آی وی اف با روش موفقت آمیز و مراحل ای وی اف (IVF)

مراحل انجام آی وی اف یا لقاح آزمایشی (IVF)  

در این مقاله به بررسی این سوال که مراحل انجام آی وی اف چیست می‌پردازیم. لقاح آزمایشگاهی یکی از روش های کمک باروری (ART) است که معمولا با نام آی وی اف معرفی می‌شود. لقاح آزمایشگاهی فرآیند بارورسازی است که در آن سلول تخمک و سلول اسپرم در آزمایشگاه به صورت دستی ترکیب می‌شوند و سپس طی فرایند انتقال جنین، جنین ایجاد شده به رحم منتقل می‌شود. از دیگر روش های کمک باروری می توان انتقال سلول‌های جنسی به درون لوله فالوپ (GIFT) و انتقال سلول تخم به درون لوله فالوپ (ZIFT) را نام برد.

عمل ای وی اف چگونه انجام می‌شود؟

در اینجا به بررسی نحوه انجام آی وی اف یا لقاح آزمایشگاهی می‌پردازیم. قبل از آغاز دوره درمان ای وی اف در حدود 4 هفته برای انجام سونوگرافی‌های اولیه، سنجش هورمونی و آزمایشات لازم زمان نیاز است و پس از آن انجام مراحل ای وی اف آغاز می‌گردد. مراحل ای وی اف معمولا به ترتیب زیر انجام می‌گیرد:

اولین مرحله ای وی اف، تحریک تخمدان 

برای تحریک تخمدان و تولید تخمک، داروهای باروری تجویز می‌شوند و فرآیند تحریک تخمدان در حدود دو هفته به طول می‌انجامد. برای این کار باید تعداد زیادی تخمک تولید شود زیرا برخی تخمک‌ها یا تکامل پیدا نمی‌کنند یا بعد از خارج کردن آن‌ها از تخمدان، بارور نمی‌شوند. در این مرحله سونوگرافی واژینال برای معاینه و بررسی وضعیت تخمدان ها استفاده می‌شود.

دومین مرحله ای وی اف، تخمک‌کشی یا پانکچر

بعد از مرحله تحریک تخمدان، تخمک‌ها با کمک تصاویر سونوگرافی از طریق یک جراحی کوچک که یک سوزن توخالی را از طریق واژن داخل حفره لگنی کرده و به سمت تخمک‌ها هدایت می‌کند و به آن عمل تخمک‌کشی یا پانکچر می‌گویند، خارج می‌شوند. عمل پانکچر در حدود نیم ساعت زمان می‌برد و برای کاهش درد و ناراحتی فرد، بعد از عمل داروهای مسکن تجویز می‌گردد.

سومین مرحله ای وی اف، تهیه نمونه اسپرم

پس از پانکچر، فرآیند آماده سازی اسپرم در همان روز انجام می‌گیرد تا اسپرم‌ها برای لقاح با تخمک آماده شوند. اسپرم‌ها یا به صورت مستقیم از طریق استمناء و یا با نمونه برداری مستقیم از بیضه یا تست TESE به دست می‌آیند.

چهارمین مرحله ای وی اف، لقاح آزمایشگاهی

طی فرآیندی به نام تلقیح یا بارور کردن تخمک، اسپرم و تخمک در ظروف آزمایشگاهی با هم مخلوط می‌شوند و در آزمایشگاه نگهداری می‌شوند تا لقاح صورت گیرد در برخی موارد که احتمال لقاح بسیار پایین است، از روش تزریق درون سیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) استفاده می‌شود. طی این فرآیند، یک سلول اسپرم مستقیم به درون سلول تخمک تزریق می شود تا لقاح رخ دهد. تخمک ها تا وقوع لقاح و انجام تقسیم سلولی کنترل می‌شوند هنگامی که بارور کردن تخمک‌ها صورت گرفت، تخمک‌های لقاح یافته، جنین در نظر گرفته می‌شوند.

