد.

تفاوت سقط ناقص با سقط فراموش‌شده چیست؟

در سقط ناقص، بخشی از محصولات بارداری از رحم خارج شده اما مقداری از بافت هنوز باقی مانده است و معمولاً خونریزی و درد وجود دارد. در سقط فراموش‌ شده (Missed Miscarriage)، جنین یا بارداری متوقف شده است اما تمام بافت‌ها داخل رحم باقی می‌مانند و ممکن است تا مدتی هیچ علامت واضحی وجود نداشته باشد. 

کلام آخر

سقط تجربه ناخوشایند و دردناکی است که بعضی از زوج‎ها پس از اقدام به بارداری ممکن است با آن مواجه شوند. گاهی ممکن تمام محصولات بارداری به طور کامل دفع نشود و بخشی از آن در رحم باقی بماند. در چنین شرایطی درمان به موقع اهمیت زیادی دارد تا دچار عوارض احتمالی نشوید.

در صورتی که نیاز به دریافت مشاوره و ویزیت توسط متخصصین ماهر در زمینه درمان ناباروری را دارید، بهترین مرکز ناباروری در تهران، مرکز درمان ناباروری مام آماده ارائه خدمات لازم به شما می باشد.