افزایش مایع آمنیوتیک (زیاد شدن آب دور جنین)

پلی هیدرآمنیوس یا افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیک (زیاد شدن آب دور جنین)، به مواردی اطلاق می شود که میزان مایع آمنیوتیک دور جنین به بیش از 25 سانتی متر برسد. علت افزایش مایع آمنیوتیک در بارداری، متفاوت است اما معمولا عواملی مانند دیابت مادر، حاملگی چند قلویی یا ناهنجاری‌های ژنتیکی و جنینی باعث زیاد شدن آب دور جنین می‌گردند.

موارد خفیف زیاد شدن آب دور جنین، به ندرت نیاز به درمان دارند و ممکن است خود به خود رفع شوند. معمولا بدون مداخله در برخی از موارد که سبب ناراحتی می‌شوند، می‌توان ادامه بارداری را کنترل کرد.

در سایر موارد برای درمان افزایش مایع آمنیوتیک، برطرف کردن بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت ممکن است باعث رفع این اختلال گردد.

اگر افزایش مایع آمنیوتیک با احتمال زایمان زودرس، تنگی نفس یا درد شکمی همراه باشد، ضروری است که درمان افزایش آب دور جنین، به صورت ویژه در بیمارستان انجام گردد.

چه چیزی باعث زیاد شدن آب دور جنین می‎شود؟ 

برای اکثر افراد (به ویژه افراد مبتلا به موارد خفیف)، علت پلی‌هیدرآمنیوس و زیاد شدن آب دور جنین ناشناخته است. پلی‌هیدرآمنیوس متوسط تا شدید می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:
•    اختلال مادرزادی جنین که مانع بلع مایع آمنیوتیک می‏شود
•    سطح بالای گلوکز خون (ناشی از دیابت بارداری)
•    بارداری دوقلوهای همسان با سندرم انتقال خون دوقلو به دوقلو  (TTTS) 
•    فاکتور Rh متفاوت
•    عوارض مربوط به ضربان قلب جنین
•    عفونت جنین. 
برای کسب اطلاعات دقیق تر مقاله علت زیاد شدن اب دور جنین چیست را بخوانید.

روش های درمان افزایش آب دور جنین

تخلیه مایع آمنیوتیک اضافه

یکی از روش های درمان افزایش آب دور جنین، تخلیه مایع آمنیوتیک اضافه با استفاده از از تکنیک آمنیوسنتز است. در این روش با استفاده از یک سرنگ دارای سوزنی بلند، از روی شکم وارد رحم شده و مایع را به داخل سرنگ می‌کشند.

ممکن است نیاز باشد تا اینکار چندین بار در طی هفته‌های بعد انجام شود. انجام این روش به طور کلی عوارض زیادی ندارد اما ممکن است با احتمال بروز برخی عوارض مانند زایمان زودرس، جداشدن جفت و پارگی زودرس پرده‌های آمنیوتیک همراه باشد.

درموارد پلی هیدرآمنیوس شدید، تخلیه مایع آمنیوتیک اضافه باعث کاهش احتمال زایمان زودرس نیز می‌شود.

دارودرمانی

از دیگر روش‌های درمان افزایش مایع آمنیوتیک، دارودرمانی است. ممکن است پزشک قرص خوراکی ایندومتاسین تجویز کند که با کاهش تولید ادرار جنین، در نهایت باعث کاهش حجم مایع آمنیوتیک می‌شود.

البته مصرف ایندومتاسین که یک راه درمان زیادی آب دور جنین است، دارای عوارضی نیز می‌باشد. مصرف این دارو پس از هفته 31 بارداری بعلت افزایش خطر بروز مشکلات قلبی در جنین توصیه نمی‌شود و ممکن است به بررسی قلب جنین توسط اکوکاردیوگرام و سونوگرافی داپلر، نیاز باشد.

همچنین از دیگر عوارض جانبی ایندومتاسین می توان به تهوع، استفراغ، برگشت اسید معده به دهان (ریفلاکس) و التهاب پوشش داخلی معده (گاستریت) اشاره کرد.

پس از درمان ممکن است نیاز باشد تا حجم مایع آمنیوتیک هر 1 تا 3 هفته یکبار بررسی شود.

اگر پلی هیدرآمنیوس خفیف تا متوسط باشد با احتمال زیاد مادر قادر به حفظ بارداری تا زمان زایمان خواهد بود (تا هفته 40-39 بارداری) اما اگر پلی هیدرآمنیوس شدید باشد و یا مایع آمنیوتیک اضافی، تهدید کننده زندگی جنین باشد، ممکن است در حدود هفته 37 بارداری یا زودتر القای زایمان صورت گیرد تا از به وجود آمدن مشکلات جدی جلوگیری شود.

زیاد بودن آب دور جنین در هفته 37

پلی‌هیدرآمنیوس (زیاد بودن آب دور جنین) در هفته ۳۷ بارداری می‌تواند خفیف تا شدید باشد. این وضعیت ممکن است ناشی از اختلالات بلع جنین، دیابت بارداری کنترل‌نشده، ناهنجاری‌های ساختاری جنین، عفونت‌های داخل‌رحمی یا در مواردی بدون علت مشخص باشد. افزایش مایع می‌تواند باعث کشیدگی بیش از حد رحم شود که ریسک زایمان زودرس، ناپایداری وضعیت جنین، اختلال در نزول سر و حتی پارگی زودرس کیسه آب را بالا می‌برد. ارزیابی دقیق با سونوگرافی (AFI یا MVP)، بررسی قند خون مادر و مانیتورینگ وضعیت جنین اهمیت دارد و در موارد شدید ممکن است نیاز به مداخله‌های درمانی باشد. 
 

توصیه هایی جهت کاهش عوارض زیاد شدن آب دور جنین

• داشتن استراحت به خصوص در مراحل آخر بارداری؛
• وعده های غذایی سبک؛
• اجتناب از انجام حرکات سریع؛
• حمایت شکم با استفاده از بالش در هنگام خواب؛
• پرهیز از مصرف ادویه های تند و هر نوع غذایی که منجر به تشدید سوزش سردل می شود؛
• اجتناب از دراز کشیدن بلافاصله پس از صرف غذا؛
• کمک گرفتن از کسی در هنگام انجام کارها.

در صورتی که نیاز به دریافت مشاوره و ویزیت توسط متخصصین ماهر در زمینه درمان ناباروری را دارید، بهترین مرکز ناباروری در تهران، مرکز درمان ناباروری مام آماده ارائه خدمات لازم به شما می باشد. ​