متخصصین به طور منظم جنین‌های ایجاد شده را بررسی می‌کنند تا از رشد مناسب آن‌ها آگاه باشند. در حدود پنج روز یک جنین طبیعی چندین سلول دارد که به طور فعال تقسیم می‌شوند. زوج‌هایی که در معرض خطر انتقال یک بیماری ژنتیکی به فرزندشان هستند، می‌توانند در کنار روش معمول لقاح آزمایشگاهی یا IVF، از تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی (PGD) نیز که سه تا چهار روز بعد از بارور کردن تخمک‌ها انجام می‌شود، کمک بگیرند تا سلامت جنینشان ارزیابی شود.

پنجمین مرحله ای وی اف، انتقال جنین

انتقال جنین‌ها به رحم زن معمولا سه تا پنج روز بعد از خارج کردن تخمک‌ها و لقاح انجام می‌گیرد. کاتتر یا لوله کوچک به داخل رحم وارد می‌شود تا جنین‌ها را منتقل کند. این فرآیند برای بیش‌تر خانم‌ها بدون درد است البته برخی انقباض‌های خفیفی را احساس می‌کنند.
تعداد جنین‌های منتقل شونده معمولا بستگی به تعداد تخمک‌های جمع آوری شده و سن مادر دارد. نرخ لانه گزینی با افزایش سن مادر، کاهش پیدا می‌کند.

به همین علت تخمک‌های بیش‎تری باید بارور شوند و به رحم منتقل شوند تا با توجه به سن مادر احتمال لانه گزینی افزایش یابد. البته تعداد بیش‌تر جنین احتمال چندقلوزایی را هم افزایش می‌دهد. با پزشک خود قبل از انجام انتقال جنین، مشورت کنید. اگر انتقال جنین با موفقیت انجام شود، لانه گزینی معمولا شش تا ده روز بعد از انتقال رخ می‌دهد. گاهی اوقات هم انتقال تا آماده شدن شرایط رحم برای لانه‌گزینی و بارداری به تاخیر می‎افتد و جنین‌ها به صورت فریز شده در آزمایشگاه نگهداری می‎شوند. 

حتما بخوانید: بعد از انتقال جنین چی بخوریم

علت پیشنهاد آی وی اف

درمان ناباروری با ای وی اف (IVF) یا لقاح آزمایشگاهی برای درمان ناباروری‌هایی با علل زیر، انجام می‌شود:

• لوله های رحمی مسدود یا آسیب دیده باشند؛
• لوله‌های رحمی خارج شده باشند؛
• ناباروری علت مردانه داشته باشد، مانند کاهش تعداد اسپرم یا کم تحرکی اسپرم؛
• وجود اختلالات تخمک گذاری، نارسایی زودرس تخمدان (یائسگی زودرس)، فیبروئیدهای رحم؛
• ناهنجاری‌های ژنتیکی؛
• اندومتریوز؛
• حضور آنتی بادی علیه اسپرم یا تخمک؛
• ناتوانی اسپرم در نفوذ یا زنده ماندن در موکوز (موکوس) دهانه رحم؛
• ناباروری با علل نامعلوم. 

اگر کنجکاو هستید بدانید آیا بین نوزادان حاصل از روش IVF و نوزادان حاصل از بارداری طبیعی تفاوتی وجود دارد، پیشنهاد می‌کنیم مقاله فرق بچه های ای وی اف با طبیعی را مطالعه فرمایید.

درصد موفقیت آی وی اف

درصد موفقیت آی وی اف یا لقاح آزمایشگاهی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله سابقه تولید مثلی، سن مادر، علت ناباروری و عوامل مربوط به سبک زندگی. همچنین مهم است که بدانید نرخ بارداری با روش های کمک باروری به اندازه نرخ بارداری های طبیعی نیست و گاهی این روش ها چندین بار باید تکرار شوند تا بارداری حاصل شود.

نگاهی واقع‌بینانه به سفر آی وی اف

شاید برای شما هم این سؤال پیش آمده باشد که چراIVF  شکست می‌خورد؟ احتمالاً داستان‌های موفقیت زیادی درباره درمان ناباروری به روش IVF از دوستان، خانواده یا در اینترنت شنیده‌اید. اما کمتر درباره تجربه‌های ناموفق IVF  صحبت می‌شود؛ چراکه این موضوع برای افرادی که آرزوی پدر و مادر شدن دارند، از نظر عاطفی بسیار حساس و دشوار است.

بر اساس آخرین آمار موفقیت مرکز مام، میزان موفقیت درمان IVF  در مجموعه ما از نظر بارداری بالینی ۶۵ درصد بوده است. در مواردی که درمان IVF  به بارداری بالینی یا تولد نوزاد زنده منجر نمی‌شود، عوامل متعددی می‌توانند در نتیجه ناموفق درمان نقش داشته باشند. در ادامه، برخی از مهم‌ترین دلایل شکست IVF را بررسی می‌کنیم.

شکست IVF  به چه معناست؟

شکست IVF  معمولاً به شرایطی گفته می‌شود که پس از انتقال جنین به رحم، بارداری اتفاق نمی‌افتد. البته درمان IVF ممکن است در مراحل مختلف، حتی پیش از انتقال جنین، با موفقیت همراه نباشد. دلایل ناموفق بودن یک دوره IVF  می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

عدم لقاح تخمک: تخمک و اسپرم موفق به لقاح نمی‌شوند و در نتیجه جنینی تشکیل نمی‌شود.
توقف رشد جنین: جنین پس از تشکیل، در مراحل اولیه تقسیم سلولی متوقف می‌شود و به مرحله مناسب برای انتقال نمی‌رسد.
شکست لانه‌گزینی: جنین پس از انتقال به رحم، موفق به لانه‌گزینی در دیواره رحم نمی‌شود و بارداری شکل نمی‌گیرد.
سقط زودهنگام: بارداری در ابتدا اتفاق می‌افتد، اما در مراحل اولیه متوقف می‌شود.

شایع‌ترین علل شکست آی وی اف

از شایع‌ترین علل شکست آی وی اف می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

سن زن

با افزایش سن زنان، تعداد و کیفیت تخمک‌ها به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، احتمال بارداری طبیعی با بالا رفتن سن کمتر می‌شود. این موضوع در درمان IVF  نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاهش تعداد و به‌ویژه کیفیت تخمک‌ها می‌تواند شانس بارداری بالینی و تولد نوزاد زنده را کاهش دهد. بر اساس آمار موفقیت درمان در مرکز ما، زنان ۳۵ ساله و کمتر، بالاترین شانس موفقیت IVF را دارند. بنابراین خانم هایی که قصد بارداری در سن پایین را ندارند بهتر است به فریز تخمک برای حفظ باروری فکر کنند.

کیفیت جنین

در مرحله آزمایشگاهی درمان IVF، تخمک زن و اسپرم مرد در شرایط کنترل‌شده آزمایشگاهی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا لقاح انجام شود و جنین تشکیل شود. گاهی جنین‌ها در محیط آزمایشگاه از نظر ظاهری سالم و باکیفیت به نظر می‌رسند، اما پس از انتقال به رحم، به دلیل وجود برخی اختلالات پنهان، موفق به لانه‌گزینی نمی‌شوند. این اختلالات ممکن است با بررسی‌های ظاهری جنین قابل تشخیص نباشند.

پاسخ تخمدان به تحریک دارویی

در ابتدای درمان IVF، زنان معمولاً داروهای هورمونی تحریک تخمدان، از جمله هورمون محرک فولیکول (FSH)، را به‌صورت تزریق روزانه دریافت می‌کنند. هدف از تجویز این داروها، تحریک تخمدان‌ها برای رشد هم‌زمان چندین فولیکول و افزایش تعداد تخمک‌های قابل برداشت است.

با این‌حال، تخمدان‌های برخی زنان پاسخ مناسبی به این داروها نمی‌دهند و در نتیجه، تعداد فولیکول‌های رشدکرده و تخمک‌های قابل برداشت کمتر از حد انتظار خواهد بود. این وضعیت که به آن پاسخ ضعیف تخمدان گفته می‌شود، می‌تواند شانس موفقیت درمان IVF را کاهش دهد. پاسخ ضعیف تخمدان به‌ویژه در زنان با سن بالاتر شایع‌تر است؛ زیرا با افزایش سن، ذخیره تخمدان و تعداد تخمک‌های باقی‌مانده کاهش پیدا می‌کند.

مشکلات لانه‌گزینی جنین

یکی دیگر از دلایل احتمالی شکست IVF، لانه‌گزینی ناموفق جنین در رحم است. در این شرایط، جنین پس از انتقال به رحم نمی‌تواند به‌درستی در دیواره داخلی رحم (آندومتر) لانه‌گزینی کند و بارداری شکل نمی‌گیرد.

عوامل مختلفی ممکن است در اختلال لانه‌گزینی نقش داشته باشند، از جمله: 

پولیپ رحم:  وجود پولیپ در حفره رحم ممکن است شرایط لانه‌گزینی جنین را مختل کند.
افزایش زودهنگام پروژسترون: بالا رفتن سطح هورمون پروژسترون پیش از زمان مناسب می‌تواند هماهنگی بین رشد جنین و آمادگی آندومتر را تحت تأثیر قرار دهد.
ضخامت ناکافی آندومتر: نازک بودن بیش‌ازحد پوشش داخلی رحم ممکن است احتمال لانه‌گزینی موفق را کاهش دهد.
عفونت یا التهاب رحم: برخی عفونت‌ها و التهاب‌های داخل رحم، مانند اندومتریت مزمن، می‌توانند بر پذیرش جنین توسط آندومتر تأثیر بگذارند.

اختلالات کروموزومی جنین

یکی دیگر از دلایل احتمالی شکست IVF، وجود ناهنجاری‌های کروموزومی در جنین است. این اختلالات زمانی رخ می‌دهند که تعداد کروموزوم‌های جنین کمتر یا بیشتر از حد طبیعی باشد یا بخشی از ساختار کروموزوم‌ها دچار تغییر شده باشد. جنین‌هایی که دارای ناهنجاری‌های کروموزومی هستند، ممکن است نتوانند به‌درستی در رحم لانه‌گزینی کنند یا در صورت وقوع بارداری، احتمال سقط افزایش پیدا کند. اختلالات کروموزومی ممکن است از یکی از والدین به ارث برسند یا به‌صورت خودبه‌خودی هنگام تشکیل تخمک، اسپرم یا مراحل اولیه تقسیم سلولی جنین ایجاد شوند.

در آی وی اف چگونه از مرد اسپرم می‌گیرند؟

در آی وی اف جمع‌آوری نمونه اسپرم از دو طریق انجام می‎شود: 

جمع‌آوری نمونه اسپرم از طریق خودارضایی

خودارضایی رایج‌ترین روش برای جمع‌آوری نمونه اسپرم در IVF  یا IUI  است. نمونه در یک ظرف استریل که توسط آزمایشگاه ناباروری ارائه شده است، جمع‌آوری می‌شود. در حالت ایده‌آل، باید تمام مایع منی خارج‌شده جمع‌آوری شود؛ زیرا بخش‌های مختلف مایع منی ممکن است غلظت‌های متفاوتی از اسپرم داشته باشند. مردان باید در صورتی که بخشی از نمونه هنگام جمع‌آوری از دست رفته است، این موضوع را به آزمایشگاه اطلاع دهند. 

دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO) توصیه می‌کنند از روان‌کننده‌های معمولی استفاده نشود؛ زیرا ممکن است ویژگی‌های مایع منی را تغییر دهند. اگر استفاده از روان‌کننده ضروری باشد، فقط باید از محصولی استفاده شود که آزمایشگاه ناباروری آن را تأیید کرده است. همچنین نباید از کاندوم‌های لاتکس معمولی برای جمع‌آوری نمونه استفاده شود. جمع‌آوری نمونه در مرکز درمانی اغلب ترجیح داده می‌شود؛ زیرا به آزمایشگاه اجازه می‌دهد فاصله زمانی و شرایط بین جمع‌آوری نمونه و پردازش آن را کنترل کند. 

با این‌حال، در صورتی که مرکز درمان ناباروری اجازه دهد، جمع‌آوری نمونه در منزل نیز امکان‌پذیر است. سازمان جهانی بهداشت همچنین توصیه می‌کند پیش از جمع‌آوری نمونه استاندارد مایع منی، حدود ۲ تا ۵ روز از انزال خودداری شود. البته مدت دقیق پرهیز از انزال برای IVF  یا IUI ممکن است با توجه به نتایج آزمایش‌های قبلی اسپرم و پروتکل آزمایشگاه متفاوت باشد.

روش‌های جراحی استخراج اسپرم

استخراج اسپرم از طریق جراحی زمانی مطرح می‌شود که نتوان اسپرم را از طریق انزال به دست آورد یا هیچ اسپرمی در مایع منی یافت نشود. این وضعیت ممکن است به دلیل انسداد مجاری دستگاه تناسلی، اختلالات شدید در تولید اسپرم، جراحی‌های قبلی یا برخی اختلالات انزال رخ دهد.

این روش‌ها شامل TESA، TESE، PESA و  microTESE هستند. اسپرم‌های استخراج‌شده معمولاً در روش میکرواینجکشن (ICSI) استفاده می‌شوند؛ زیرا ممکن است تنها تعداد محدودی اسپرم به دست آید. در صورت نیاز به این روش، درمان ICSI به جنین‌شناس اجازه می‌دهد یک اسپرم انتخاب‌شده را مستقیماً به داخل تخمک بالغ تزریق کند.

جمع‌آوری نمونه اسپرم در شرایط خاص

همه مردان نمی‌توانند در روز درمان، نمونه استاندارد مایع منی ارائه دهند. بیماری‌ها و شرایط پزشکی، مشکلات انزال، ناباروری شدید مردان یا اضطراب هنگام جمع‌آوری نمونه ممکن است نیاز به برنامه‌ریزی متفاوتی داشته باشند. در حالت ایده‌آل، متخصص ناباروری باید این مشکلات را پیش از تاریخ برنامه‌ریزی‌شده برای تلقیح یا برداشت تخمک شناسایی کند تا بتوان درباره روش‌های جایگزین تصمیم‌گیری کرد.

در برخی شرایط، اگر این نگرانی وجود داشته باشد که نمونه اسپرم تازه در زمان موردنیاز در دسترس نباشد، می‌توان اسپرم را از قبل جمع‌آوری و منجمد کرد. همچنین، فریز اسپرم ممکن است پیش از انجام برخی درمان‌های پزشکی که احتمال آسیب رساندن به تولید اسپرم در آینده را دارند، در نظر گرفته شود.

برای آی وی اف چند مرتبه باید مراجعه کنم؟

به جرات می توان گفت این سوال پاسخ مشخصی ندارد. زیرا آی وی اف یک درمان تضمینی نیست که بتوان زمان دقیق باردار شدن را پیشگویی کرد و شرایط هر زوج با دیگری متفاوت است. اما ما قصد داریم به صورت خلاصه مراحل ای وی اف و مدت زمان هر مرحله را مرور کنیم تا زوجین برای درمان خود برنامه ریزی دقیق‌تری داشته باشند. به خصوص زوجینی که از شهرها یا کشورهای دیگر مراجعه می‌کنند یا زوجین شاغلی که برای هر ویزیت نیاز به مرخصی دارند.

1. ویزیت اول قبل از شروع سیکل

معمولا ویزیت اول نیاز نیست در روز خاصی از سیکل قاعدگی شما باشد. شما برای نوبت گیری با شماره ۰۲۱۴۲۵۰۰ تماس میگیرید و با قسمت نوبت دهی ارتباط می‌گیرید. ویزیت اول برای آشنایی شما با مجموعه و پزشک و همینطور تشکیل پرونده است. در طی ویزیت اول پزشک مدارک پزشکی شما را بررسی می‌کند و در صورت داشتن نواقص، آن را برطرف می‌کند تا روش درمان مناسب را تشخیص دهد. 

اگر مدارک شما تکمیل باشد و پزشک ivf را روش درمان مناسب شما بداند، ویزیت بعدی شما برای شروع سیکل تخمک کشی است. در صورتی که همسر شما تاکنون آزمایش اسپرم نداده است یا آزمایش اسپرم آقا برای بیش از ۳ ماه پیش است یا آقا مشکلی در آزمایش اسپرم داشته است باید حتما توسط ارولوژیست مرکز مام ویزیت شوند.

2. ویزیت دوم شروع سیکل تخمک کشی

شما باید در 3 روز اول شروع خونریزی خود مراجعه کنید تا داروهای تحریک تخمدان برای شما تجویز شود. شاید برای شما سوال باشد که چطور میتوانم دقیقا در همین سه روز مراجعه کنم؟ شاید نوبت‌های پزشکم در این سه روز پر باشد. ما برای رفاه و صرفه جویی در زمان مراجعین برای افرادی که قصد ورود به سیکل دارند نوبت‌هایی را به صورت رزرو داریم تا از سیکل خود جا نمانند. 

3. ویزیت سوم جهت بررسی فولیکول‌ها 

۷ الی ۹ روز بعد باید برای سونوگرافی و بررسی میزان رشد فولیکول‌ها مراجعه کنید. اگر سرعت رشد فولیکول‌ها زیاد یا کم باشد پزشک با تغییر دوز دارو یا تغییر نوع آن سعی می‌کند رشد فولیکول‌ها را جوری تنظیم کند تا در روز تخمک کشی (پانکچر) فولیکول‌ها در بهترین حالت خود باشند. در این ویزیت روز دقیق تخمک کشی نیز تعیین می‌شود.

4. ویزیت چهارم روز تخمک کشی

این ویزیت در روز ۱۴ ۱۵ یا ۱۶ سیکل شما است. حضور همسر برای ارايه نمونه اسپرم واجب است. پس از تخمک کشی، جنین شناس اسپرم را با تخمک لقاح می‌دهد.

5. ویزیت پنجم شروع سیکل انتقال جنین

دقیقا دومین پریود بعد از تخمک کشی باید مراجعه کنید. این ویزیت نیز باید در سه روز اول قاعدگی باشد تا پزشک دارو های سیکل انتقال جنین را برای شما شروع کند.

6. ویزیت ششم بررسی ضخامت اندومتر رحم

در روز ۹ یا ۱۰ سیکل قاعدگی باید برای بررسی ضخامت اندومتر و تعیین روز انتقال جنین مراجعه کنید.

7. ویزیت هفتم روز طلایی انتقال جنین

روز ۱۸ یا ۱۹ سیکل به همراه همسرتان برای انتقال جنین باید مراجعه کنید.

البته توجه کنید تمام مراحل فوق به صورت کلی بیان شده است. گاهی ممکن است به دلایلی، سیکل شما کنسل شود. گاهی هم ممکن است به دلایلی چندین ماه بین سیکل تخمک کشی و انتقال فاصله بیفتد. در این زمان جنین‌ها فریز می‌شوند تا پزشک زمان مناسب انتقال را اعلام کند. دو هفته بعد از انتقال جنین باید آزمایش خون بارداری دهید تا نتیجه انتقال مشخص شود. اگر انتقال منفی بود و شما همچنان تعدادی جنین فریز شده داشته باشید، باید سیکل‌های انتقال تا زمانی که بارداری حاصل شود تکرار کنید.

