مجله مام - به روزترین مقالات در حوزه باروری و درمان ناباروری
مشاهده فهرست مطالب

تایید شده توسط:
دکتر مینا عطائی عضو گروه زنان، جراح متخصص زنان، زایمان و نازایی
طرز صحیح خوابیدن در بارداری
ممکن است پس از اینکه متوجه شدید که نباید در دوران بارداری طاق باز بخوابید، استرس بگیرید و از ترس اینکه جنین آسیب ببیند به طور کل خواب راحت در بارداری را فراموش کرده باشید! پوزیشن خواب در بارداری تاثیر مستقیم بر وضعیت جنین خواهد داشت. خوابیدن به پهلو در بارداری به خصوص پهلو چپ به جنین شما احساس امنیت و راحتی میدهد و باعث میشود خون کافی به او برسد. برای همین توصیه پزشکان به همه مادران باردار این است که به پهلو بخوابند. اما چرا نباید در بارداری طاق باز خوابید؟ تاثیر حالت خواب بر جنین چگونه است؟ با ما تا انتهای این مقاله از مجله اینترنتی مام، همراه باشید.
اهمیت طرز صحیح خوابیدن در دوران بارداری
نحوه خوابیدن در بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد و میتواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت مادر و جنین داشته باشد. با انتخاب پوزیشن مناسب خواب در بارداری جریان خون به رحم بهبود مییابد و تغذیه و اکسیژنرسانی به جنین به بهترین شکل انجام شود.
همچنین انتخاب پوزیشن خواب در بارداری میتواند به مادر کمک کند تا خواب بهتری داشته باشد و از اضطراب و استرس کمتری رنج ببرد. خواب کافی و راحت در دوران بارداری به بهبود سلامت روان مادر کمک میکند و حس شادی و آرامش را در این دوران افزایش میدهد. اما بهترین وضعیت خواب در بارداری چه وضعیتی است؟
وضعیتهای غلط خوابیدن در بارداری
پوزیشن خواب در بارداری اهمیت زیادی دارد، زیرا میتواند به بهبود جریان خون به جنین و کاهش فشار بر روی اعضای داخلی کمک کند. از طرفی با انتخاب یک پوزیشن نادرست ممکن است جنین در معرض خطر قرار بگیرید. از جمله پوزیشنهای ناایمن خواب در بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
طاق باز خوابیدن در بارداری
به همه مادران باردار توصیه میشود بعد از هفته ۲۰ بارداری از خوابیدن به پشت یا حالت طاق باز خودداری کنند. اما دلیل این توصیه چیست؟ با طاق باز خوابیدن در بارداری، وزن رحم و جنین در حال رشد میتواند یکی از رگهای خونی اصلی به نام ورید اجوف تحتانی را که در نزدیکی ستون فقرات قرار دارد، فشرده کند. فشرده شدن این رگ میتواند برگرداندن خون از اندام تحتانی، لگن و شکم به قلب را مختل کند و مانع خونرسانی کافی به جنین شود. احساس سرگیجه یا سبکی سر نیز از دیگر عوارض خوابیدن به پشت در دوران بارداری است. برخی از تحقیقات این مسئله را با تعدادی از عوارض بالقوه بارداری از جمله پره اکلامپسی، کاهش رشد جنین و مرده زایی مرتبط دانستهاند.
خوابیدن به شکم در بارداری
خوابیدن به شکم در بارداری مشکلی ایجاد نمیکند اما اکثر افراد باردار به دلیل سینههای متورم و حساس، درد در ناحیه کمر و فشار نامطلوب بر روی شکم در این وضعیت، این پوزیشن را انتخاب نمیکنند.
بهترین حالت خواب در دوران بارداری
در نیمه دوم بارداری بهترین حالت خوابیدن به پهلو چپ است. زیرا ورید اجوف تحتانی در سمت راست ستون فقرات شما قرار دارد، بنابراین خوابیدن به پهلوی چپ باعث میشود خون آزادانه به سمت کودک شما جریان یابد. البته اینکه روی چه سمتی میخوابید، تفاوت چندانی ایجاد نمیکند. سمتی را انتخاب کنید که برای شما راحتتر است تا بتوانید بهترین خواب را داشته باشید.
نکاتی برای به پهلو خوابیدن در بارداری
قسمتهای مختلف بدن خود را با بالش حمایت کنید. میتوانید از یک بالش مخصوص بارداری یا چند بالش معمولی برای به پهلو ماندن در خواب کمک بگیرید. یک بالش را بین زانوهای خود و بالشی دیگر را زیر باسن خود قرار دهید. اگر موهای شما به اندازه کافی بلند است آن را در وسط سر خود ببندید تا نتوانید راحت به پشت دراز بکشید. این کار ممکن است شما را تشویق کند که به پهلو بمانید.
اگر به صورت اتفاقی، نیمه شب به پشت از خواب بیدار شدید، نگران نباشید، کودک شما کاملاً ایمن است. قبل از اینکه کودک شما در خطر عدم دریافت اکسیژن کافی قرار گیرد، بدن شما دچار سرگیجه و حالت تهوع میشود و از خواب بیدار خواهید شد. نگرانی در مورد وضعیت خوابتان میتواند خوابیدن را سختتر کند، بنابراین اگر در نهایت به پشت افتادید استرس نداشته باشید، فقط به آرامی به پهلوی خود برگردید. علاوه بر این زمانی که رحم شما به اندازه کافی سنگین شود که بتواند ورید را فشرده کند، آنقدر به پشت دراز کشیدن برای شما ناراحت کننده خواهد بود که حتی اگر در خواب باشید، بدن شما به سمت پهلو برمیگردد.