عمل ای وی اف چند ساعت طول میکشد؟

IVF طور کلی شامل دو مرحله جمع‌آوری تخمک از تخمدان‌ها (تخمک‌کشی) و انتقال جنین به رحم است. تخمک‌کشی یک جراحی سرپایی ساده واژینال است که حدود نیم ساعت طول می‌کشد. انتقال جنین به رحم نیز معمولاً حدودیک ربع به طول می‌انجامد. با این حال، زمان‌های آماده‌سازی و پیگیری نیز وجود دارد که ممکن است چندین روز یا هفته به طول بینجامد.

هر شخص چند مرتبه می‌تواند آی وی اف انجام دهد؟

گاهی برای دستیابی به یک بارداری موفق، انجام دو یا چند دوره درمان IVF ضروری است. تکرار این فرایند می‌تواند از نظر جسمی، روحی و روانی برای زوجین دشوار و خسته‌کننده باشد. با این‌حال، شکست یک دوره IVF لزوماً به معنای ناموفق بودن درمان‌های بعدی نیست. باید بدانید که شکست IVF همیشه قابل پیشگیری نیست و لزوماً به دلیل اشتباه یا کوتاهی بیمار اتفاق نمی‌افتد. متخصصان ناباروری با بررسی نتایج دوره‌های قبلی درمان می‌توانند عوامل احتمالی مؤثر در شکست را شناسایی کرده و در صورت نیاز، برنامه درمانی را برای دوره بعد اصلاح کنند.

تفاوت بین IVF و IUI (تلقیح داخل رحمی) چیست؟

IVF و IUI دو روش رایج کمک‌باروری برای درمان ناباروری هستند که مهم‌ترین تفاوت آن‌ها در نحوه انجام لقاح، مراحل درمان، میزان تهاجمی بودن و شانس موفقیت است. انتخاب روش مناسب به عواملی مانند سن زن، وضعیت ذخیره تخمدان، کیفیت اسپرم، سلامت لوله‌های رحمی و علت ناباروری بستگی دارد.

ای یو ای یا تلقیح داخل رحمی اسپرم، یکی از روش‌های ساده‌تر درمان ناباروری است. در این روش، نمونه اسپرم مرد در آزمایشگاه آماده‌سازی می‌شود تا اسپرم‌های متحرک و مناسب جداسازی شوند. سپس این اسپرم‌ها با استفاده از یک کاتتر باریک، مستقیماً به داخل رحم زن منتقل می‌شوند. 

IVF یا لقاح آزمایشگاهی یکی از روش‌های پیشرفته کمک‌باروری است که در آن لقاح تخمک و اسپرم خارج از بدن زن و در محیط آزمایشگاه انجام می‌شود. در این روش، ابتدا تخمدان‌ها با استفاده از داروهای هورمونی تحریک می‌شوند تا چندین فولیکول رشد کنند. سپس تخمک‌های بالغ از تخمدان برداشت شده و در آزمایشگاه با اسپرم لقاح داده می‌شوند. جنین‌های تشکیل‌شده برای چند روز در محیط کنترل‌شده آزمایشگاه رشد می‌کنند و در نهایت، جنین مناسب به داخل رحم منتقل می‌شود.

چرا بسیاری از زوج‌ها انجام آی وی اف را در بیمارستان تخصصی مام انتخاب می‌کنند؟

مرکز تخصصی مام با بهره‌گیری از پزشکان متخصص و فوق‌ تخصص ناباروری، آزمایشگاه‌های پیشرفته جنین‌شناسی و تجهیزات مدرن کمک‌باروری، خدمات تشخیص و درمان ناباروری را به‌صورت تخصصی ارائه می‌دهد. نرخ موفقیت گزارش‌شده IVF تا ۶۵ درصد و امکان طراحی برنامه درمانی متناسب با شرایط هر زوج، از جمله دلایلی است که بسیاری از خانواده‌ها مرکز مام را برای درمان ناباروری انتخاب می‌کنند. البته شانس موفقیت هر فرد به عواملی مانند سن، کیفیت جنین و شرایط باروری بستگی دارد. 

در آزمایشگاه IVF مرکز مام، برای ارزیابی کیفیت جنین‌ها از یک سیستم درجه‌بندی استفاده می‌شود تا مناسب‌ترین جنین برای انتقال به رحم انتخاب شود. همچنین از فناوری‎های جدید برای بررسی روند رشد جنین‌ها تا مرحله بلاستوسیست، یعنی حدود روز پنجم پس از لقاح، استفاده می‌کنیم. این فناوری به جنین‌شناسان اجازه می‌دهد بدون خارج کردن روزانه جنین‌ها از دستگاه، مراحل رشد و تقسیم سلولی آن‌ها را از طریق نمایشگر مشاهده کنند.

 به این ترتیب، جنین‌ها در محیطی پایدار و با شرایط کنترل‌شده نگهداری می‌شوند. جنین‌شناسان با بررسی دقیق روند تقسیم سلولی و رشد جنین‌ها می‌توانند اطلاعات بیش‌تری درباره کیفیت آن‌ها به دست آورند و مناسب‌ترین جنین را برای انتقال انتخاب کنند.

سوالات متداول

آیا فرآیند آی وی اف دردناک است؟

فرآیند IVF شامل چند مرحله است. تزریق داروهای تحریک تخمدان ممکن است باعث نفخ یا احساس سنگینی شکم شود. برداشت تخمک تحت بیهوشی یا آرام‌بخشی انجام می‌شود و انتقال جنین نیز معمولاً بدون بیهوشی و با ناراحتی خفیف همراه است.

در طول یک سیکل آی وی اف چندین جنین منتقل می‌شود؟

در بیش‎تر موارد، انتقال یک جنین باکیفیت توصیه می‌شود تا خطر بارداری چندقلویی کاهش یابد. بااین‌حال، تعداد جنین‌های قابل انتقال بر اساس سن مادر، کیفیت جنین، سابقه درمان و دستورالعمل‌های پزشکی تعیین می‌شود.

اگر در اولین مرتبه آی وی اف موفق نشویم چه اتفاقی می‌افتد؟

شکست اولین دوره IVF به معنای ناموفق بودن درمان‌های بعدی نیست. پزشک با بررسی پاسخ تخمدان، کیفیت تخمک و جنین و شرایط رحم، دلایل احتمالی شکست را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، برنامه درمانی را برای دوره بعد اصلاح می‌کند.

احتمال بارداری دوقلویی در آی وی اف چقدر است؟

احتمال بارداری دوقلویی در IVF به تعداد جنین‌های منتقل‌شده، سن مادر و سایر عوامل بستگی دارد. انتقال دو جنین احتمال دوقلویی را افزایش می‌دهد اما لزوما هم منجر به بارداری دوقلو نمی‎شود.

روش آی وی اف برای چه کسانی مناسب است؟

IVF معمولاً برای افرادی با انسداد لوله‌های رحمی، اختلالات شدید اسپرم، اندومتریوز، برخی اختلالات تخمک‌گذاری یا ناباروری با علت نامشخص توصیه می‌شود. همچنین در موارد شکست درمان‌های ساده‌تر مانند IUI یا نیاز به بررسی ژنتیکی جنین نیز روش مناسبی است.

چه پزشکانی در زمینه آی وی اف بهتر عمل می‌کنند؟

متخصصان زنان و زایمان دارای فلوشیپ ناباروری، به دلیل آموزش تخصصی در روش‌های کمک‌باروری، گزینه مناسبی برای انجام IVF هستند. تجربه پزشک، انتخاب پروتکل درمانی متناسب با شرایط بیمار و کیفیت تیم جنین‌شناسی و آزمایشگاه نیز در نتایج درمان اهمیت دارند.

مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری مام، به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین مراکز درمان ناباروری در خاورمیانه، با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و تیم پزشکی متخصص، نرخ موفقیت ۶۵ درصدی در درمان IVF را گزارش می‌کند. برای دریافت نوبت مشاوره و ویزیت حضوری یا آنلاین، به وب‌سایت مرکز مام مراجعه کنید.