نکاتی برای داشتن خواب بهتر در دوران بارداری
بی خوابی در بارداری مشکلی شایعی است که اکثر مادران باردار آن را تجربه میکنند. علاوه بر بزرگ شدن شکم، ممکن است لازم باشد چندین بار در طول شب ادرار کنید یا دردهای مرتبط با بارداری مانند سوزش سر دل و پاهای بی قرار را تجربه کنید. همه این مشکلات میتوانند کیفیت خواب شما را کم کنند. این نکات را برای داشتن خواب بهتر در بارداری و کنار آمدن با مشکلات خواب در بارداری امتحان کنید:
- با محدود کردن مصرف آب قبل از خواب، رفتن به دستشویی را کاهش دهید.
- نوشیدنیهای کافئیندار را به خصوص در هنگام عصر حذف کنید.
- آخرین وعده غذایی خود را چند ساعت قبل از چرت زدن مصرف کنید تا خطر سوزش سر دل کمتر شود.
- هر روز برای صرف انرژی و کاهش خطر گرفتگی عضلات پا در شب ورزش کنید.
- برای کاهش استرس قبل از خواب، مدیتیشن کنید، اتفاقات روز را یادداشت کنید یا با یک دوست صحبت کنید.
- یک روال آرام بخش قبل از خواب ایجاد کنید و به آن پایبند باشید.
- اگر شبها به اندازه کافی نمیخوابید، در طول روز چرتهای کوتاهی داشته باشید.
- برای کمک به احساس آمادگی و آرامش در کلاس آمادگی زایمان شرکت کنید.
پرسشهای متداول درباره طرز صحیح خوابیدن در بارداری
در این قسمت به برخی از پرسشهایی که ممکن است برای خانمهای باردار پیش آید، پاسخ میدهیم.
آیا خوابیدن نیمه نشسته در بارداری ضرر دارد؟
خواب نیمه نشسته در بارداری میتواند برای برخی از زنان به خصوص در مراحل پایانی بارداری مفید باشد. این وضعیت میتواند به کاهش فشار بر روی شکم و بهبود نفس کشیدن کمک کند. با این حال، خوابیدن در این حالت ممکن است برای همه مناسب نباشد و برخی زنان احساس راحتی نکنند.
اگر شبها زیاد جا به جا شوم، آیا به جنین آسیبی میرسد؟
جا به جا شدن زیاد مادر در خواب به جنین آسیبی نمیرساند. جنین در مایع آمنیوتیک قرار دارد که او را محافظت میکند و اجازه میدهد در برابر حرکات مادر به آرامی جابجا شود.
چرا توصیه میشود در بارداری از بالش مخصوص استفاده کنیم؟
بالشهای مخصوص بارداری معمولاً طراحی شدهاند تا از نواحی مختلف بدن، از جمله شکم، کمر و پاها، حمایت کنند. این حمایت میتواند به کاهش درد و ناراحتی کمک کند. با استفاده از بالشهای مخصوص، میتوانید وضعیت خواب خود را بهبود بخشید و از فشار بر روی قسمتهای حساس بدن جلوگیری کنید. به همین دلیل استفاده از بالش بارداری برای بهبود کیفیت خواب اقدام مناسبی است.
چرا هنگام خواب در بارداری دچار تنگی نفس میشویم؟
در مراحل پایانی بارداری، رحم بزرگتر میشود و بر روی دیافراگم فشار میآورد. این فشار میتواند باعث کاهش فضای موجود برای حرکت ریهها و در نتیجه تنگی نفس به خصوص در حالت درازکش شود.
تا چه ماهی از بارداری میتوان به شکم خوابید؟
خوابیدن به شکم در دوران بارداری معمولاً در ماههای اول بارداری (تا حدود ۳ ماه) مشکلی ندارد و بسیاری از زنان ممکن است راحت باشند. اما با پیشرفت بارداری و بزرگتر شدن شکم، خوابیدن به شکم به تدریج دشوارتر میشود و ممکن است احساس ناراحتی ایجاد کند.
چه تفاوتی بین خوابیدن به پهلو راست و چپ در بارداری وجود دارد؟
خوابیدن به پهلوی چپ میتواند به افزایش جریان خون به جنین و جفت کمک کند. این حالت فشار کمتری بر روی عروق بزرگ مانند ورید اجوف تحتانی وارد میکند. برای برخی زنان ممکن است خوابیدن به پهلوی راست راحتتر باشد. هرچند که این وضعیت ممکن است جریان خون به جنین را به اندازه خوابیدن به پهلوی چپ تامین نکند اما بی خطر است.
و در پایان...
در دوران بارداری، خوابیدن به پهلوی چپ بهترین حالت خواب است که به بهبود جریان خون به جنین کمک میکند. استفاده از بالشهای مخصوص میتواند راحتی را افزایش دهد و از فشار بر روی نقاط حساس بدن جلوگیری کند. خوابیدن به پشت باید محدود شود، به ویژه در مراحل پایانی بارداری. با رعایت این نکات و توجه به راحتی و سلامت خود، میتوانید کیفیت خواب بهتری داشته باشید.
نویسنده مقاله : مهناز حمدزاده
منابع: